Şehir şebekesi su pompalarına bakım periyodunun mekanik ömür ve enerji verimine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of maintenance intervals on mechanical lifetime and energy efficiency of urban water supply pumps
- Tez No: 1019736
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA MURAT YAVUZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Makine Mühendisliği, Mechanical Engineering
- Anahtar Kelimeler: Santrifüj pompalar, Centrifugal pumps
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Demokrasi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, şehir şebekelerinde kullanılan su pompalarında bakım periyodunun mekanik ömür ve enerji verimliliği üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışma kapsamında pompa sistemlerinin şehir su şebekelerindeki rolü, bakım gerektiren temel bileşenleri, bakım periyotları, enerji tüketimiyle ilişkili performans kayıpları ve işletme maliyeti üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda İZSU uygulamalarından elde edilen örnek pompa ve bakım-onarım bilgileri, standart bakım periyotları, pompa bazlı kontrol listeleri ve yayınlanmış senaryo tabanlı değerlendirme sonuçları birlikte ele alınmıştır. Çalışmada şehir şebekesi su pompalarında kullanılan başlıca pompa türleri, kullanım alanları ve bakım gereksinimleri değerlendirilmiştir. Kavaklıdere/Çambel Pompa İstasyonu ve Kavaklıdere İçme Suyu Arıtma Tesisi örnekleri üzerinden, büyük ölçekli pompa sistemlerinde bakımın yalnızca pompa iç bileşenleriyle sınırlı kalmadığı; vana, redüktör, motor sürücüleri, elektrik besleme sistemi ve kontrol ekipmanlarını da kapsayan bütüncül bir süreç olduğu ortaya konulmuştur. Enerji tüketimi ve bakım periyodu ilişkisini açıklamak amacıyla pompa–sistem etkileşimi, hidrolik güç, elektriksel giriş gücü, verim bozunumu, mekanik güvenilirlik ve işletme maliyeti bağıntıları verilmiştir. Yayınlanmış senaryo tabanlı uygulama sonuçlarına göre temel çalışma noktası Q* = 1.557 m³/s ve H* = 69.32 m olarak belirlenmiş; sürekli işletme koşulunda yıllık baz enerji tüketimi 14.519 GWh/yıl olarak hesaplanmıştır. Bakım aralığı değerlendirmesinde, 6 aylık bakım periyodu 45.39 milyon TL/yıl ile en düşük yıllıklaştırılmış maliyet değerini verirken, 3–9 ay aralığı yakın optimum bakım bölgesi olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, bakım periyodunun şehir şebekesi su pompalarında yalnızca mekanik güvenilirliği değil, aynı zamanda enerji tüketimi, işletme maliyeti ve sistem sürekliliğini de etkileyen önemli bir karar değişkeni olduğu belirlenmiştir. Bakım aralığının uzaması; verim kaybını, arıza riskini, çevrim enerjisi birikimini ve beklenen duruş süresini artırabilmektedir. Bu nedenle şehir şebekesi pompa sistemlerinde bakım planlamasının enerji yönetimi, mekanik güvenilirlik ve işletme ekonomisiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the effects of maintenance intervals on the mechanical lifetime and energy efficiency of water pumps used in urban water supply networks were investigated. Within the scope of the study, the role of pumping systems in urban water networks, the main components requiring maintenance, maintenance intervals, performance losses associated with energy consumption, and their effects on operating cost were evaluated. In this regard, sample pump and maintenance-repair information obtained from İZSU applications, standard maintenance intervals, pump-based control checklists, and the results of a published scenario-based evaluation were considered together. In the study, the main pump types used in urban water supply systems, their application areas, and maintenance requirements were evaluated. Based on the Kavaklıdere/Çambel Pumping Station and Kavaklıdere Drinking Water Treatment Plant examples, it was shown that maintenance in large-scale pumping systems is not limited only to internal pump components. Instead, it is a comprehensive process that also includes auxiliary systems such as valves, reducers, motor drives, electrical supply systems, and control equipment. To explain the relationship between energy consumption and maintenance interval, pump–system interaction, hydraulic power, electrical input power, efficiency degradation, mechanical reliability, and operating cost formulations were presented. According to the results of the published scenario-based application, the base operating point was determined as Q* = 1.557 m³/s and H* = 69.32 m, and the annual baseline energy consumption under continuous operation was calculated as 14.519 GWh/year. In the maintenance interval evaluation, the 6-month maintenance interval provided the lowest annualized cost with 45.39 million TL/year, while the 3–9 month interval was evaluated as a near-optimal maintenance range. As a result, it was determined that the maintenance interval is an important decision variable in urban water pumping systems, affecting not only mechanical reliability but also energy consumption, operating cost, and system continuity. Extending the maintenance interval may increase efficiency loss, failure risk, cycle energy accumulation, and expected downtime. Therefore, maintenance planning in urban water pumping systems should be evaluated together with energy management, mechanical reliability, and operating economy.
Benzer Tezler
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Türkiye'de trafik kazalarının epidemiyolojisi
Başlık çevirisi yok
HARUN KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
UlaşımGazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Şehirleşme süreci ve metropoliten alanlar
Başlık çevirisi yok
H.İBRAHİM AKALIN
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EYYUP GÜNAY İSBİR