Kök kanal tedavili asemptomatik dişlerde periradiküler patolojinin endodontik karar verme süreci üzerindeki etkisi
The effect of periradicular pathology on endodontic decision-making in asymptomatic root canal treated teeth
- Tez No: 1019714
- Danışmanlar: PROF. DR. DEMET ALTUNBAŞ
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Yeniden tedavi, Retreatment
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Endodonti Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasının amacı farklı uzmanlık branşlarından diş hekimleri ile genel diş hekimlerinin kök kanal tedavili asemptomatik dişlere ilişkin oluşturulan farklı klinik senaryolarda periradiküler durum değişikliğine bağlı tedavi kararlarının şematik görseller içeren anket formu aracılığıyla değerlendirilmesidir. Anket üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde katılımcıların yaş aralığı, cinsiyeti, eğitim/mesleki durumu, uzmanlık branşı, deneyim süresi ve çalışmakta oldukları kuruma ilişkin sosyodemografik altı soru yer aldı. Anketin ikinci ve üçüncü bölümlerinde ise kök kanal tedavili asemptomatik mandibular keser ve mandibular birinci molar dişler için ayrı ayrı oluşturulan 14 farklı klinik senaryo şematik görseller, yazılı vaka senaryoları ve 6 farklı tedavi seçeneği ile katılımcılara sunuldu. Toplamda 439 katılımcıya uygulandı. Branşlara göre tedavi kararları temel analiz kapsamında değerlendirildi. Sosyodemografik özellikler ise ikincil ve keşifsel analizler kapsamında değerlendirildi. Bu analizlerde ilk beş tedavi seçeneği“koruyucu yaklaşım”olarak gruplandırılırken, son tedavi seçeneği“ilgili dişin çekimi”olarak sınıflandırıldı ve istatistiksel değerlendirme bu gruplandırma üzerinden yapıldı. Kategorik değişkenler frekans ve yüzde değerleri ile sunuldu. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında Pearson ki-kare testi ve gerekli durumlarda Fisher's Exact testi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Tedavi tercihleri; periradiküler patolojinin derecesi, diş tipi, restoratif durum ve senaryonun teknik zorluğuna bağlı olarak farklılık gösterdi. Periapikal lezyon bulunmayan olgularda tedavi uygulanmaması ve takip et, bekle ve gör yaklaşımı öne çıkarken periapikal lezyon varlığıyla birlikte müdahale içeren seçeneklere yönelim arttı. Periapikal lezyon boyutu küçük olduğunda cerrahi olmayan yeniden tedavi birçok branşta tercih edilen başlıca seçenek olurken büyük periapikal lezyon varlığında cerrahi yaklaşımlar ve çekim kararına yönelim arttı. Tüm senaryolar birlikte değerlendirildiğinde cerrahi olmayan ortograd yeniden tedavi en yüksek oranda endodontistler tarafından (%48,6) tercih edildi. Pedodonti ve protetik diş tedavisi branşında ve diğer grubunda da bu seçenek ön planda olmasına rağmen oranlar endodonti branşının altında kaldı. Çekim kararı en fazla genel diş hekimleri (%18) ve ağız, diş ve çene cerrahisi branşında (%14,8) gözlendi. Molar dişlerde ve büyük periapikal lezyon varlığında; kırık alet, post-kor restorasyon, apikal rezeksiyon öyküsü, kalsifiye kanal gibi teknik olarak zor olgularda çekim eğilimi daha belirgindi. Hekimle ilişkili yaş aralığı, deneyim süresi, eğitim/mesleki durum ve çalışılan kurum gibi faktörler tedavi kararlarıyla ilişkili bulunurken, cinsiyete bağlı farklılıklar daha sınırlı düzeyde kaldı. Sonuç olarak kök kanal tedavili asemptomatik dişlerde branşlara göre tedavi tercihleri yalnızca periradiküler patolojinin varlığından değil; diş tipinden, olgunun teknik zorluğundan ve hekime ait özelliklerden de etkilendi. Endodontistler daha çok ortograd yaklaşımla dişi korumayı tercih ederken genel diş hekimlerinde özellikle teknik olarak zor olgularda çekime yönelim arttı.
Özet (Çeviri)
The aim of this thesis was to evaluate the treatment decisions of dentists from different specialties and general dentists regarding periradicular status changes in different clinical scenarios involving asymptomatic root canal treated teeth, using a questionnaire form containing schematic visualizations. The questionnaire consisted of three sections. The first section included six sociodemographic questions regarding participants' age range, gender, education/professional status, specialty, years of professional experience, and the institution where they work. In the second and third sections of the questionnaire, 14 different clinical scenarios were presented separately for asymptomatic root canal treated mandibular incisor and mandibular first molar teeth, using schematic visualizations, written case scenarios, and six different treatment options. The questionnaire was administered to a total of 439 participants. The primary analysis evaluated treatment decisions according to specialty. Sociodemographic characteristics were evaluated as secondary and exploratory analyses. For these analyses, the first five treatment options were grouped as a“protective approach,”whereas the final treatment option was categorized as“extraction of the relevant tooth,”and the statistical evaluation was performed based on this grouping. Categorical variables were presented with frequency and percentage values. Pearson chi-square test and, where necessary, Fisher's Exact test were used to compare categorical variables. The statistical significance level was accepted as p<0.05. Treatment preferences varied depending on the degree of periradicular pathology, tooth type, restorative status, and the technical difficulty of the scenario. In cases without periapical lesion, no treatment and a wait and see approach was preferred, while in cases with periapical lesion, there was an increased tendency towards interventional options. When periapical lesion was small, non-surgical retreatment is the preferred option in many specialties, however surgical approaches and extraction decisions increased in the presence of large periapical lesion. When all scenarios are considered together, non-surgical orthograde retreatment was most frequently preferred by endodontists (48.6%). Although it is also prominent in pedodontics, prosthetic dentistry, and“other”groups, the rates remained lower than in endodontics. Extraction decision most frequently observed among general dentists (18%) and oral and maxillofacial surgery (14.8%). In molar teeth and in cases involving large periapical lesions, the tendency to extraction was more pronounced in technically challenging cases such as fractured instruments, post-core restorations, a history of apical resection, and calcified root canals. While dentist related factors such as age range, years of professional experience, education/professional status, and institution of employment were found to be associated with treatment decisions, gender-related differences remained more limited. In conclusion, treatment preferences among dentists for asymptomatic root canal treated teeth were influenced not only by the presence of periradicular pathology, but also by tooth type, the technical difficulty of the case, and the dentist's characteristics. While endodontists more frequently preferred orthograde approaches to preserve the tooth, general dentists showed an increased tendency toward extraction, especially in technically challenging cases.
Benzer Tezler
- Buğday ekiminin mekanik esasları üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ADNAN DEĞİRMENCİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
ZiraatEge ÜniversitesiTarımsal Mekanizasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMET ÖNAL
- Sera domates üretiminde aşı uygulaması ile elde edilen çift kök sistemine sahip domateslerin verim ve kalite yönünden üstünlükleri üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ALİ DİZDAROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
ZiraatEge ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FAHRETTİN MECİT