Orman yangınlarının radar uzaktan algılama ile analizi
Analysis of wildfires with use of radar remote sensing
- Tez No: 1019705
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NUSRET DEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Astronomi ve Uzay Bilimleri, Astronomy and Space Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uzay Bilimleri ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, küresel iklim kriziyle şiddetlenen ve ekosistemde kalıcı hasarlar bırakan mega orman yangınlarının analizinde; duman ve bulutluluk gibi engellerden etkilenen optik sensörlerin yetersizliğini gidermek amacıyla aktif RADAR/SAR ve GEDI Lidar teknolojilerinin etkinliğini araştırmaktadır. Çalışmanın metodolojik temelini, atmosferik koşullardan bağımsız olarak veri sağlayan Sentinel-1 uydusuna ait InSAR (İnterferometrik SAR) Uyumluluk (Coherence) analizleri oluşturmaktadır. Yapılan analizler neticesinde; ormanlık alanlarda rüzgâr ve vejetasyon yapısı nedeniyle düşük olan uyumluluk değerlerinin, yangın sonrası bitki örtüsünün kaybıyla birlikte karakteristik bir artış gösterdiği; Manavgat, Mazıköy ve Rodos yangınları özelinde doğrulanmıştır. Bu afet tespit sürecini operasyonel ve hızlı kılmak adına, COMET-LiCS veri tabanı ile NASA FIRMS API'sini birleştiren yapay zekâ destekli bir QGIS eklentisi geliştirilerek kullanıcıların uyumluluk verilerini ve aktif yangın odaklarını tek bir arayüzde tespit etmeleri sağlanmıştır. Çalışmanın son aşamasında ise yangınların biyokütleye etkisini ölçmek amacıyla; Sentinel-1 (radar), Sentinel-2 (optik) ve GEDI (LiDAR) sensör verileri bir araya getirilerek Toprak Üstü Biyokütle Yoğunluğu (AGBD) veri füzyonuyla modellenmiştir. Kurulan bu regresyon modeliyle Manavgat yangını sahasında biyokütle miktarında yaklaşık %18'lik bir kayıp yaşandığı ve bu doğrultuda sahaya ulaşılamayan kısımlar için bu tarz bir modellemenin bir rehber niteliğinde kullanılabileceği görülmüştür. Sonuç olarak bu tez çalışması kapsamında, orman yangınlarında optik uydulara nazaran SAR/RADAR sistemlerinin de tespit/takip aşamasında kullanılıp kullanılamayacağı, değişen orman yapısının doğrudan SAR sinyallerinin saçılmasına olan etkisi, geliştirilen eklenti ile orman yangınlarının analiz süreçlerinin (veri olduğu takdirde) oldukça hızlandırılması ve veri füzyonu ile karbon stoklarında (biyokütle) meydana gelen değişimlerin hesaplanması tartışılmış ve bu konular üzerinde tutarlı-olumlu sonuçlar elde edilmiştir.
Özet (Çeviri)
The effectiveness of active RADAR/SAR and GEDI LiDAR technologies has been investigated for situations where optical (passive) sensors are insufficient due to obstacles such as smoke and cloud cover, particularly in the detection and damage analysis of mega wildfires, which are increasing due to the global climate crisis and causing irreversible damage to ecosystems. The thesis is based on InSAR (Interferometric SAR) (Coherence) analyses conducted using SAR data from the Sentinel-1 satellite, which is unaffected by atmospheric obstacles (day-night, clouds, etc.). It has been confirmed in the case studies of the fires in Antalya/Manavgat, Muğla/Mazıköy, and Greece/Rhodes that coherence values, which are low in forested areas due to natural pre-fire movement (trees swaying in the wind, differences in canopy structure, etc.), increase significantly after a fire due to the loss of vegetation cover and reduced phase scattering. To make this disaster detection process operational and rapid, an AI-powered QGIS plugin was developed by integrating the COMET-LiCS database with the NASA FIRMS API, enabling users to detect compatibility data and active fire hotspots within a single interface. In the final phase of the study, to measure the impact of wildfires on biomass, data from Sentinel-1 (radar), Sentinel-2 (optical), and GEDI (LiDAR) sensors were integrated and modeled using Above Ground Biomass Density (AGBD) data fusion. Using this model, it was observed that there was an approximate 18% loss in biomass in the Manavgat fire area, and that such a model could serve as a guide for areas that were inaccessible. In conclusion, within the scope of this thesis, it was demonstrated that SAR/RADAR systems can be used in the detection and monitoring phases of forest fires, in addition to optical satellites, the direct effect of changing forest structure on the scattering of SAR signals, the significant acceleration of forest fire analysis processes (when data is available) using the developed plugin, and the calculation of changes in carbon stocks (biomass) through data fusion were discussed, and consistent and positive results were obtained on these topics.
Benzer Tezler
- The role of sentinel-1 and sentinel-2 data for observing wildfires
Orman yangınlarının sentinel-1 ve sentinel-2 verileri ile izlenmesi
DENİZ GAYE DENİZOĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Jeodezi ve FotogrametriYıldız Teknik ÜniversitesiHarita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUSUN BALIK ŞANLI
- Investigating olive trees by monitoring phenological stages using multi-modal satellite sensor data
Çok-modlu uydu sensör verileri kullanılarak fenolojik aşamalarının izlenmesiyle zeytin ağaçlarının araştırılması
HAYDAR MUHAMMED AKÇAY
Doktora
İngilizce
2024
Ziraatİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞİNASİ KAYA
- Kam yapma aparatı
Cam milling attachment
ORHAN UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FEVZİ ERCAN
- Bölünüme bağlı olmayan varyans çözümlemesi çoklu karşılaştırmalar ve tarımda uygulamaları
Distiribution-free analyis of variance multiple comparisons and applications in agriculture
HAMZA GAMGAM
- Doğuştan kalça çıkıklı hastalarda kalça patolojilerinin bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
NECDET ŞÜKRÜ ALTUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ORHAN ASLANOĞLU