Aile sağlığı merkezine başvuran annelerin algılanan anne ebeveyn öz yeterlikleri, depresyon durumları ve bebeklerinin büyüme persentilleri arasındaki ilişki
The relationship between perceived maternal parenting self-efficacy, depression status, and growth percentiles of infants in mothers attending to a family health center
- Tez No: 1019499
- Danışmanlar: PROF. DR. ESRA SAATÇI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, büyümenin izlenmesi, ebeveyn öz yeterlik, öz yeterlik, postpartum depresyon, Family medicine, growth monitoring, parenting self-efficacy, self-efficacy, postpartum depression
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma 0-2 yaş çocuğu olan annelerin algılanan anne ebeveyn öz yeterlikleri ve depresyon durumlarını değerlendirmek, sosyodemografik faktörlerin bu değişkenlerle olan ilişkisini incelemek, annelerin öz yeterlik durumlarıyla depresyon semptomlarının birbiriyle ve bebek persentil sonuçlarıyla olan ilişkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışma Aralık 2025-Şubat 2026 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Çarkıpare Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran, 0-2 yaş arası çocuğu olan 192 kadın ile yapılan kesitsel ve tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Veriler; araştırmacı tarafından hazırlanan Sosyodemografik Veri Toplama Anketi, Algılanan Anne Ebeveynlik Öz Yeterlik Ölçeği (AAEÖ-Y), Birinci Basamak Beck Depresyon Tarama Ölçeği (BDÖ-BB) ve aile hekimliği bilgi sistemindeki bebek-çocuk izlem verileri kullanılarak toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 25.0 paket programı kullanıldı. Normal dağılım belirlemede Shapiro-Wilk, grup analizlerinde student t-testi, Oneway ANOVA testleri ve Pearson korelasyon testi kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan annelerin yaş ortalaması 30,2±4,9 (medyan=30, min-maks=19-42), bebeklerin yaş ortalaması ise 10,9±6,6 ay (medyan=9.5, min-maks=1-24) olarak belirlenmiştir. AAEÖ-Y Ölçeği puan ortalaması 64,4±9,4, BDÖ-BB puan ortalaması ise 2,94±2,8 bulunmuştur. AAEÖ-Y puanı ile BDÖ-BB puanı arasında negatif yönlü, orta düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (r=-0,346; p<0,001). Bebeklerdeki boy kısalığı/bodurluk değişkeninin AAEÖ-Y puanı ile istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönde ilişkisi olduğu belirlenmiştir (β=-5,802; p=0,029). Ruhsal hastalık öyküsü, beslenme durumu ve alkol kullanımının BDÖ-BB ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkisi olduğu gösterilmiştir. Sonuç: Annelerin öz yeterlikleriyle depresyon durumları arasında ilişki olduğu gösterilmiştir. Bu olgular bebeklik ve erken çocukluk döneminde büyüme parametrelerini etkileyebilmektedir. Bebeklerin boy kısalığı/bodurluk ile annelerin öz yeterlikleri arasındaki ilişki ortaya konmuştur. Aile hekimleri kapsamlı, sürekli, bağlamsal ve bütüncül yaklaşımlarıyla anne ve çocuk sağlığında kilit bir role sahiptir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study was conducted to evaluate the relationship between the perceived maternal parenting self-efficacy and depression status in mothers with children aged 0-2 years and sociodemographic variables and infant growth percentiles. Materials and Methods: This cross-sectional descriptive study was conducted between 1 December 2025 and 28 February 2026 in 192 mothers with children aged 0-2 years who attended Cukurova University Çarkıpare Training Family Health Center. Data was collected using Sociodemographic Data Collection Questionnaire developed by the researcher, the Perceived Maternal Parenting Self-Efficacy Scale (PMP S-E), the Beck Depression Inventory for Primary Care (BDI-PC), and infant-child follow-up medical records. Statistical analyses was performed using SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) version 25.0. The Shapiro–Wilk test was used to assess normality, while Student's t-test, one-way ANOVA, and Pearson correlation analyses were used for group comparisons and correlation analyses. Results: The mean age of the participating mothers was 30.2±4.9 years (median: 30, min 19, max 42). The mean age of the infants was 10.9±6.6 months (median 9,5 months, min-max=1-24). The mean PMP S-E score was 64.4±9.4 whereas the mean BDI-PC score was 2.94±2.8. A statistically significant moderate negative correlation was found between PMP S-E and BDI-PC scores (r = −0.346, p < 0.001). The presence of short stature/stunting in infants was significantly and negatively associated with PMP S-E scores (β = −5.802, p = 0.029). History of psychiatric illness, nutritional status and alcohol use were found to be significantly associated with BDI-PC scores. Conclusion: A significant relationship was demonstrated between maternal parenting self-efficacy and depression status. These factors have the potential to affect growth parameters during infancy and early childhood. In addition, an association has been reported between infant stunting (short stature) and maternal parenting self-efficacy. Family physicians have a key role in maternal and child health with comprehensive, continuous, contextual and holistic approach.
Benzer Tezler
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Gelişim nörolojisi polikliniğine başvuran nöral tüp defektli olgularda prospektif bir inceleme
Başlık çevirisi yok
İLKBAHAR EMİNE GÜLTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELÇUK APAK