Kömürcü ve Ayvad deresi (İstanbul) bentik makroomurgasızları ve bazı fizikokimyasal özelliklerinin belirlenmesi
Determination of benthic macroinvertebrates and some physicochemical properties of Kömürcü and Ayvad streams (İstanbul)
- Tez No: 1019355
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OYA ÖZULUĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Biology
- Anahtar Kelimeler: Su kalitesi, Tatlı su ekolojisi, Water quality, Freshwater ecology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çevre Biyolojisi ve Ekolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye, biyocoğrafik konumu ve zengin biyoçeşitliliğine sahip olmasına rağmen sınırlı tatlı su kaynaklarına sahiptir. Artan nüfus baskısı kaynaklı hızlı kentleşme, sanayileşme ve iklim değişikliği kaynaklı kuraklık gibi çoklu stres faktörleri, mevcut su kaynaklarının miktarını ve kalitesini olumsuz yönde etkileyen faktörlerdir. Bu amaçla mevcut su kaynaklarına ait verilerin elde edilmesi ve korunması amacıyla, ekolojik çalışmaların yapılması önemlidir. Temmuz 2024 ile Ocak 2025 tarihleri arasında İstanbul Belgrad Ormanı Tabiat Parkı içerisinde bulunan Ayvad ve Kömürcü Deresi'nde belirlenen yedi istasyonda mevsimsel olarak makrobentik omurgasız ve su numunesi örneklemesi yapılmıştır. Örnekleme esnasında fiziko-kimyasal ölçümler (çözünmüş oksijen (mg/L), oksijen satürasyonu (%), elektriksel iletkenlik (μS/cm-1 ), oksidasyon-redüksiyon potansiyeli (ORP-mV), TDS (ppm), su sıcaklığı (°C), pH ve tuzluluk (ppm), derenin eni, derenin genişliği ve akış hızı ölçülmüştür. Örnekleme noktalarından alınan su numunelerine laboratuvar ortamında kimyasal analizler TOK (Toplam Organik Karbon), Toplam Fosfor, Orto-fosfat, Silikat, Nitrit, Nitrat, Sülfat ve Klorür gerçekleştirilmiştir. Ayvad ve Kömürcü Deresi'nin su kalitesini belirlemek ve sucul ekolojik parametrelerle ile karşılaştırmak amacıyla makrobentik omurgasız örneklemesi yapılmış ve sucul ekolojik parametreler belirlenmiştir. Makrobentik omurgasızlara ait familyalar kullanılarak BMWP (Biyolojik İzleme Çalışma Grubu Skor Sistemi), ASPT (Her Taksonun Ortalama Değeri) ve FBI (Familya Biyotik İndeksi) biyotik indeksleri yardımıyla derelerin su kalitesi belirlenmiştir. Çalışma sonucunda toplam 55 familyaya ait 24753 birey elde edilmiştir. İstasyonlar arasında sonbahar mevsiminde Bakraç Deresi (S4) ve kış mevsiminde Kömürcü Deresi-1 (S6) aşırı derecede kirlenmiş' su kalitesi kategorisinde yer alırken diğer istasyonların su kalitesi kirlilik düzeyi 'kirlenmemiş' ve 'az kirlenmiş' seviyesinde bulunmuştur. Mevsimsel makrobentik topluluk yapısı ve mevsimsel çeşitlilik analizi için Shannon Wiener çeşitlilik indeksi (H′), Simpson çeşitlilik indeksi, Pielou's Eveness İndeksi ve Margalef Tür Zenginliği İndeksi KÖMÜRCÜ VE AYVAD DERESİ (İSTANBUL) BENTİK MAKROOMURGASIZLARI VE BAZI FİZİKOKİMYASAL ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ xiv kullanılmıştır. Alpha çeşitlilik indeksine göre mevsimler ve istasyonlar arasında en fazla çeşitliliğe sahip olan istasyon yaz mevsimi Ayvad Deresi-1 (S1) istasyonu olmuştur.
Özet (Çeviri)
Despite its biogeographic location and rich biodiversity, Turkey has limited freshwater resources. Multiple stress factors—such as rapid urbanization and industrialization driven by population pressure, as well as drought caused by climate change—adversely affect the quantity and quality of existing water resources. To this end, it is important to conduct ecological studies to collect and protect data on existing water resources. Between July 2024 and January 2025, seasonal sampling of macroinvertebrates and water samples was conducted at seven stations identified in the Ayvad and Kömürcü Streams within the Istanbul Belgrade Forest Nature Park. During sampling, physicochemical measurements (dissolved oxygen (mg/L), oxygen saturation (%), electrical conductivity (μS/cm⁻¹), oxidation-reduction potential (ORP-mV), TDS (ppm), water temperature (°C), pH, and salinity (ppm), as well as the stream's width, depth, and flow velocity. Chemical analyses of water samples collected from the sampling points were conducted in the laboratory to determine TOC (Total Organic Carbon), Total Phosphorus, Orthophosphate, Silicate, Nitrite, Nitrate, Sulfate, and Chloride. Macrobenthic invertebrate sampling was conducted and aquatic ecological parameters were determined to assess the water quality of the Ayvad and Kömürcü Streams and to compare them with aquatic ecological parameters. The water quality of the streams was determined using biotic indices such as the BMWP (Biological Monitoring Working Group Score System), ASPT (Average Score per Taxon), and FBI (Family Biotic Index), based on the families of macroinvertebrates. As a result of the study, a total of 24,753 individuals belonging to 55 families were collected. Among the stations, Bakraç Creek (S4) in the fall and Kömürcü Creek-1 (S6) in the winter were classified in the“severely polluted”water quality category, while the water quality at the other DETERMINATION OF BENTHIC MACROINVERTEBRATES AND SOME PHYSICOHEMICAL PROPERTIES OF KÖMÜRCÜ AND AYVAD STREAMS (ISTANBUL) xvi stations was at the“unpolluted”and“slightly polluted”levels. For the analysis of seasonal macroinvertebrate community structure and seasonal diversity, the Shannon-Wiener diversity index (H′), Simpson's diversity index, Pielou's Evenness Index, and Margalef Species Richness Index were used. According to the alpha diversity index, the station with the highest diversity across seasons and stations was the Ayvad Deresi-1 (S1) station during the summer season.
Benzer Tezler
- Studies on the cuttability of rocks at O.A.L. Çayırhan district by laboratory cutting tests
Başlık çevirisi yok
KÜRŞAD CEYLAN
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
Maden Mühendisliği ve MadencilikOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NACİ BÖLÜKBAŞI
- Farklı sıcaklıklarda elde edilmiş linyit kömürlü piroliz ürünlerinde porozite değişimlerinin incelenmesi
Investigation of the changes in the porosity of pyrolysis products of lignite coals obtained at various temperatures
YAKUP AYCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiGazi ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ RIZA YILMAZ
- Yükseltgen ortamda Beypazarı ve Çan linyitlerinden piritik kükürdün ayrılması
Removal of pyritic sulfur from Beypazarı and Çan lignites in the oxidixing medium
MUSTAFA ÜREDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Kimya MühendisliğiGazi ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ RIZA YILMAZ
- Tabanköy (Yenice-Çanakkale) dolayının jeolojisi ve demir etüdü
Başlık çevirisi yok
ALİ RIZA BAĞLI
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiGenel Jeoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDİNÇ KİPMAN
- Sert linyitlerin Aydın-Şahinali kömürü örneğinde yıkanabilme özelliklerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
ORHAN SEMERKANT