تربية الأبناء في الأدب الجاهلي نظرة في القيم والأساليب
Cahiliye dönemi edebiyatında çocuk yetiştirme değerler ve yöntemlere bir bakış
- Tez No: 1019219
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ M. K. ABDUSSAMET BAKKALOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri, Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Ancient Linguistics and Cultures, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Arapça
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri (arapça) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Cahiliye dönemi Araplarında yaygın olan hikmet, değerler ve ahlak anlayışı hakkında birçok kapsamlı araştırma ve çalışma yapılmıştır. Araştırmacılar ve eleştirmenler bu değerleri, cahiliye dönemine ait şiirler ve edebî eserlerden hareketle ortaya çıkarmışlardır. Cahiliye Arapları, kabile yaşamı için temel bir ihtiyaç olan ve toplumsal ilişkilerin temelini oluşturan erdem ve ahlaka büyük önem vermiş, bu değerler zamanla Arap mirasının bir parçası hâline gelmiştir. Bu değer ve ahlak anlayışının çocuk terbiyesindeki rolünü ele alan çalışmalar ise oldukça azdır; hatta neredeyse yok denecek kadar sınırlıdır. Var olan çalışmaların bir kısmı çocuklara yönelik şiirsel veya nesir şeklindeki öğütlere ya da genel tavsiyelere odaklanmıştır. Bu çalışma ise cahiliye toplumunun çocuk yetiştirme anlayışını daha kapsamlı biçimde incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca bireyin dönemin çevresel şartlarına uyum sağlayabilmesi için benimsenen eğitim yöntemlerini ve bunların olumlu yönlerini ortaya koymaktadır. Araştırma, çocukların üzerine yetiştirildiği ideal eğitim değerleri ile cahiliye dönemi sosyal ve kabile yaşamı arasındaki ilişkiyi açıklamayı ve bunlardan hangisinin diğerini yansıttığını göstermeyi hedeflemektedir. Bunun yanında doğal çevre şartlarının kişilik oluşumu ve eğitim anlayışı üzerindeki etkisini de ele almaktadır. Çalışma, cahiliye dönemindeki eğitimsel değer ve yöntemlerin olumlu ve olumsuz yönlerini analiz edecek; ayrıca bu eğitim modelinin İslamî kimlik ve daha sonra oluşan Arap-İslam kimliği üzerindeki etkisini açıklayacaktır. Bununla birlikte araştırma, zaman, toplum ve çevre farklılıkları göz önünde bulundurularak onların eğitim tecrübesinden ne ölçüde faydalanılabileceğine dair bazı sorular ortaya koymakta ve sunduğu öneri ve fikirlerle araştırmacılara bu konuda yeni çalışmalar yapma fırsatı sunmaktadır. Bu çalışma, cahiliye Araplarının sistemli ve belirli kurallara dayalı bir eğitim yöntemi oluşturduklarını iddia etmemektedir. Ancak belirli sosyal ve çevresel şartlar içinde kendiliğinden oluşan eğitim tecrübelerini inceleyerek, edebî ve şiirsel metinlerin analizi yoluyla onların en önemli eğitim yöntemlerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Araştırma, cahiliye dönemi edebî metinlerini eğitimsel ve sosyolojik kavramlar ışığında inceleyen analitik yönteme dayanmakta; ayrıca metinlerdeki eğitimsel olguları takip etmek amacıyla betimleyici yöntemden de yararlanmaktadır. Bu çalışma birkaç bölümden oluşmaktadır. İlk olarak eğitim kavramının teorik çerçevesi ele alınacak, ardından en önemli eğitim değerleri ve yöntemleri incelenecek, son olarak ise İslam'ın ortaya çıkışından sonra meydana gelen değişimler çerçevesinde olumlu ve olumsuz yönler tartışılacaktır.
Özet (Çeviri)
Numerous extensive studies and scholarly works have examined the wisdom, values, and moral principles prevalent among pre-Islamic Arabs, drawing on the poetic and literary heritage of the Jahiliyyah period. Pre-Islamic Arabs were known for their strong commitment to virtues and ethical values that fulfilled the needs of tribal life and served as the foundation of social relations, eventually becoming an integral part of the Arab cultural legacy. Despite the abundance of research on these values and morals, studies addressing their role in child upbringing are extremely limited. Existing works are mostly confined to brief articles and studies focusing on poetic or prose-based advice directed to children or on general moral exhortations. Therefore, the present study seeks to broaden the investigation of this aspect of pre-Islamic concern for child rearing and education, exploring forms of upbringing that reflected the values and ethics of society and responded to the environmental and social conditions of the time. The study highlights many of the characteristics, advantages, and methods of pre-Islamic education and clarifies the relationship between the educational ideals instilled in children and the social and tribal realities of Jahiliyyah society, examining how each influenced the other. It also demonstrates the impact of natural environmental conditions on personality formation and educational patterns. Furthermore, the study analyzes both the strengths and weaknesses of pre-Islamic values and educational practices and explains the relationship between pre-Islamic education and Islamic identity, showing how this educational model later contributed to the development of Arab-Islamic identity. It also raises questions concerning the extent to which aspects of this educational experience may be utilized today, while taking into account historical, social, and environmental differences. In addition, the study aims to open avenues for further scholarly inquiry by presenting recommendations and ideas that may stimulate future research. This research does not claim that pre-Islamic Arabs possessed a formal or systematic educational framework. Rather, it examines their spontaneous educational experiences, which emerged within specific social and environmental contexts. Through the analysis of literary and poetic texts, the study seeks to identify their most significant educational practices. It adopts the analytical approach, which focuses on interpreting pre-Islamic literary texts in light of educational and social concepts, and also employs the descriptive approach to trace educational phenomena within these texts. The study is organized into several chapters. It begins with a general theoretical framework concerning the concept of education, then examines the most prominent educational values and methods, and concludes with a discussion of their strengths and weaknesses and an exploration of the transformations they underwent following the advent of Islam.
Benzer Tezler
- الترجمة الأدبية من التركية إلى العربيةرواية“الحياة الأبدية تنتظرك”للكاتب عمر سيفنج جول
Türkçeden Arapçaya edebi çeviri Ömer Sevinçgül'ün“Sonsuz Hayat Seni Bekliyor”adlı roman örneği
SALMA ABDULRAZEK
Yüksek Lisans
Arapça
2023
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiArap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER İSHAKOĞLU
- دراسة ثباتية مبيد الدايمثوات وتوزعه في ثمار الزيتون والتربة والماء والهواء
Dimetoatın Zeytin Meyveleri, Toprak, Su ve Havadaki Stabilitesi ve Dağılımı Üzerine Çalışma
MUHAMMED MAHİR HAZNEVİ
Yüksek Lisans
Arapça
2010
ZiraatSurıye Damascus UnıversıtesıTarım Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. MUHAMMET CEMAL HACAR
DR. MERVAN EL-DİMAŞKİ
- اﻟﻣﺻﻧﱠﻔﺎت ﻓﻲ أﺻول اﻟﺣدﯾث ﻓﻲ ﺗرﻛﯾﺎ ﻓﻲ اﻟﻘرﻧﯾن اﻟﺳﺎﺑﻊ ﻋﺷر واﻟﺛﺎﻣن ﻋﺷر اﻟﻣﯾﻼدﯾﯾن )دراﺳﺔ ﺗﺣﻠﯾﻠﯾﺔ ﺗﻘوﯾﻣﯾﺔ
Literature of hadith foundations in Turkey in the 17th and 18th centuries(an evaluative analytical study)
MUHAMMET SEYYİT BALABAN
- تربية الأولاد في القرآن الكريم
Kur'an-ı Kerim'de çocuk terbiyesi
GHSENALBAN ARAT
Yüksek Lisans
Arapça
2020
DinMardin Artuklu ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULSALAM YOUSSEF