Sürdürülebilirlik performans skorlarının hesaplanması ve BIST sürdürülebilirlik endeksi şirketleri analizi
Calculation of sustainability performance scores and analysis of bist sustainability index companies
- Tez No: 1019131
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA PAMUKÇU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe Finansman Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sürdürülebilirlik raporlamasının küresel olarak yaygınlaşması ile birlikte sürdürülebilirlik anlayışı işletmelerin yönetim süreçlerine ve gelecek planlarına entegre edilmiştir. Bu çalışmanın amacı, BIST Sürdürülebilirlik Endeksi'nde yer alan işletmelerin sürdürülebilirlik performanslarını, Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi kapsamında yer alan 10 temel ilkeyi değerlendirme ölçütü olarak esas alarak, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Raporlama Skoru (SRS) aracılığıyla ölçülmesi, elde edilen skorların ESG skorları ile olan ilişkisinin analiz edilmesidir. Çalışma, 2019–2024 yıllarını kapsamaktadır ve 03.07.2025 tarihi itibarıyla BIST Sürdürülebilirlik Endeksi'nde yer alan tüm işletmelerin yer aldığı bir veri setine dayanmaktadır. Çalışma çerçevesinde yer alan her bir yıl için, ilgili dönemde endekste yer alan işletmeler ayrı ayrı dikkate alınmıştır. Çalışma kapsamında analize tabi tutulan işletmelerin; sürdürülebilirlik raporları, entegre raporları, entegre faaliyet raporları, entegre sürdürülebilirlik raporları, kurumsal sürdürülebilirlik raporları detaylarıyla incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, özellikle 2019–2023 yılları arasında işletmelerin raporlama performanslarının artış eğiliminde olduğu ortaya çıkmaktadır. 2024 yılı bulguları değerlendirildiğinde ise, 2019 yılı itibari ile sürekli olarak yüksek SRS skoruna ulaşan işletmelerin sürdürülebilirlik performanslarını büyük ölçüde koruduğu; bazı işletmelerin sürdürülebilirlik performanslarında ise sınırlı dalgalanmalar görülmektedir. Çalışmada, SRS ile ESG skorları arasındaki ilişkinin ortaya konulmasına amacıyla, Standart Pearson Korelasyonu ile Sabit Etkiler (Panel) Korelasyonundan yararlanılmıştır. Analiz sonuçları, değişkenler arasında pozitif yönlü ancak zayıf düzeyde bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde, Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS), Küresel Raporlama Girişimi (GRI) ve Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (UNGC) çerçeveleri doğrultusunda, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'ne hizmet edecek kapsamlı bir raporlama anlayışının benimsenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
The global expansion of sustainability reporting has led to the integration of sustainability principles into corporate management processes and long-term strategic planning. The aim of this study is to measure the sustainability performance of companies included in the BIST Sustainability Index by employing the ten principles of the United Nations Global Compact (UNGC) as evaluation criteria through the Sustainable Development Goals Reporting Score (SRS) and to analyze the relationship between the obtained SRS values and Environmental, Social, and Governance (ESG) scores. This study encompasses the period from 2019 to 2024 and is based on a dataset comprising all companies included in the BIST Sustainability Index as of 3 July 2025. For each year covered by the study, the companies included in the index during the relevant period were considered separately. Within the scope of the study, the sustainability reports, integrated reports, integrated annual reports, integrated sustainability reports, and corporate sustainability reports of the companies included in the analysis were examined in detail. The findings indicate that the reporting performance of the companies exhibited an increasing trend, particularly during the 2019–2023 period. An evaluation of the 2024 findings reveals that companies that had consistently achieved high SRS values since 2019 have largely maintained their sustainability performance, while some companies have exhibited only limited fluctuations in their sustainability performance. To examine the relationship between the SRS and ESG scores, Standard Pearson Correlation and Fixed Effects (Panel) Correlation analyses were employed. The results reveal a positive but weak relationship between the two variables. Overall, the findings of the study indicate that, in line with the Türkiye Sustainability Reporting Standards (TSRS), the Global Reporting Initiative (GRI), and the United Nations Global Compact (UNGC) frameworks, a comprehensive reporting approach that contributes to the Sustainable Development Goals (SDGs) should be adopted.
Benzer Tezler
- Yalın, çevik, yeşil, dayanıklı ve sürdürülebilir tedarik zinciri perspektiflerinden bütünleşik bir tedarikçi performansı değerlendirme yaklaşımı
An integrated supplier performance evaluation approach from lean, agile, green, resilient and sustainable supply chain perspectives
GÖZDE ÇİNKAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEYDA SERDAR ASAN
- Tasarım odaklı yenilik, sürdürülebilir rekabet avantajı ve değer yaratma: Türkiye konut pazarında girişimcilik örneği olarak foldhome
Design driven innovation, sustainable competitive advantage and value creation: Foldhome entrepreneurship case from Turkish housing market
ZEYNEP ERTUĞRAL
- Yaşam döngüsü etki değerlendirmesi son nokta ağırlıklarının ayrık seçim deneyi ile saptanması
Determination of life cycle impact assessment endpoint weightings using dicrete choice experiment
AYŞE BAYAZIT SUBAŞI
Doktora
Türkçe
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELÇİN FİLİZ TAŞ
- Küresel sürdürülebilir rekabetçilik endeksi'nin bazı gri sistem teorisi temelli çok kriterli karar verme yöntemleri ile analizi
The analysis of the global sustainable competitiveness index using some grey system theory-based multi-criteria decision making methods
GÜLİN KALYONCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Ekonometriİstanbul ÜniversitesiEkonometri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA KARAKAŞ GEYİK
- Architecture and circular economy: Developing a building-scale circularity indicator
Mimarlık ve döngüsel ekonomi: Bina ölçeğinde döngüsellik indikatörü geliştirilmesi
BURCU KISMET
Doktora
İngilizce
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERYEM BİRGÜL ÇOLAKOĞLU