Kamu borcu-çevresel sürdürülebilirlik ilişkisi: Gelişmekte olan ülkeler üzerine panel veri analizi
The relationship between public debt and environmental sustainability: A panel data analysis of developing countries
- Tez No: 1019095
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NAZLI KEYİFLİ ŞENTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonometri, Ekonomi, Maliye, Econometrics, Economics, Finance
- Anahtar Kelimeler: Dinamik panel teknikleri, Ekolojik çevre, Ekonomi politikaları, Kamu borçları, Makroekonomik politikalar, Maliye politikaları, Ormansızlaşma, Çevre politikaları, Çevresel sürdürülebilirlik, İklim politikaları, Dynamic panel techniques, Ecological environment, Economic policies, Public debts, Macroeconomic policies, Fiscal policies, Deforestation, Environmental policies, Sustainable environment, Climate policy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye ve Mali Yönetim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın temel amacı, gelişmekte olan ülkelerde kamu borcu ile çevresel sürdürülebilirlik arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide kurumsal kalitenin moderatör (düzenleyici) rolünü ampirik olarak incelemektir. Çevresel sürdürülebilirlik, modern dünyanın en kritik meselelerinden biri hâline gelmiştir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde, vergi gibi olağan kamu gelirlerinin kalkınma hedeflerini finanse etmede yetersiz kalması, bu ekonomileri kaçınılmaz olarak borçlanma yoluna itmektedir. Süreç içerisinde ortaya çıkan bu borç kısıtları ve bütçe açıkları sebebiyle, çevre sağlığını korumaya yönelik yatırımların finansmanı zorlaşmakta ve çevresel sürdürülebilirliği sağlamak güç hâline gelmektedir. Ancak bu olumsuz durum; yolsuzluğun kontrolü, hukukun üstünlüğü, siyasi istikrar ve hükümet etkinliği gibi güçlü Dünya Yönetişim Göstergelerine (WGI) sahip ülkelerde hafifletilebilmektedir. Güçlü bir kurumsal yapı sayesinde, hem kamu borcu yönetimi daha etkin yürütülmekte hem de çevre bütçesi korunarak daha sürdürülebilir bir büyüme patikasına ulaşılması hedeflenmektedir. Bu amaç doğrultusunda çalışmada, 2000-2024 dönemini kapsayan 83 gelişmekte olan ülke ekonomisine ait panel veri seti kullanılmıştır. Çevresel sürdürülebilirliği temsilen geniş bir perspektifte beş farklı gösterge (〖CO〗_2, 〖CH〗_4, N_2 O emisyonları, orman alanı oranı ve yük kapasite faktörü) analize dahil edilmiştir. Modeldeki dinamik yapıyı ve değişkenler arasında ortaya çıkabilecek endojenlik (içsel bağımlılık) sorunlarını kontrol altına alabilmek amacıyla ekonometrik yöntem olarak Sistem-GMM (Genelleştirilmiş Momentler Yöntemi) tekniği tercih edilerek hipotezler test edilmiştir. Yapılan ampirik analizlerden elde edilen temel bulgular, kamu borç stokundaki artışın çevresel sürdürülebilirliği olumsuz yönde etkilediğini, ancak kurumsal kalitenin bu olumsuz etkiyi sınırlayan güçlü bir moderatör role sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda geliştirilen politika önerisi olarak; gelişmekte olan ülkelerin borç kaynaklı finansmanı yeşil enerji ve çevre dostu projelere yönlendirmeleri, borç sürdürülebilirliğini sağlarken eş zamanlı olarak kurumsal yönetişim mekanizmalarını (şeffaflık, hesap verebilirlik) güçlendirici reformlara öncelik vermeleri gerektiği savunulmaktadır.
Özet (Çeviri)
The primary objective of this study is to empirically investigate the relationship between public debt and environmental sustainability in developing countries, and to examine the moderating role of institutional quality within this relationship. Environmental sustainability has become one of the most critical challenges of the modern world. Particularly in developing countries, the insufficiency of ordinary public revenues, such as taxes, to finance development goals inevitably drives these economies toward public borrowing. Due to the resulting debt constraints and fiscal deficits arising throughout this process, financing investments aimed at protecting environmental health becomes challenging, making it difficult to achieve environmental sustainability. However, this adverse situation can be mitigated in countries with strong Worldwide Governance Indicators (WGI), such as control of corruption, rule of law, political stability, and government effectiveness. Thanks to a robust institutional framework, both public debt management is executed more effectively and environmental budgets are preserved, thereby aiming to reach a more sustainable growth path. In line with this objective, the study utilizes a panel dataset encompassing 83 developing economies for the 2000–2024 period. To represent environmental sustainability from a broad perspective, five distinct indicators—〖CO〗_2, 〖CH〗_4, N_2 O emissions, forest area rate, and the load capacity factor—are included in the analysis. To control for the dynamic structure of the model and potential endogeneity issues among the variables, the System-GMM (System Generalized Method of Moments) technique is preferred as the econometric method to test the hypotheses. The baseline empirical findings demonstrate that an increase in public debt stock adversely affects environmental sustainability; however, institutional quality plays a powerful moderating role in limiting this negative impact. Accordingly, as a policy recommendation, it is argued that developing countries should channel debt-financed funds toward green energy and eco-friendly projects, and prioritize structural reforms that strengthen institutional governance mechanisms (transparency, accountability) while simultaneously ensuring debt sustainability.
Benzer Tezler
- Online entrepreneurship as a strategy for rural development: Case of Turkey
Kırsal kalkınma için bir strateji olarak çevrimiçi girişimcilik: Türkiye örneği
BURCU YAŞLAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİYE AHU AKGÜN
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Şehirleşme süreci ve metropoliten alanlar
Başlık çevirisi yok
H.İBRAHİM AKALIN
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EYYUP GÜNAY İSBİR
- Kamu personelinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
SEMİHA YAZICI
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kamu YönetimiGazi ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜLEYMAN ARSLAN