Neopaganizmde tanrıça inanışı bağlamında şekillenen kadın rolleri: Wicca örneği
Female roles shaped by goddess belief in neopaganism: The case of Wicca
- Tez No: 1019079
- Danışmanlar: PROF. DR. HAMZA KARAOĞLAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Neopaganizm içerisinde önemli bir gelenek olan Wicca inancında kadın kimliğinin Tanrıça merkezli teolojik yapı çerçevesinde nasıl şekillendiğini ve ritüel pratiklerde kadınlara atfedilen rollerin nasıl inşa edildiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada öncelikle Neopaganizmin tarihsel arka planı, inanç sistemi ve en yaygın geleneklerinden biri olan Wicca'nın gelişimi ile teolojik yapısı analiz edilerek kavramsal bir çerçeve oluşturulmuştur. Bu bağlamda, Wicca'nın düalist Tanrı ve Tanrıça anlayışı içerisinde Tanrıça figürünün tarihsel kökenleri, sembolik anlamları, ritüellerdeki yeri ve feminist teoloji ile kurduğu ilişki incelenmiştir. Ayrıca Tanrıça figürünün kadın bedeni ve güç kavramlarıyla nasıl ilişkilendirildiği tartışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılarak literatür taraması yapılmış; Wiccan metinler, ritüel pratikler ve çağdaş yorumlar üzerinden kadın kimliği değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Neopaganizmin geleneksel paganizmin kesintisiz bir tarihsel devamı olmanın ötesinde, Rönesans, Reform, Aydınlanma, Romantizm ve okült akımlar gibi farklı düşünsel ve kültürel süreçlerin etkisiyle yeniden inşa edilen bir inanç sistemi olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca Wicca'nın başlangıçta“eski bir cadı dini”söylemiyle ilişkilendirilmiş olmakla birlikte, ezoterik gelenekler, gizli topluluklar, kültürel ve edebî akımlardan beslenerek şekillendiği ve bir toplumsal dönüşüm hedeflediği görülmüştür. Zaman içinde Wicca'nın, doğa temelli öğelerin ve kadın merkezli yorumların belirginleştiği bir inanç sistemi hâline geldiği anlaşılmıştır. Yine Wicca inancında kadının, Tanrıça ve cadı arketipleri üzerinden güçlü, kutsal ve otorite sahibi bir kimlikle özdeşleştirildiği; bunun kadınların hem ritüel pratiklerde hem de topluluk içindeki konumlarında belirleyici bir rol üstlenmesine zemin hazırladığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte Wicca'daki Tanrıça merkezli yapının, modern feminist söylemlerle paralellik arz eden yönleri bulunduğu; zaman zaman kadınlığı dar ve biyolojik özellikler üzerinden tanımlayan indirgemeci yaklaşımlar da içerebildiği saptanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, Wicca'daki Tanrıça figürünün yalnızca dini bir unsur değil, aynı zamanda modern kadın kimliğinin yeniden inşasında sembolik bir araç olarak işlev gördüğünü ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine how women's identity is shaped within the Wiccan belief system, an important tradition within Neopaganism, through a Goddess-centered theological structure, and how the roles attributed to women in ritual practices are constructed. First, a conceptual framework is established by analyzing the historical background of Neopaganism, its belief system, and the development and theological structure of Wicca as one of its most widespread traditions. In this context, the historical origins, symbolic meanings, ritual roles of the Goddess figure, and its relationship with feminist theology within Wicca's dualistic conception of God and Goddess are examined. In addition, the relationship between the Goddess figure and concepts of the female body and power is discussed. The study employs a qualitative research method and is based on a literature review; women's identity is evaluated through Wiccan texts, ritual practices, and contemporary interpretations. The findings reveal that Neopaganism is not merely a continuous historical continuation of ancient paganism, but a belief system reconstructed through the influence of various intellectual and cultural movements such as the Renaissance, Reformation, Enlightenment, Romanticism, and occult traditions. Furthermore, while Wicca was initially associated with the notion of an“ancient witchcraft religion,”it has been observed that it took shape by drawing on esoteric traditions, secret societies, and cultural and literary movements, and that it aims to bring about social transformation. Over time, Wicca has evolved into a belief system in which nature-based elements and woman-centered interpretations have become more prominent. It is also found that within Wicca, women are identified with strong, sacred, and authoritative roles through the archetypes of the Goddess and the witch, which has played a determining role in women's positions both in ritual practices and within the community. However, it is also observed that the Goddess-centered structure in Wicca has aspects that parallel modern feminist discourse, while at times it may also include reductive approaches that define womanhood narrowly through biological characteristics. In conclusion, this study demonstrates that the Goddess figure in Wicca functions not only as a religious element but also as a symbolic tool in the reconstruction of modern female identity.
Benzer Tezler
- Neopagan kemetik hareketlerin inanç ve ritüelleri
The rituals and beliefs of neopagan kemetic movements
ABDÜLHAMİT HÜZEYFE NAZİLLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Dinİstanbul ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞİNASİ GÜNDÜZ
- Dinler tarihi perspektifiyle Neo-Pagan bir hareket olarak Wicca
Wicca as a Neo-Pagan movement from the perspective of the history of religions
FATİH ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinKarabük ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA GÖREGEN
- The nexus between art, culture and religion: Neopaganism in American art
Sanat, kültür ve din arasındaki bağ: Amerikan sanatında Neopaganizm
BUSE SÜHEYLA GÜLİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Amerikan Kültürü ve EdebiyatıYeditepe ÜniversitesiSanat ve Kültür Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEVKET CEM ONAT