Bitlis ilinde tüketime sunulan taze sütlerde listeria monocytogenes varlığının moleküler yöntemlerle araştırılması
Investigation of the presence of listeria monocytogenes in fresh milk offered for consumption in bitlis province using molecular methods
- Tez No: 1019077
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM HALİL ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mikrobiyoloji, Beslenme ve Diyetetik, Microbiology, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Gıda güvenliği, Halk sağlığı, Listeria monocytogenes, Çiğ süt, Food safety, Public health, Listeria monocytogenes, Raw milk
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bitlis Eren Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gıda Güvenliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Listeria monocytogenes(L.monocytogenes), gıda kaynaklı enfeksiyonlara yol açabilen, özellikle risk gruplarında ciddi klinik tablolarla seyreden önemli bir zoonotik patojendir. Çiğ süt ve süt ürünleri, bu mikroorganizmanın insanlara bulaşmasında temel kaynaklar arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, Bitlis ili ve ilçelerinde tüketime sunulan taze sütlerde L. monocytogenes varlığının moleküler yöntemle araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında Merkez, Ahlat, Tatvan, Hizan, Mutki, Adilcevaz ve Güroymak ilçelerinden farklı hayvan türlerine ait toplam 120 adet taze süt örneği temin edilmiş ve bu örneklerde L. monocytogenes varlığı, bakteriye özgü Listeriolizin O (hlyA) gen bölgesini hedef alan Reverse Transcription and Real-Time PCR (RT-qPCR) yöntemi kullanılarak araştırılmıştır. Analiz edilen örneklerin 66(%55)'sı inek sütü, 54(%45)'ü koyun ve keçi sütlerinden oluşmuştur. Moleküler analizler sonucunda, incelenen toplam 120 örneğin 14(%11,66)'ünde L. monocytogenes DNA'sı saptanmış, 106(%88,34) örnek ise negatif bulunmuştur. Pozitif örneklerin odaklara göre dağılımı incelendiğinde; Tatvan'da 4, Merkez, Hizan, Mutki ve Güroymak'ta 2'şer, Ahlat ve Adilcevaz'da ise 1'er örneğin pozitif olduğu belirlenmiştir. Bu bulgu, kontaminasyonun belirli bir bölge ile sınırlı olmadığını ve çalışma alanının farklı noktalarında görülebildiğini ortaya koymuaktadır. Hayvan türüne göre yapılan değerlendirmede ise koyun-keçi sütlerinde pozitiflik oranının (%16,07), inek sütlerine (%7,57) kıyasla daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak; qRT-PCR yönteminin taze sütlerde L. monocytogenes'in hızlı ve güvenilir şekilde saptanmasında etkili bir yöntem olduğu ve Bitlis yöresinde satışa sunulan pastörize edilmemiş çiğ süt örneklerinde L. monocytogenes varlığının halk sağlığı yönünden potansiyel risk taşıdığı belirlenmiştir. Özellikle çiğ süt tüketiminin yaygın olduğu bölgelerde düzenli moleküler taramaların ve hijyen önlemlerinin öneminin ortaya konulduğu bu çalışmada, çiğ sütlerin mikrobiyolojik kalitesinin düzenli olarak izlenmesi, hijyenik üretim ve satış koşullarının iyileştirilmesi ile moleküler tanı yöntemlerinin gıda güvenliği denetimlerinde daha yaygın kullanılmasının, halk sağlığının korunmasına yönelik önleyici stratejilerin geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Listeria monocytogenes(L. monocytogenes) is a significant zoonotic pathogen that can cause foodborne infections leading to severe clinical presentations, particularly in at-risk groups. Raw milk and dairy products are among the primary sources of human infection with this microorganism. This study aimed to investigate the presence of L. monocytogenes in fresh milk supplied for consumption in Bitlis province and its districts using molecular methods. For the study, 120 samples of fresh milk were collected from different types of animals in the districts of Merkez, Ahlat, Tatvan, Hizan, Mutki, Adilcevaz and Güroymak. These samples were tested for the presence of L. monocytogenes using the reverse transcription and real-time PCR (RT-qPCR) method, which targets the listeriolysin O (hlyA) gene region that is specific to the bacterium. Of these, 66(55%) were cow's milk, while 54(45%) were sheep's or goat's milk. Molecular analyses revealed that L. monocytogenes DNA was present in 14(11.66%) of the 120 samples examined, while 106(88.34%) tested negative. The distribution of positive samples by location was examined, revealing 4 positive samples in Tatvan, 2 each in Bitlis Centre, Hizan, Mutki and Güroymak, and 1 each in Ahlat and Adilcevaz. This finding demonstrates that contamination is not limited to a specific area and can be observed at various points within the study area. In the assessment by animal species, it was found that the positivity rate in sheep and goat milk (16.07%) was higher than that in cow's milk (7.57%). In conclusion, it has been established that the qRT-PCR method is an effective technique for the rapid and reliable detection of L. monocytogenes in fresh milk, and that the presence of L. monocytogenes in samples of unpasteurised raw milk sold in the Bitlis region poses a potential risk to public health. This study emphasises the importance of regular molecular screening and hygiene measures, particularly in regions where raw milk consumption is commonplace. It is considered that the regular monitoring of the microbiological quality of raw milk, the improvement of hygienic production and sales conditions, and the more widespread use of molecular diagnostic methods in food safety inspections will contribute to the development of preventive strategies aimed at protecting public health.
Benzer Tezler
- Analog dijital çeviricilerin analiz ve sentezi
Başlık çevirisi yok
ALİ ÇAPRAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiElektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU
- Bitlis-Zağros bindirme ve kıvrımlı kuşağının sismotektonik özellikleri
Başlık çevirisi yok
HALUK EYİDOĞAN
- Çağdaş aydınlatma tekniği ve günümüz müzeciliği verilerine göre müze yapıları için yeni bir mimari yaklaşım
Başlık çevirisi yok
HÜLYA KILIÇ