Özel eğitim alt sınıf öğretmenlerinin örgüt kültürü, örgüt iklimi ve örgüt sağlığına ilişkin algıları
Perceptions of special education subclass teachers regarding organizational culture, organizational climate, and organizational health
- Tez No: 1018870
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZÜBEYDE YARAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Eğitim yönetimi, Örgüt iklimi, Örgüt kültürü, Örgüt sağlığı, Özel eğitim, Özel eğitim öğretmenleri, Educational administration, Organizational climate, Organizational culture, Special education, Special education teachers
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Eğitim örgütlerinin sürdürülebilir başarısında örgüt kültürü, örgüt iklimi ve örgüt sağlığı önemli bir role sahiptir. Bu araştırmanın amacı, Hatay ilinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda özel eğitim alt sınıflarında görev yapan öğretmenlerin örgüt kültürü, örgüt iklimi ve örgüt sağlığına ilişkin algılarının incelenmesidir. Araştırmada ayrıca bu algıları etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve elde edilen bulgular doğrultusunda okullarda daha olumlu bir örgüt kültürü, örgüt iklimi ve örgüt sağlığı oluşturulmasına yönelik önerilerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırma öğretmenlerin algılarını derinlemesine incelemek amacıyla nitel araştırma yaklaşımı kapsamında olgubilim (fenomenoloji) deseniyle yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu, Hatay ilinde görev yapan 20 özel eğitim öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve tematik analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, özel eğitim alt sınıflarının okulun genel örgüt kültürü içerisinde yeterince yer bulamadığını ve genel eğitim odaklı bir yapı içerisinde konumlandığını göstermektedir. Öğretmenlerin okul içi sosyal süreçlere katılımlarının sınırlı olduğu, iletişim ve iş birliğinin ise çoğunlukla ihtiyaç temelli yürütüldüğü belirlenmiştir. Örgüt sağlığı açısından genel işleyişte önemli sorunlar bulunmamakla birlikte, özel eğitim bağlamında destek mekanizmaları ve sürdürülebilirliğe ilişkin bazı eksiklikler tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin aidiyet duygularının, karar alma süreçlerine katılımlarının ve örgütsel süreçlerde temsil düzeylerinin sınırlı olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak; özel eğitim öğretmenlerinin okul kültürüne daha aktif katılımının sağlanması, okul içi iletişim ve iş birliği süreçlerinin sistematik hale getirilmesi, karar alma mekanizmalarına katılımın artırılması, özel eğitime yönelik farkındalığın geliştirilmesi, ortak etkinliklerin artırılması ve çalışma koşullarının iyileştirilmesine yönelik düzenlemelerin yapılması önerilmektedir. Ayrıca özel eğitim sınıflarının okulun bütüncül yapısı içerisinde daha görünür ve kapsayıcı bir şekilde yer almasının, örgüt kültürü, örgüt iklimi ve örgüt sağlığının güçlendirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Organizational culture, organizational climate, and organizational health play a significant role in the sustainable success of educational organizations. The aim of this study is to examine the perceptions of teachers working in special education sub-classes in schools affiliated with the Ministry of National Education in Hatay Province regarding organizational culture, organizational climate, and organizational health. The study also aims to identify the factors affecting these perceptions and, based on the findings, to propose recommendations for fostering a more positive organizational culture, climate, and health within schools. The study was conducted using the phenomenological research design within the qualitative research approach in order to gain an in-depth understanding of teachers' perceptions. The study group consisted of 20 special education teachers working in Hatay Province. The data were collected through a semi-structured interview form and analyzed using thematic analysis. The findings revealed that special education sub-classes are not sufficiently integrated into the overall organizational culture of schools and are positioned within a structure predominantly focused on general education. It was also found that teachers' participation in school-based social processes is limited, while communication and collaboration are generally maintained on a needs-based basis. Although no major problems were identified regarding the overall functioning of organizational health, certain deficiencies related to support mechanisms and sustainability within the context of special education were identified. Furthermore, teachers were found to have limited sense of belonging, restricted participation in decision-making processes, and insufficient representation in organizational practices. Based on the findings of the study, it is recommended that special education teachers be encouraged to participate more actively in the school culture, that communication and collaboration processes within schools be organized more systematically, that participation in decision-making mechanisms be strengthened, that awareness of special education be enhanced, that joint activities be increased, and that improvements be made to working conditions. Moreover, ensuring that special education classes become more visible and are included more comprehensively within the overall organizational structure of schools is expected to contribute to strengthening organizational culture, organizational climate, and organizational health.
Benzer Tezler
- İlkokul öğretmenlerinin okul kültürü algı düzeylerinin incelenmesi
Research of primary school teachers'sense of school culture level
EBRU AKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve Öğretimİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMİL ARİF KIRKIÇ
- İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel kültürleri ile işe yabancılaşmaları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Ataşehir ilçesi örneği)
Elementary school teachers in study of the relationship between organizational culture and work alienation (Ataşehir county case)
SAADET AÇIKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimYeditepe ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA OTRAR
- Multivariate analysis of school principals' technology leadership competencies, learning school environment and schools' social network structures
Okul müdürlerinin teknoloji liderliği yeterlikleri, okullardaki örgütsel öğrenme ortamı ve örgüt-içi sosyal ağ yapıları arasındaki ilişkinin çok yönlü analizi
KÖKSAL BANOĞLU
Doktora
İngilizce
2019
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜNEVVER ÇETİN
- Öğretmen algılarına göre ilköğretim okullarının okul kültürü düzeylerinin saptanması
Determination of school culture levels of primary school instructors according to instructor perceptions
RAFET KARAOĞLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Eğitim ve ÖğretimKocaeli ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. ŞÖHEYDA GÖKTÜRK DOYURAN
- Yapısal güçlendirme ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkide psikolojik güçlendirmenin ara değişken rolü: öğretmenler üzerinde bir çalışma
The role of structural and psychological empowerment on realization of commitment to the organization: study on teachers
İPEK ODABAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Psikolojiİstanbul Kültür ÜniversitesiPsikoloji Bölümü
PROF. DR. AYSUN TÜLAY BOZKURT