Akademik yönelimli program dışı oyunsal ve oyun temelli etkinliklerin ortaokul öğrencilerinin motivasyon, öğrenmeye adanmışlık ve katılım üzerindeki etkileri: Sistematik derleme ve keşifsel meta-analiz
The effects of gameful and game-based academically oriented extracurricular activities on middle school students' motivation, engagement, and participation: A systematic review and exploratory meta-analysis
- Tez No: 1018774
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEZAN SEZGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Eğitsel oyunlar, Educational games
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ortaokul düzeyinde akademiyle doğrudan ilişkili program dışı etkinliklerde kullanılan oyun temelli ve oyunsal yaklaşımların öğrencilerin motivasyon, öğrenmeye adanmışlık ve katılım çıktıları üzerindeki etkilerini sistematik derleme ve keşifsel meta-analiz yoluyla incelemektir. Bu çalışmada oyun temelli yaklaşımlar; oyunlaştırma, oyun tabanlı öğrenme, dijital/eğitsel oyunlar ve oyunlaştırılmış platformları; oyunsal yaklaşımlar ise robotik yarışmaları, akademik yarışmalar, FeTeMM zenginleştirme programları ve meydan okuma temelli etkinlikler gibi görev, hedef, rekabet, takım çalışması, geri bildirim ve ürün geliştirme süreçleri içeren program dışı öğrenme deneyimlerini kapsamaktadır. Literatür taraması Web of Science, Scopus, ScienceDirect, ProQuest, YÖK Tez ve Google Scholar üzerinden manuel gelişmiş sorgularla; ayrıca Elicit, SciSpace, Consensus, Research Rabbit, Scopus AI ve üretken yapay zekâ destekli araçlarla semantik arama yoluyla yürütülmüştür. İlk aşamada 319 kayda ulaşılmış, ön değerlendirme sonucunda 84 aday çalışma belirlenmiş ve 45 çalışma tam metin düzeyinde incelenmiştir. Tam metin değerlendirmesi sonucunda 32 çalışma sistematik derleme havuzunda tutulmuş; bunların 27'si anlatı sentezinde, 4'ü nicel sentezde değerlendirilmiş, 1 çalışma ise şartlı aday olarak işaretlenmiştir. Motivasyonel-yakın çıktılar için üç çalışma üzerinden keşifsel meta-analiz yapılmış; bir çalışma ise katılım/devam davranışı çıktısı nedeniyle ayrı nicel bulgu olarak raporlanmıştır. Bulgular, program dışı oyunsal akademik etkinliklerin öğrencilerin motivasyonel-yakın çıktıları üzerinde küçük-orta düzeyde pozitif bir eğilim gösterebileceğini ortaya koymuştur. Ancak güven aralığının sıfırı içermesi, çalışma sayısının sınırlı olması ve yöntemsel heterojenlik nedeniyle sonuçlar kesin etkililik kanıtı olarak yorumlanmamıştır. Araştırma, alanın umut verici ancak meta-analitik kanıt açısından sınırlı olduğunu göstermekte ve gelecekte daha güçlü desenlere, standartlaştırılmış ölçümlere ve açık raporlamaya ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the effects of game-based and gameful academically oriented extracurricular activities on middle school students' motivation, engagement, and participation through a systematic review and exploratory meta-analysis. In this study, game-based approaches refer to gamification, game-based learning, educational/serious games, and gamified digital platforms, whereas gameful approaches refer to extracurricular learning experiences such as robotics competitions, academic competitions, FeTeMM enrichment programs, and challenge-based activities that involve goals, tasks, feedback, competition, collaboration, and product development. The literature search was conducted through advanced manual searches in Web of Science, Scopus, ScienceDirect, ProQuest, the Turkish National Thesis Center, and Google Scholar. In addition, semantic searches were performed using AI-supported literature search tools, including Elicit, SciSpace, Consensus, Research Rabbit, Scopus AI, and several generative AI systems. The initial search yielded 319 records. After preliminary screening, 84 candidate studies were identified, and 45 studies were assessed at the full-text level. Following full-text evaluation, 32 studies were retained in the systematic review pool; 27 were included in the narrative synthesis, 4 were considered for quantitative synthesis, and 1 was marked as a conditional candidate. An exploratory meta-analysis was conducted with three studies reporting motivasyon-related outcomes, while one study reporting participation/attendance was presented as a separate quantitative finding. The results indicated a small-to-moderate positive trend in favor of academically oriented gameful extracurricular activities on students' motivasyon-related outcomes. However, because the confidence interval included zero, the number of studies was limited, and the included studies were methodologically heterogeneous, the findings should not be interpreted as conclusive evidence of effectiveness. Overall, the study shows that this research area is promising but remains limited in terms of meta-analytic evidence. Future studies should employ stronger experimental or quasi-experimental designs, use standardized measures of motivasyon and engagement, clearly define extracurricular contexts, and provide sufficient statistical reporting for effect size estimation.
Benzer Tezler
- Yahya Kemal'de bedii tefekkür unsurları: 1 Kendi Gök Kubbemiz'de duygu
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA ÖZBALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SADIK K. TURAL
- Traditional vernacular houses in Anatolia: The question of evaluative criteria
Anadolu geleneksel yöresel konut mimarlığında değerlendirme ölçütleri sorunu
OKAN ÜSTÜNKÖK
Doktora
İngilizce
1987
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖNÜL TANKUT
- Ekonomi ve ekoloji ilişkisi
Başlık çevirisi yok
ŞULE DOĞANTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Çevre Mühendisliğiİstanbul Üniversitesiİktisat Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL ÜLKEN
- İlkokul 5. sınıf öğrencilerinde benlik kavramının akademik başarı üzerindeki etkisi
Başlık çevirisi yok
NURŞEN DOĞUSAL(TEZEL)
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLTER OSKAY