Akdeniz yaşam tarzı ile sağlıklı yaşlanma arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between the Mediterranean lifestyle and healthy aging
- Tez No: 1018657
- Danışmanlar: PROF. DR. VİLDAN MEVSİM, DR. YASEMİN ÖZKAYA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Akdeniz diyeti, yaşam tarzı, sağlıklı yaşlanma, birinci basamak, Mediterranean diet, lifestyle, healthy aging, primary care
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Akdeniz Yaşam Tarzı ile Sağlıklı Yaşlanma Arasındaki İlişkinin İncelenmesi Dr. Mehmet ÖZCAN Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Prof. Dr. Vildan MEVSİM Yardımcı Tez Danışmanı: Uzm. Dr. Yasemin ÖZKAYA Amaç: Bu çalışma Türk toplumundaki 60 yaş ve üzeri bireylerde Akdeniz yaşam tarzı ile sağlıklı yaşlanma arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmanın evrenini Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezlerine kayıtlı 60 yaş ve üzeri yaklaşık 4040 kişi oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğü; %95 güven düzeyinde, alfa hata 0.05, prevalans %33 olmak üzere en az 314 kişi olarak hesaplanmış, 365 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Örneklem yöntemi olarak sistematik örneklem yöntemi kullanılmıştır. Belirlenen gönüllüler aranarak DEUEASM' ye davet edilmiştir. Çalışmaya katılmaya gönüllü bireylere sosyodemografik veri formu, sağlıklı yaşlanma ölçeği, Akdeniz yaşam tarzı ölçeği uygulanarak veriler yüz yüze görüşmelerle toplanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 24.0 programı ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 66,76±5,88 yıl (60–89) olup %54'ü kadındır. Akdeniz yaşam tarzı ölçeği toplam puanının medyanı 17 (10–26), sağlıklı yaşlanma ölçeği toplam puanının medyanı 115 (48–154) bulunmuştur. Akdeniz yaşam tarzı toplam puanı ile sağlıklı yaşlanma toplam puanı arasında pozitif yönlü, zayıf–orta düzeyde anlamlı ilişki saptanmıştır (r=0,315; p<0,001). Alt boyutlar için korelasyon katsayıları sırasıyla; Akdeniz tarzı besin tüketimi (r=0,243; p<0,001), Akdeniz tarzı beslenme alışkanlıkları (r=0,179; p=0,001) ve fiziksel aktivite/dinlenme/sosyal alışkanlıklar ve eğlence (r=0,193; p<0,001) olarak belirlenmiştir. Hiyerarşik regresyonda Model 1 (yaş, gelir, aktif çalışma) anlamlı bulunmuş (R²=0,065; F=8,394; p<0,001); gelir (β=0,178; p=0,001) ve aktif çalışma durumu (β=0,140; p=0,008) anlamlı yordayıcılar olmuştur. Model 2'ye Akdeniz yaşam tarzı toplam puanı eklendiğinde açıklanan varyans %12,2'ye yükselmiş (R²=0,122; ΔR²=0,057; p<0,001) ve Akdeniz yaşam tarzı toplam puanı bağımsız yordayıcı olarak belirlenmiştir (β=0,243; p<0,001). Alternatif modelde Akdeniz yaşam tarzı alt boyutları eklendiğinde, besin tüketimi (β=0,159; p=0,003) ve beslenme alışkanlıkları (β=0,130; p=0,011) sağlıklı yaşlanmayı anlamlı biçimde yordarken, fiziksel aktivite/dinlenme/sosyal alışkanlıklar ve eğlence alt boyutu bağımsız yordayıcı bulunmamıştır (p=0,235). Sonuç: Bu çalışmada Akdeniz yaşam tarzına uyum arttıkça sağlıklı yaşlanma düzeyinin yükseldiği gösterilmiştir. Yaş, gelir ve aktif çalışma durumu kontrol edildiğinde dahi Akdeniz yaşam tarzı uyumu sağlıklı yaşlanmanın bağımsız bir yordayıcısıdır. Alt boyut düzeyinde, sağlıklı yaşlanma ile ilişkinin özellikle Akdeniz tarzı besin tüketimi ve beslenme alışkanlıkları üzerinden taşındığı görülmüştür. Birinci basamakta yaşlı bireylere yönelik yaşam tarzı danışmanlığında Akdeniz yaşam tarzını güçlendirmeye yönelik bütüncül yaklaşımlar önerilebilir.
Özet (Çeviri)
An Investigation of the Relationship Between the Mediterranean Lifestyle and Healthy Aging Dr. Mehmet ÖZCAN Dokuz Eylül University, Faculty of Medicine, Department of Family Medicine Supervisor: Prof. Dr. Vildan MEVSİM Asistant Supervisor: Dr. Yasemin ÖZKAYA Objective: This study aimed to evaluate the association between the Mediterranean lifestyle and healthy aging among individuals aged 60 years and older in the Turkish population. Materials and Methods: The study population comprised approximately 4,040 individuals aged ≥60 years registered at Dokuz Eylul University Training Family Health Centers. The minimum sample size was calculated as 314 participants assuming a prevalence of 33%, a 95% confidence level, and an alpha error of 0.05; ultimately, 365 participants were included. Systematic sampling was used as the sampling method. The identified volunteers were contacted by telephone and invited to participate in the DEUTFHCs. Data were collected through face-to-face interviews using a sociodemographic data form, the healthy aging scale, and the Mediterranean lifestyle scale. Statistical analyses were performed using SPSS version 24.0. Results: The mean age of participants was 66.76±5.88 years (range: 60–89), and 54% were women. The median Mediterranean lifestyle scale total score was 17 (10–26), and the median healthy aging scale total score was 115 (48–154). Mediterranean lifestyle total score was positively associated with healthy aging total score, demonstrating a statistically significant weak-to-moderate correlation (r=0.315; p<0.001). Correlation coefficients for the subscales were as follows: Mediterranean-type food consumption (r=0.243; p<0.001), Mediterranean-type dietary habits (r=0.179; p=0.001), and physical activity/rest/social habits and leisure (r=0.193; p<0.001). In hierarchical regression analysis, Model 1 (age, income status, and current employment) was statistically significant (R²=0.065; F=8.394; p<0.001), with income status (β=0.178; p=0.001) and current employment (β=0.140; p=0.008) emerging as significant predictors. After adding the Mediterranean lifestyle total score (Model 2), the explained variance increased to 12.2% (R²=0.122; ΔR²=0.057; p<0.001), and the Mediterranean lifestyle total score remained an independent predictor of healthy aging (β=0.243; p<0.001). In an alternative model including Mediterranean lifestyle subscales, Mediterranean-type food consumption (β=0.159; p=0.003) and Mediterranean-type dietary habits (β=0.130; p=0.011) significantly predicted healthy aging, whereas the physical activity/rest/social habits and leisure subscale was not an independent predictor (p=0.235). Conclusion: Higher adherence to a Mediterranean lifestyle was associated with higher levels of healthy aging in this study. The Mediterranean lifestyle remained an independent predictor of healthy aging even after controlling for age, income status, and current employment. At the subscale level, the association appeared to be primarily driven by Mediterranean-type food consumption and dietary habits. These findings support the integration of comprehensive Mediterranean lifestyle–oriented counseling for older adults in primary care settings.
Benzer Tezler
- Sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve sosyo-demografik faktörlerin iyi olma hali ile ilişkisi: Antalya kent örneği
The relationships of healthy lifestyle behaviours and socio-demographic factors to wellness: A study on Antalya population
NAZMİYE TUĞBA BAHAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Halk SağlığıAkdeniz ÜniversitesiGerontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN HÜSEYİN BAŞIBÜYÜK
- Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı olan kişilerin bel çevresi, vücut kütle indeksi ve kas kütlesine göre karotis intima-media kalınlıklarının karşılaştırılması ve beslenme şekillerinin tespiti
Comparison of carotid intima-media thickness and determination of nutrition types according to the waist circumference, body mass index and muscle mass of people with non-alcoholic fatty liver disease
BENAN ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikBahçeşehir ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERHAN MANTAR
- Ferrokrom fabrikasında çalışan işçilerde stogenetik çalışmalar
Başlık çevirisi yok
AYNUR ACAR
Doktora
Türkçe
1985
Tıbbi BiyolojiAkdeniz ÜniversitesiTıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜVEN LÜLECİ
- Maymun Dağı ve Beşparmak Dağlarının (Denizli - Afyon) florası
A study of the flora of Maymun and Beşparmak Mountains (Denizli - Afyon)
ZEKİ AYTAÇ