İklim dirençli kırsal mimari: bir yaşam makinesi olarak yayla evleri
Climate resistant rural architecture: Highland houses as a living machine
- Tez No: 1018652
- Danışmanlar: PROF. DR. SEMRA ARSLAN SELÇUK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küresel iklim değişikliği, özellikle altyapı olanaklarının sınırlı olduğu ve doğayla doğrudan etkileşim içindeki yayla yerleşimlerinde her geçen gün etkisini daha fazla hissettirmektedir. Bu durum, kırsal yerleşimlerde enerji ve su kaynaklarını verimli kullanan, iklim değişikliğine uyum sağlayabilen konut çözümlerinin geliştirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu doğrultuda hazırlanan tez çalışması, Ordu ili Aybastı ilçesi Perşembe Yaylası'nda geleneksel yayla evi tipolojisini koruyarak kendi kendine yetebilen yayla evi tasarımları geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda bölgenin topografik, iklimsel ve mekânsal özellikleri analiz edilmiş; farklı kullanım senaryolarına yönelik dört farklı yayla evi prototipi tasarlanmıştır. Tasarım sürecinde ilk olarak geleneksel yapı malzemelerinin dayanıklılığını artırmaya yönelik yenilikçi malzeme entegrasyonları uygulanmıştır. Ardından enerji üretimi için fotovoltaik paneller, su yönetimi için ise yağmur suyu hasadı ve gri su geri kazanım sistemleri yapılara entegre edilmiştir. Yapılar Revit ortamında modellenmiş; Insight Carbon Analysis aracılığıyla yapıların yıllık enerji tüketimi ve enerji tüketim yoğunluğu hesaplanmış, PVGIS ile yıllık enerji üretim potansiyeli değerlendirilmiş, su sistemlerine ilişkin analizler ise EPA SWMM yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, fotovoltaik panellerin prototiplerin yıllık enerji gereksinimini büyük ölçüde karşıladığını ve üç prototipte net pozitif enerji performansına ulaşıldığını göstermektedir. Su yönetiminde ise yağmur suyu hasadının yapının temel su kaynağını oluşturduğu ve su ihtiyacının önemli ölçüde karşılandığı belirlenmiştir. Buna karşın gri su geri kazanım sisteminin katkısının daha sınırlı düzeyde kaldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, geleneksel yapım tekniklerinin modern sistemlerle entegre edilmesiyle dirençli konut çözümlerinin geliştirilebileceği ortaya konmuştur. Çalışma, kırsal yerleşimlerde uygulanabilir bir model önerisi sunmakta ve benzer coğrafyalar için uyarlanabilir nitelikte bir yaklaşım geliştirmektedir.
Özet (Çeviri)
Global climate change is making its impact increasingly felt every day, especially in highland settlements where infrastructure is limited and where people interact directly with nature. This situation necessitates the development of housing solutions in rural areas that use energy and water resources efficiently and can adapt to climate change. In this context, this thesis aims to develop self-sufficient highland house designs while preserving the traditional highland house typology in Perşembe Highland, Aybastı District, Ordu Province. To this end, the region's topographic, climatic, and spatial characteristics were analyzed, and four distinct highland house prototypes were designed to accommodate various usage scenarios. During the design process, innovative material integrations were first applied to enhance the durability of traditional building materials. Following this, photovoltaic panels for energy production, as well as rainwater harvesting and graywater recycling systems for water management, were integrated into the structures. The structures were modeled in Revit; their annual energy consumption and energy consumption intensity were calculated using Insight Carbon Analysis, their annual energy production potential was assessed using PVGIS, and analyses of the water systems were conducted using EPA SWMM software. The findings indicate that the photovoltaic panels largely met the annual energy requirements of the prototypes and that net positive energy performance was achieved in all three prototypes. Regarding water management, it was determined that rainwater harvesting served as the primary water source for the structure and significantly met water needs. In contrast, the contribution of the graywater recovery system was found to be more limited. In conclusion, the study demonstrates that resilient housing solutions can be developed by integrating traditional construction techniques with modern systems. The study proposes an applicable model for rural settlements and develops an approach that can be adapted for similar geographical areas.
Benzer Tezler
- İklim stres etkenlerinin Niğde kırsal mimarisinde kullanılan ignimbirit taşı üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of climate indicators on ignimbrite stone used in Niğde rural architecture
GİZEM ÖZAL CANPOLAT
Doktora
Türkçe
2025
MimarlıkÇukurova ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FAZİLET DUYGU SABAN
PROF. DR. SEMİHA AKÇAÖZOĞLU
- Documentation of vernacular earthen architectural heritage in the oasis of ICH
İCH vahasındaki geleneksel kerpiç mimari mirasının belgelenmesi
HAJAR KARMANE
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
MimarlıkBahçeşehir ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM VATAN BOZKUŞ
- İklim değişikliğine uyum, dirençli kentler ve biyofilik tasarım kapsamında deneysel park tasarımı: Konya örneği
Experimental park design within the scope of climate change adaptation, resilient cities and biophilic design: Konya case
ZÜLFİYE SACİDE ULU YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Peyzaj MimarlığıAnkara ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELMAS ERDOĞAN
- Kırsal yerleşim alanları için sürdürülebilir planlama modeli olarak dirençli kent yaklaşımı: Sarıyer örneği
An approach of resilient city as a sustainable planning model for rural settlements: Sarıyer example
ESRA LATİFOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLÜFER KART AKTAŞ
- Kent, iklim ve gıda kesişiminde topluluk bahçeleri tasarımı: Karşıyaka topluluk bahçeleri tasarım rehberi
Community garden design at the intersection of urban, climate and food systems: Karsıyaka community gardens design guideline
BEGÜM GÜNTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİzmir Demokrasi ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMEL KARAKAYA AYALP