19-45 yaş arası yetişkinlerde sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve beslenme tutumlarının sağlıklı uzun yaşam (longevity) farkındalığı ile ilişkisi
The relationship of healthy lifestyle behaviors and nutrition attitudes with healthy longevity awareness in adults aged 19–45 years
- Tez No: 1018521
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHTAP AKÇİL OK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, 19-45 yaş arası yetişkin bireylerde sağlıklı yaşam biçimi davranışları, sağlıklı beslenmeye ilişkin tutumlar ve sağlıklı uzun yaşam (longevity) farkındalığı arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, Ekim 2025-Ocak 2026 tarihleri arasında Ankara'nın çeşitli ilçelerinde yaşayan yaşları 19 ile 45 arasında değişen 138 gönüllü yetişkin birey ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara; sosyodemografik özellikler, sağlık davranışları ve araştırmacı tarafından oluşturulan longevity kavramına ilişkin bilgi, görüş ve tutum sorularının yanı sıra Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II (SYBDÖ-II) ve Sağlıklı Beslenmeye İlişkin Tutum Ölçeği'nden (SBİTÖ) oluşan anket formu yüz yüze uygulanmıştır. Veriler SPSS v27 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmaya katılan bireylerin %63'ünü kadınlar, %37'sini erkekler oluşturmuştur. Kadın bireylerin longevity kavramını duyma ve longevity hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak isteme oranlarının erkek bireylere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Ayrıca kadın bireylerin“Sağlık Sorumluluğu”ve“Kişilerarası İlişkiler”alt faktör puanlarının erkek bireylere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). SBİTÖ açısından değerlendirildiğinde ise kadın bireylerin toplam puanlarının ve“Beslenme Hakkında Bilgi”alt faktör puanlarının erkek bireylere göre daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.05). Longevity kavramını duyan bireylerin“Sağlık Sorumluluğu”,“Beslenme”,“Manevi Gelişim”,“Kişilerarası İlişkiler”ve SYBDÖ-II toplam puanlarının kavramı duymayan bireylere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Benzer şekilde, longevity hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak isteyen bireylerin“Sağlık Sorumluluğu”alt faktör puanlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Longevity kavramını duyan, uzun yaşayacağını düşünen ve longevity hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak isteyen bireylerin SBİTÖ toplam puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.05). SYBDÖ-II ve SBİTÖ ölçekleri arasındaki ilişki incelendiğinde, SBİTÖ toplam puanı ile SYBDÖ-II toplam puanı arasında orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.001). Regresyon analizlerinde ise“Beslenme Hakkında Bilgi”ve özellikle“Olumlu Beslenme Alışkanlığı”alt faktörlerinin SYBDÖ-II toplam puanı üzerinde pozitif yönde etkili olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Ayrıca longevity kavramını duymama durumunun hem SYBDÖ-II hem de SBİTÖ toplam puanları üzerinde negatif yönde etkili olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte, uzun yaşayacağını düşünmeme durumunun SYBDÖ-II toplam puanı üzerinde negatif yönde etkili olduğu bulunmuştur (p<0.05). Sağlıklı uzun yaşam farkındalığının bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve sağlıklı beslenmeye ilişkin olumlu tutumları ile ilişkili olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulguların, sağlıklı uzun yaşam konusunda planlanacak eğitim ve farkındalık çalışmalarına katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationship between healthy lifestyle behaviors, attitudes toward healthy nutrition, and healthy longevity awareness among adults aged 19–45 years. The study was carried out between October 2025 and January 2026 with 138 volunteer adults aged 19–45 years living in various districts of Ankara. A face-to-face questionnaire consisting of sociodemographic characteristics, health behaviors, and researcher-developed questions regarding knowledge, opinions, and attitudes related to the concept of longevity, together with the Health-Promoting Lifestyle Profile-II (HPLP-II) and the Attitude Scale for Healthy Nutrition (ASHN), was administered to the participants. Data were analyzed using SPSS v27. Of the participants, 63% were women and 37% were men. Women were found to have significantly higher rates of having heard of the concept of longevity and willingness to obtain more information about longevity compared to men (p<0.05). In addition, women had significantly higher scores in the“Health Responsibility”and“Interpersonal Relations”subscales of the HPLP-II (p<0.05). Regarding the ASHN, women had significantly higher total scores and“Knowledge About Nutrition”subscale scores than men (p<0.05). Participants who had heard of the concept of longevity had significantly higher scores in the“Health Responsibility,”“Nutrition,”“Spiritual Growth,”and“Interpersonal Relations”subscales as well as the total HPLP-II score compared to those who had not heard of the concept (p<0.05). Similarly, individuals who expressed a desire to obtain more information about longevity had significantly higher“Health Responsibility”subscale scores (p<0.05). Participants who had heard of the concept of longevity, believed that they would live a long life, and wished to obtain more information about longevity had significantly higher ASHN total scores (p<0.05). When the relationship between HPLP-II and ASHN was examined, a moderate positive and statistically significant correlation was found between the ASHN total score and the HPLP-II total score (p<0.001). Regression analyses revealed that the“Knowledge About Nutrition”and particularly the“Positive Nutrition Habit”subscales had a positive effect on the HPLP-II total score (p<0.05). In addition, not having heard of the concept of longevity was found to have a negative effect on both HPLP-II and ASHN total scores. Furthermore, not believing that one would live a long life negatively affected the HPLP-II total score (p<0.05). In conclusion, healthy longevity awareness was found to be associated with healthy lifestyle behaviors and positive attitudes toward healthy nutrition. The findings of this study may contribute to future educational and awareness programs aimed at promoting healthy longevity.
Benzer Tezler
- Yetişkinlerde sağlık ve beslenme okuryazarlığı ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between health and nutrition literacy and healthy behaviors in adults
BÜŞRA ERDOĞAN TAŞGIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Medipol ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDE BAKIRHAN
- Yetişkinlerde obezite farkındalık düzeyi ile sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of obesity awareness level and HEALTHY lifestyle behaviors in adults
GÖZDE PERKTAŞ EYÜBOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL KIZILTAN
- Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi tuzla eğitim aile sağlığı merkezine başvuran erişkinlerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve ilişkili faktörler
Healthy lifestyle behaviors and related factors of adults who apply to Marmara University, Faculty of Medicine, tuzla education family health center
NEYLAN ORHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEMNUNE ÇİĞDEM APAYDIN KAYA
- Özel bir zayıflama merkezine devam eden yetişkin kadınlarda sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının ağırlık kaybına yansımasının değerlendirilmesi
The evaluation of healthy life behaviours' effect on weight loss for the adult females attending a private weight loss consultancy center
SELEN ALEMDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE AKSOYDAN
- Yetişkin kadınların sağlıklı yaşam biçimi davranışları ile besin tüketimi ve vücut bileşimlerinin karşılaştırılması
Health promotion behaviors of women and their relationship between body composition and food consumption
AYŞE NUR YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP ÖZERSON KOÇ