Geri Dön

Beşinci sınıf Türkçe ders kitabındaki okuma metinlerinin okunabilirlik ve erdem-değer-eylem çerçevesi bakımından incelenmesi

An analysis of the reading texts in the fifth-grade Turkish textbook in terms of readability and the framework of virtue-value-action

  1. Tez No: 1018385
  2. Yazar: ZAFER TULUM
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SONGÜL TAŞ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İnönü Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez çalışmasında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı (2024) kapsamında hazırlanan Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Ders Kitabı Türkçe 5. sınıf 1. ve 2. Kitap'ta yer alan okuma metinleri okunabilirlik ve Erdem- Değer- Eylem Çerçevesi bağlamında incelenmiştir. Araştırmanın veri setini 2024- 2025 eğitim- öğretim yılında okutulan Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Ders Kitabı Türkçe 5. sınıf 1. ve 2. Kitap oluşturmaktadır. Çalışmada nitel araştırma modellerinden durum çalışması kullanılmıştır. Veriler; belge inceleme yoluyla elde edilmiş, betimsel analiz yoluyla incelenmiştir. Analiz sürecinde veriler, alan uzmanı beş (5) araştırmacı tarafından değerlendirilmiştir. Kodlayıcılar arasındaki güvenirliği belirlemek için Görüş birliği/(Görüş birliği+ Görüş ayrılığı)*100 formülü kullanılarak yapılan hesaplama sonucu kodlayıcılar arasında uyuşma oranı %94 olarak hesaplanmıştır. Araştırma bulgularına göre, Çetinkaya- Uzun formülüne göre incelenen metinlerin büyük çoğunluğunun“Eğitsel Düzey”de (8- 9. sınıf) okunabilirlik puanına sahip olduğu, bazı metinlerin ise“Engelli Düzey”(10- 12. sınıf) ve“Bağımsız Okuma”(5- 7. sınıf) düzeyinde yer aldığı görülmüştür. Ateşman formülüne göre ise metinlerin önemli bir kısmı“Kolay”düzeyde okunabilir bulunmuş, bunu“Orta Güçlük”düzeyindeki metinler takip etmiştir. Bu durum, ders kitabındaki metinlerin büyük ölçüde hedef kitle olan 5. sınıf öğrencilerinin okuma yeterliliklerine uygun biçimde hazırlandığını göstermektedir. Tüm temalar genelinde en fazla sorumluluk, saygı ve sevgi değerlerine yer verildiği görülmektedir. Buna karşılık, mahremiyet, temizlik ve dürüstlük değerleri ise en az yer verilenler arasında bulunmakta; bu durum bazı değerlerin ders kitabında ihmal edildiğini göstermektedir. Değerler eğitimi açısından çeşitlilik sağlanmış olsa da dengeli bir dağılımın olmadığı ve bazı değerlerin daha derinlemesine ele alınması gerektiği söylenebilir.

Özet (Çeviri)

In this thesis study, the reading texts included in the Middle School and Imam Hatip Middle School Textbook Turkish Grade 5, Books 1 and 2, prepared within the scope of the Turkey Century Maarif Model Middle School Turkish Curriculum (2024), were examined in terms of readability and the Virtue-Value-Action Framework. The data set of the research consists of the Middle School and Imam Hatip Middle School Textbook Turkish Grade 5, Books 1 and 2, which were used during the 2024-2025 academic year. A case study, one of the qualitative research methods, was employed in this study. Data were obtained through document analysis and examined via descriptive analysis. During the analysis process, the data were evaluated by five (5) field experts. To determine inter-coder reliability, the formula Agreement / (Agreement + Disagreement) * 100 was applied, resulting in an agreement rate of 94% among the coders. According to the findings, based on the Çetinkaya- Uzun formula, the majority of the examined texts had a readability score at the“Educational Level”(8th-9th grade), while some texts fell under the“Disabled Level”(10th-12th grade) and“Independent Reading”(5th-7th grade) categories. According to the Ateşman formula, a significant portion of the texts was found to be at the“Easy”readability level, followed by those at the“Moderate Difficulty”level. This indicates that the texts in the textbook were largely prepared in accordance with the reading competencies of the target audience, namely 5th-grade students. Across all themes, the values of responsibility, respect, and love were most frequently addressed. Conversely, values such as privacy, cleanliness, and honesty were among the least represented, suggesting that some values were neglected in the textbook. Although there is diversity in values education, it can be argued that the distribution is not balanced and that certain values require more in-depth treatment.

Benzer Tezler

  1. Helisel yayların statik karakteristiklerini ölçme ve kontrol etme cihazının tasarımı ve imalatı

    Design and manufacture of a device measuringand controlling the static characteristics of helical springs

    MUAMMER MUSULLUOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Makine MühendisliğiGazi Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FEVZİ ERCAN

  2. Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri

    Risk factors in the coronary artery disease

    MURAT SUHER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    KardiyolojiGazi Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

  3. Posterior fossa tümörleri

    Başlık çevirisi yok

    SERHAT AYDINER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    NöroşirürjiGazi Üniversitesi

    Nöroşirürji Ana Bilim Dalı

  4. Akaryakıtla çalışan endüstriyel tav fırınlarında yanma, sıcaklık ve basıncın optimum kontrolu

    Optimum control of combustion temperature and pressure in industrial tempering furnaces working with fuel-oil

    MEHMET EROĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Makine MühendisliğiGazi Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YÜCEL ERCAN

  5. Türkiye'de trafik kazalarının epidemiyolojisi

    Başlık çevirisi yok

    HARUN KARACA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    UlaşımGazi Üniversitesi

    Kazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN