4.06.2025 tarihli kanun değişikliği sonrasında yabancılık unsuru taşıyan bireysel iş sözleşmelerine uygulanacak hukuk
Law Applicable to Individual Employment Contracts with Foreign Element After the Law Amendment dated 4.06.2025
- Tez No: 1018332
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TALAT KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Devletler özel hukuku, Private international law
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yabancılık unsuru taşıyan bireysel iş sözleşmelerine uygulanacak hukuk MÖHUK m.27 hükmü ile düzenlenmiştir. Hüküm çeşitli bağlama kurallarına yer vermektedir. MÖHUK m.27/1 hükmü ile taraflara irade muhtariyeti ilkesi gereğince hukuk seçimi yapmaya imkân tanınmıştır. Ancak iş hukukunun sosyal yönü ağır basan bir alan olması nedeniyle kanun koyucu hukuk seçimini; mutad işyeri hukukunun emredici hükümlerinin sağladığı asgari koruma saklı kalmak kaydıyla geçerli olacak şekilde sınırlamıştır. Hükümde sübjektif bağlama kuralının yanı sıra objektif bağlama kuralları da yer almaktadır. Tarafların hukuk seçimi yapmamış olmaları halinde ise sözleşmeye mutad işyeri hukuku uygulanacaktır. Bu açıdan mutad işyerinin tespiti oldukça önemlidir. Mutad işyeri hukuku bulunmayan sözleşmeler bakımından ise uygulanacak hukuk işverenin esas işyeri hukukudur. Hüküm son olarak halin şartlarına göre daha sıkı ilişkili hukukun varlığı halinde bu hukukun hukuk seçimi, mutad iş yeri ve işverenin esas işyeri hukuku yerine uygulanabileceğini kayıt altına almış ancak işin yapıldığı yer hukukunun işin yapıldığı sırada uygulanmak zorunda olan hükümleri hariç tutulmuştur. MÖHUK m.27 hükmü 2007 yılında yürürlüğe giren kanunun en tartışmalı maddelerinden biri olmuştur. Tartışmalar ise çoğunlukla Yurt Dışı Hizmet Akdiyle yurt dışına çalışmaya götürülen Türk işçiler ile Türk işverenler arasında ortaya çıkan uyuşmazlıklar nedeniyle yaşanmıştır. 2007 yılında yürürlüğe giren MÖHUK m.27'nin ilk halinde hukuk seçiminin varlığı halinde daha sıkı ilişkili hukukun uygulanamayacağı öngörülmüştür. Bu hükme rağmen 2020 yılına kadar bu sözleşmelere farklı gerekçelerle Türk hukuku uygulanmıştır. Bununla birlikte kanunlar ihtilafı kurallarını göz ardı eden bu durum doktrin tarafından yoğun bir şekilde eleştirilmiştir. Nihayetinde 2020 yılında hukuk seçimine rağmen Türk hukukunun uygulanması yaklaşımı Yargıtay tarafından terk edilmiştir. Ancak uygulamadaki sorunlar ve doktrin eleştirileri çeşitli sebeplerle devam etmiştir. Konu son olarak Anayasa Mahkemesi önüne gelmiş ve mahkeme MÖHUK m.27/1 hükmünün iptaline karar vermiştir. Ardından hüküm 04.06.2025 tarihinde yayınlanan 7550 sayılı kanun çerçevesinde değiştirilmiştir. Bu çalışma 7550 sayılı kanunla yapılan değişiklik sonrasında yabancılık unsuru taşıyan bireysel iş sözleşmelerine uygulanacak hukuk konusunu ele alacaktır. İncelemede öncelikle bireysel iş sözleşmelerinde yabancılık unsuru ele alınacak, sonrasında tartışmalara konu MÖHUK m.27 hükmünün önceki hali incelenecektir. Devamında mahkeme kararları ile hükmün uygulamaya yansıması açıklanacaktır. Son olarak adeta yeni bir dönemin başlangıcı olacak olan MÖHUK m.27/1 hükmünün iptal edilmesi üzerine yeni düzenlemenin nasıl olabileceğine dair değerlendirmeler ve yapılan kanun değişikliği incelenecektir.
Özet (Çeviri)
The law applicable to individual employment contracts involving foreign elements is governed by Article 27 of the International Private and Procedural Law (IPPL – MÖHUK). This provision contains several binding rules. Pursuant to Article 27/1 of the IPPL, the parties are given the choice of law in accordance with the principle of part autonomy. However, considering that labor law is a field with a significant social implications,, the legislator has restircted this autonomy. The parties may only choose a law to the extent that it does not undermine the minimum protection provided by the mandatory provisions of the law of the habitual place of work. In addition to this choice of law article 27 also sets out objective connecting rulse. If the parties have not made a choice of law, the law of the habitual workplace will be applied to the contract. Therefore the determination of the habitual workplace is very important. Where no habitual workplace exists, thw applicable law is that of the employers principal place of work. Finally, the provision allows fort he appl,cation of a law that is more closely related to the circumstances of the case, in place of the law of the habitual workplace law or the employers principal place of work. However, the rule that prevents the application of this mpre closely connected law in cases where a choice of law has been made has caused difficulties in practice and has been subject to doctrinal criticism. In practice, there was a tendency to apply Turkish law as a more closely related law, especially to contracts between Turkish workers who were taken to work abroad by the Turkish employer with the Overseas Employment Contract. In 2020, it was seen that this approach was abandoned with the decisions of the Yargıtay. Despite this shift problems in practice and criticism of doctrine continued for various reasons. Subsequently, the provision was amended within the framework of Law No. 7550 published on 04.06.2025. In the study, first of all, individual employment contracts with foreign elements will be explained. Then, the previous version of Article 27 of the MÖHUK will be examined. Afterwards, the reflection of the judgment in practice with court decisions will be explained. Finally, upon the annulment of the provision of Article 27/1 of the MÖHUK, which will be the beginning of a new era, the evaluations on how the new regulation can be made and the amendment to the law will be examined.
Benzer Tezler
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET
- Cam ve plastik seraların sonbahar domates üretimi yönünden karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ERGUN DURAN
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER
- Bazı yer ve sırık fasulye çeşitlerinde optimal melezleme şartlarının tespiti üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
TÜRKAN KOÇLU
