Profesyonel sporcu beyinlerinin sosyal biliş ve görsel algılarının incelenmesi
Examination of social cognition and visual perception in professional athletes
- Tez No: 1018266
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLSÜM AKDENİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Spor, Psychology, Sports
- Anahtar Kelimeler: Algı, Biliş, Nörobilim, Perception, Cognition, Neuroscience
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sinirbilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında, farklı spor dallarıyla uğraşan sporcuların dikkat, sosyal algı ve görsel algı düzeyleri üzerindeki etkileri incelenmeyi amaçlanmıştır. Takım sporlarıyla ve bireysel sporlarla ilgilenen sporcuların sosyal bilişsel becerileri karşılaştırılmıştır. Çalışmada bireysel spor yapan sporcuların sosyal algı (duygu tanıma, sosyal ipuçlarını yorumlama ve anlamlandırma), görsel algı düzeyleri değerlendirilerek, takım sporlarıyla ilgilenen sporcularla aralarındaki bilişsel farklılıklar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmaya 30 bireysel sporcu, 30 takım sporcusu ve 30 kişilik bir kontrol grubu olmak üzere toplam 90 kişi katılmıştır. Katılımcılara önce Pareidolia Testi ardından ise Edinburgh Sosyal Biliş Testi uygulanmıştır. Katılımcılara Pareidolia Testi kapsamında yüz, scramble ve pareidolia görselleri sunulmuştur. Olumlu-olumsuz ve duygu değerlendirmeleri yapılması istenmiştir. ESCoT testi kapsamında katılımcılara 10 farklı video izlettirilip cevapları 4 ayrı alt boyutta incelenmiştir. ESCoT testinde Bilişsel Zihin Kuramı, Afektif Zihin Kuramı, Sosyal Normların İçsel Anlayışı ve Sosyal Normların Kişilerarası Anlayışı olmak üzere 4 ayrı boyutu bulunmaktadır. Sonuçlarda takım sporcularının sosyal biliş performansının diğer gruplara göre belirgin biçimde daha yüksek olduğu görülmektedir (C: 21.93; ToMA: 16.97; SNUINTER: 20.07; SNUINTRA: 24.00). Kontrol grubu orta düzeyde değerler sergilerken (ToMC: 20.27), bireysel sporcular en düşük ortalamalara sahiptir (ToMC: 16.40). ESCoT toplam puanında gruplar arası fark anlamlıdır (H=54.919; p<.001; η²=0.61) ve takım sporcuları en yüksek sıradadır (44.57). Pareidolia testinde elde edilen değerlerin Kruskal-Wallis analizine ait ortalama sıra değerleri olduğu ve kontrol grubunun daha yüksek performans gösterdiğini yansıttığı görülmektedir (61.33). Genel olarak takım sporları sosyal bilişte avantajlı, bireysel sporcular ise dezavantajlıdır.
Özet (Çeviri)
This thesis aimed to investigate the effects of engagement in different types of sports on attention, social perception, and visual perception levels. The social cognitive abilities of athletes involved in team sports and individual sports were compared. In this context, the study examined social perception (emotion recognition, interpretation and understanding of social cues), attention, and visual perception levels of individual athletes, and aimed to reveal cognitive differences between them and team sport athletes. A total of 90 participants were included in the study, consisting of 30 individual athletes, 30 team athletes, and 30 individuals in the control group. Participants were first administered the Pareidolia Test, followed by the Edinburgh Social Cognition Test (ESCoT). Within the scope of the Pareidolia Test, participants were presented with face, scramble, and pareidolia images, and were asked to evaluate them in terms of positive negative valence and specific emotions. In the ESCoT, participants watched 10 different videos and their responses were analyzed across four subdimensions: Cognitive Theory of Mind, Affective Theory of Mind, Intrapersonal Understanding of Social Norms, and Interpersonal Understanding of Social Norms. The results indicated that team sport athletes demonstrated significantly higher social cognition performance compared to the other groups (ToMC: 21.93; ToMA: 16.97; Interpersonal Social Norms: 20.07; Intrapersonal Social Norms: 24.00). While the control group showed moderate performance levels (ToMC: 20.27), individual athletes had the lowest mean scores (ToMC: 16.40). A significant difference was found among groups in total ESCoT scores (H = 54.919; p < 0.001; η² = 0.61), with team athletes having the highest mean rank (44.57). In the Pareidolia test, the reported values represent mean ranks derived from the Kruskal–Wallis analysis, indicating that the control group exhibited higher performance (61.33). Overall, team sports appear to provide an advantage in social cognition, whereas individual athletes demonstrate relatively lower performance.
Benzer Tezler
- Buca yerleşme merkezinde ekoloji yönünden önemli biyotoplar üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
KEMAL TULUHAN YILMAZ
- Türkiye'de özel video işletmelerinin teknoloji üretim ve personel açısından incelenmesi
Başlık çevirisi yok
NEDİM GÜRSES
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İşletmeAnadolu ÜniversitesiSinema Televizyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KEZBAN TAMER
- Development of a finite element computer code for the solution of some fluid mechanics and heat transfer problems
Başlık çevirisi yok
MOFİD MAHDİ
- Sağlık hizmetleri pazarlamasında ürün politikası ve ürün hattı yönetimi: Teori ve vak'alarla analiz
Product line policy and product line management in health care marketing: Analysis by theory and cases
ŞULE BOLAK ÖZBAŞAR
- Dörtyüz minik yıldız 14/16 genç takım futbolcularında kuvvet parametrelerinin tesbiti ve yetenek seçimindeki etkisi
Başlık çevirisi yok
MEDNAN SAÇAKLI
