Muş ekolojik koşullarında arpa (Hordeum vulgare L.)'nın tarımsal özellikleri üzerine ekim sıklığının etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of planting density on agronomic characteristics of barley (Hordeum vulgare L.) in Muş ecological conditions
- Tez No: 1018224
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET KARAMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muş Alparslan Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitkisel Üretim ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Arpada ekim sıklığının tarımsal özelliklere etkisini incelemek amacıyla 2025 yılında Muş ilinde yapılan çalışmada Scarpia (6 sıralı) ve Tarm-92 (2 sıralı) arpa çeşitleri kullanılmıştır. Deneme, tesadüf blokları deneme deseninde faktöriyel düzende üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırmada, 5 farklı ekim sıklığı (ES450, ES500, ES550, ES600 ve ES650 tane/m²) kullanılmıştır. Çalışmada, Scarpia arpa çeşidinin ES450 ekim sıklığında; bitki boyu ve yaprak alanı, ES500 ekim sıklığında; hektolitre ağırlığı, ES550 ekim sıklığında ise nişasta oranında yüksek değerler verdiği belirlenmiştir. Tarm-92 arpa çeşidi ise ES450 ekim sıklığında; bin tane ağırlığı, protein oranı ve başakta tane sayısı, ES550 ekim sıklığında; başak verimi, ES650 ekim sıklığında; hasat indeksi özelliklerinde yüksek değerler verdiği saptanmıştır. Arpa ıslah programlarının ana hedeflerinden biri olan tane veriminde ise ES550 ve ES600 ekim sıklıklarında Tarm-92 arpa çeşidi yüksek değerlerle öne çıkmıştır. Çeşit × ekim sıklığı interaksiyonunun bazı özelliklerde önemli olduğu ve özellikle orta düzey ekim sıklıklarında çeşitlerin farklı tepkiler verdiği belirlenmiştir. Bu bağlamda, tane verimine yönelik yapılan regresyon analizinde ekim sıklığı ile tane verimi arasında kuadratik (ikinci dereceden) bir ilişki belirlenmiş olup, Tarm-92 arpa çeşidi için arzu edilen yüksek tane verimi (R²=0.9376) için bitki yoğunluğunun 580–590 tane/m² aralığında, optimum ekim sıklığının ise 583 tane/m² olduğu saptanmıştır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre, arpada tane verimi ile fizyolojik özellikler arasında negatif ilişki olduğu, başakta tane sayısı ve hasat indeksinin birim alan tane veriminde önemli rol aldığı tespit edilmiştir. Çalışmada iki çeşidin de bölge koşullarına uygun olduğu belirlenmiş olmakla birlikte Tarm-92 arpa çeşidinin özellikle tane verimi ve protein oranı açısından öne çıkması bölge için tercih sebeplerindendir. Çalışmanın Muş ili ve benzer ekolojilerde tekrarlanması, daha güvenilir sonuçlar elde edilmesi açısından ihtiyaç olarak değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
In this study conducted in Muş province in 2025, the effects of different sowing densities on the agronomic traits of barley were investigated using Scarpia (six-row) and Tarm-92 (two-row) cultivars. The experiment was conducted in a randomized complete block design with a factorial arrangement and three replications. Five different planting densities (ES450, ES500, ES550, ES600, and ES650 seeds/m²) were used in the study. The results showed that the Scarpia cultivar produced higher values for plant height and leaf area at ES450, test weight at ES500, and starch content at ES550. In contrast, the Tarm-92 cultivar exhibited higher values for thousand grain weight, protein ratio, and grain number per spike at ES450; spike yield at ES550; and harvest index at ES650. Regarding grain yield, one of the major targets of barley breeding programs, the Tarm-92 barley variety achieved the highest values at the ES550 and ES600 planting densities. The cultivar × planting density interaction was significant for some traits, indicating that cultivars responded differently to planting densities, particularly at moderate density levels. Regression analysis revealed a quadratic (second-order) relationship between planting density and grain yield. For the Tarm-92 cultivar, the desired high grain yield (R² = 0.9376) was achieved at a plant density range of 580590 seeds/m², with an optimum planting density of 583 seeds/m². According to the correlation analysis, grain yield showed a negative relationship with physiological traits, while grain number per spike and harvest index played an important role in determining grain yield per unit area. Although both cultivars were found to be well adapted to the regional conditions, the Tarm-92 cultivar was more prominent in terms of grain yield and protein ratio, making it preferable for the region. Repeating the study under Muş conditions and similar ecologies is considered necessary to obtain more reliable results.
Benzer Tezler
- Muş ekolojik koşullarında arpa ve macar fiğ farklı karışım oranlarının verim ve kalite özelliklerine etkisi
The effect of different mixing ratios of barley and hungarian vetch on yield and quality traits in Muş ecological conditions
HATİCE İLAYDA SELEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatMuş Alparslan ÜniversitesiBitkisel Üretim ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHİR ÖZKURT
- Muş koşullarında karışım oranı ve biçim zamanının adi fiğ + tahıl karışımlarında verim ve kalite üzerine etkileri
Effects of mixing ratios and harvest stages on the yield and quality of common vetch (Vicia sativa L.) and cereal mixtures under Muş conditions
YASİR TUFAN
- Muş ekolojik koşullarında toprak işlemeli ve toprak işlemesiz tarımda bazı aspir çeşitlerinin verim ve verim öğelerinin belirlenmesi
Determination of yield and yield components of some safflower cultivars in soil with and without tillage in Mus ecological conditions
SELMAN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
ZiraatYüzüncü Yıl ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT TUNÇTÜRK
- Muş ekolojik koşullarında farklı organik gübrelerin yulafın (Avena sative L.) ot verimi ve kalitesine etkilerinin belirlenmesi
Determination of the effects of different organic fertilizers on the hay yield and quality of oats (Avena sative L.) under Muş ecological conditions.
BERFİN POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatMuş Alparslan ÜniversitesiBitkisel Üretim ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHİR ÖZKURT
- Muş ekolojik koşullarında bazı sorgum genotiplerinin ot ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of weed and quality characteristics of some sorghum genotypes in Muş ecological conditions
FAZLI COŞKUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatMuş Alparslan ÜniversitesiBitkisel Üretim ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAŞAR KARADAĞ