Marmara Bölgesindeki bazı makro epifitik liken türlerinin fitokimyasal içeriklerinin ve biyolojik aktivitelerinin araştırılması
Investigation of the phytochemical constituents and biological activities of some macro epiphytic lichen species in the Marmara Region
- Tez No: 1018219
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLŞAH ÇOBANOĞLU, DOÇ. DR. TURGUT TAŞKIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyoloji, Botanik, Biology, Botany
- Anahtar Kelimeler: Farmasötik botanik, Pharmaceutical botany
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Likenler, eski çağlardan beri çeşitli hastalıklar için geleneksel tıpta kullanılmaktadır ve zengin ikincil metabolit repertuarları, günümüzün ihtiyaç duyduğu doğal kaynaklar olarak farmasötik ve biyomedikal araştırmalarda giderek artan bir ilgi görmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'deki yüksek rakımlı orman ekosistemlerinde bolca bulunan üç makro-epifitik tür olan Evernia prunastri (L.) Ach., Pseudevernia furfuracea (L.) Zopf. ve Usnea florida (L.) F.H. Wigg.'in etanol ve etanol:su (7:3) ekstraktlarının geniş bir yelpazedeki biyolojik aktiviteleri ilk kez karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Biyoaktif içeriğin liken türüne ve çözücüye bağlı olarak değişimine odaklı izlenen yöntemler, toplam fenolik içerik, antioksidan (DPPH, FRAP, CUPRAC), antibakteriyel, antibiyofilm, antifungal, antiüreaz, anti-Alzheimer ve antidiyabetik etkiler dahil olmak üzere çoklu analizleri içermektedir. Ekstraktların usnik asit (UA) içerik seviyeleri, diyot dizi dedektörü ile donatılmış HPLC-DAD analizi ile ölçülmüştür. Sonuçlar, biyolojik aktivitede çözücüye bağlı belirgin farklılıklar ortaya koymuştur. Antioksidan aktivite, 3 türün de etanol:su (7:3) ekstraktlarında sürekli olarak daha yüksek bulunmuştur. Türler genelinde enzim inhibisyon testleri de güçlü aktiviteler göstermiştir. Özellikle insan patojenlerine karşı test edilen tüm liken ekstraktları, Staphylococcus epidermidis'e karşı en belirgin antimikrobiyal etkiyi göstermiştir (E. prunastri MİK 0,02/0,04 mg/ml ve P. furfuracea MİK 0,02/0,05 mg/ml). En yüksek antibiyofilm aktivitesi ise P. furfuracea etanol ekstraktında tespit edilmiştir. Genel olarak, çalışmanın bulguları, bu liken türlerinin ve farklı ekstraktlarının önemli biyolojik aktivitelerini vurgulayarak, yeni farmasötik ve terapötik ürünlerin biyolojik kaynaklarının keşfine katkı potansiyelini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Lichens have been used in traditional medicine for various ailments since ancient times, and their rich repertoire of secondary metabolites is attracting increasing interest in pharmaceutical and biomedical research as a natural resource needed today. In this study, the biological activities of ethanol and ethanol: water (7:3) extracts of three macro-epiphytic species abundant in high-altitude forest ecosystems in Türkiye Evernia prunastri (L.) Ach., Pseudevernia furfuracea (L.) Zopf., and Usnea florida (L.) F.H. Wigg. were investigated comparatively for the first time across a wide range of conditions. The methods followed, focusing on the variation of bioactive content depending on the lichen species and solvent, included multiple analyses including total phenolic content, antioxidant (DPPH, FRAP, CUPRAC), antibacterial, antibiofilm, antifungal, antiurease, anti-Alzheimer's, and antidiabetic effects. Usnic acid (UA) content levels of the extracts were measured by HPLC-DAD analysis equipped with a diode array detector. The results revealed significant solvent-dependent differences in biological activity. Antioxidant activity was consistently higher in the ethanol: water (7:3) extracts of all three species. Enzyme inhibition tests also showed strong activity across the species. In particular, all lichen extracts tested against human pathogens showed the most significant antimicrobial effect against Staphylococcus epidermidis (E. prunastri MIC 0.02/0.04 mg/ml and P. furfuracea MIC 0.02/0.05 mg/ml). The highest antibiofilm activity was detected in the P. furfuracea ethanol extract. Overall, the findings of the study highlight the significant biological activities of these lichen species and their different extracts, revealing their potential to contribute to the discovery of biological sources for new pharmaceutical and therapeutic products.
Benzer Tezler
- Marmara bölgesindeki kavun ve karpuz yetiştiriciliğinin bugünkü durumu, sorunları ve öneriler
The Status of melon and water melongrowing in Marmara region at present and its Problems and recommedations
MEHMET GÜLER
- Balıkesir ovasının ve yakın çevresinin jeomorfolojisi ile uygulamalı jeomorfolojisi
Başlık çevirisi yok
AYHAN ÖZOĞUL
- S.S. Çiçek yetiştirme ve satış kooperatifi İzmir mezatında aylara göre piyasaya arzedilen süs bitkileri cinsleri ve toptan fiyatlarının 1984-1985 kış sezonu (Kasım-Mayıs) içerisindeki değişimi
Başlık çevirisi yok
TANAY BİRİŞÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Peyzaj MimarlığıEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN HATİPOĞLU