Geri Dön

KOAH'lı hastalarda pulmoner arter basıncı ve pulmoner arter çapının hastalığın evresi ve süresi ile ilişkisi

Relationship between pulmonary artery pressure, pulmonary artery diameter, and disease severity and duration in patients with COPD

PDF İndir

  1. Tez No: 1018129
  2. Yazar: HALİSE KARABAŞ YAYLA
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. CELALETTİN KORKMAZ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Göğüs Hastalıkları, Chest Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: KOAH, Pulmoner Arter Çapı, Pulmoner Hipertansiyon, Pulmoner Arter Basıncı, COPD, Pulmonary Artery Diameter, Pulmonary Hypertension, Pulmonary Artery Pressure
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: KOAH hastalarında pulmoner arter çapı ve basıncının hastalık şiddeti ve süresi ile ilişkisini değerlendirmek Yöntem: Çalışmaya Ocak 2013-Ocak 2026 tarihleri arasında Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Kliniğine başvurmuş KOAH tanısı ile yatarak takip edilen hastalar dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında ENLIL-HIS versiyon 3.26 hastane bilgi yönetim sisteminden yararlanılmış olup hastaların dosya, laboratuvar ve görüntüleme verileri geriye dönük olarak taranmıştır. Hastaların hastane sisteminde var olan Toraks BT üzerinden ana pulmoner arter çapı, sağ ana pulmoner arter çapı, sol ana pulmoner arter çapı, aort çapı ayrıca toraks ön arka ve lateral çaplarının ölçümü yapılmıştır. Hastalığın evresi ile ilgili veriler sistemde var olan solunum fonksiyon testi (SFT)'deki FEV1, FVC, FEV1/FVC, PEF, FEF25-75 verileri ile değerlendirilmiştir. Hastalar GOLD klavuzuna göre Evre 1(FEV1 ≥80), Evre 2 (%50 ≤ FEV1 <%80), Evre 3(%30 ≤ FEV1 <%50) ve Evre 4 (FEV1 ≤ %30) olarak 4 evreye ayrılmış olup arter kan gazı ölçümlerinden PaO2, PaCO2, PH ve SaO2 değerleri kaydedilmiştir. Pulmoner arter basıncı deneyimli kardiyologlar tarafından yapılmış olan ekokardiyografi raporlarından alınmıştır. Hastalığın süresi, risk faktörleri, uzun süreli oksijen tedavisi kullanımı, noninvaziv pozitif basınçlı ventilatör kullanımı, kullandıkları bronkodilatör tedavi ve maruziyet öyküleri hasta dosyaları ve epikriz kayıtlarındaki anamnez dosyalarından elde edilmiştir. Çalışmaya KOAH'ı olup aynı zamanda interstisyel akciğer hastalığı, obstrüktif uyku apne hastalığı, konjestif kalp yetmezliği ve akut pulmoner embolisi olan hastalar dahil edilmemiştir. Verilerin bilgisayar ortamına aktarılıp analiz edilmesinde IBM SPSS Statistics (sürüm 25; IBM Corp., Armonk, NY, ABD) paket programı kullanıldı. Sürekli değişkenler ortalama ±SS veya medyan (min-maks) olarak verilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda Student-t testi / Mann-Whitney U testi, kategorik değişkenlerde Ki-kare testi kullanımıştır. p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: 307 KOAH hastasının yaş ortalaması 68,09 ± 8,50 yıl olup, hastaların 292'si erkek (%95,1), 15'i kadındır (%4,9). Hastaların VKİ medyan değeri 24,90 kg/m² olup değerler 14,00 ile 41,20 kg/m² arasında değişmektedir. Evre dağılımı incelendiğinde hastaların 4'ünün (%1,3) GOLD Evre 1, 35'inin (%11,4) GOLD Evre 2, 137'sinin (%44,6) GOLD Evre 3 ve 131'inin (%42,7) Evre 4 olduğu görülmüştür. Ayrıca hastaların büyük çoğunluğunda amfizem varlığı saptanmıştır (%91,2). EKO ile ölçülen sistolik pulmoner arter basıncı medyan değeri 35,00 mmHg olarak bulunmuştur. Toraks BT'ye dayalı radyolojik ölçümler değerlendirildiğinde, aort çapı medyan değeri 35,11 mm, ana pulmoner arter çapı medyan değeri ise 30,89 mm olarak bulunmuştur. Sağ ana pulmoner arter çapı ortalaması 23,67 ± 3,90 mm, sol ana pulmoner arter çapı ortalaması 22,31 ± 3,45 mm'dir. PA/A oranı medyan değeri 0,87 olarak bulunmuştur. Göğüs ön-arka çapı medyanı 180,34 mm, göğüs transvers çapı ortalaması ise 243,21 ± 17,03 mm olarak hesaplanmıştır. Torasik indeks medyan değeri 0,75 hesaplanmıştır. KOAH evresi ilerledikçe VKİ'nin, oksijen satürasyon düzeylerinin azalmakta, PaCO2'nin artmakta olduğu görülmüştür. KOAH evresine göre AKG'da pH, SaO2, PaO2, EKO'da sPAB, EF, Toraks BT 'de aort çapı, ana pulmoner arter çapı, sağ ve sol ana pulmoner arter çapları, PA/A oranı, göğüs ön-arka çapı, göğüs transvers çapı ve torasik indeks değişkenlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır. sPAB arttıkça oda havasında ölçülen parmak ucu oksijen satürasyonu ve oksijen desteği altında ölçülen parmak ucu oksijen satürasyonunun düştüğü, USOT ve BPAP kullanımının arttığı saptanmıştır (p<0,05). Buna karşılık sPAB ile yaş, cinsiyet, VKİ, FEV1, FVC, FEV1/FVC, PEF, FEF25–75, pH, SaO2, PaO2, PaCO2, KOAH evresi, EKO EF, sigara kullanımı, KOAH süresi, amfizem, alevlenme sayısı ve yatış süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır. Ana pulmoner arter çapı arttıkça FVC (%), pH ve SpO2 azalmış (p<0,05), VKİ ve PaCO2 artmıştır (p<0,05). Sonuç: KOAH hastalarında pulmoner arter çapları ve ekokardiyografik pulmoner arter basıncı; solunum fonksiyonlarındaki bozulma, oksijenasyon yetersizliği, hiperkapni ve uzun süreli oksijen tedavisi gereksinimi ile ilişkili bulunmuştur. Toraks BT'de ölçülen pulmoner arter çaplarının ve PA/A oranının, pulmoner vasküler etkilenmenin değerlendirilmesinde kolay uygulanabilir ve noninvaziv göstergeler olarak kullanılabileceği düşünülmektedir. Ancak bu parametrelerin KOAH evresini tek başına yansıtmadığı görülmüş olup, klinik kullanım değerlerinin daha geniş ve prospektif çalışmalarla desteklenmesine ihtiyaç vardır.

Özet (Çeviri)

Objective: To investigate the association of pulmonary artery diameter and pulmonary artery pressure with disease severity and disease duration in patients with chronic obstructive pulmonary disease (COPD). Method: This study included patients who were admitted to the Department of Chest Diseases, Necmettin Erbakan University Faculty of Medicine, between January 2013 and January 2026 and were hospitalized with a diagnosis of chronic obstructive pulmonary disease (COPD). Data were obtained from the ENLIL-HIS version 3.26 hospital information management system, and patients' medical records, laboratory findings, and imaging data were retrospectively reviewed. Using thoracic computed tomography (CT) images available in the hospital information system, the main pulmonary artery diameter, right and left main pulmonary artery diameters, aortic diameter, and anteroposterior and transverse thoracic diameters were measured. Data regarding disease severity were evaluated based on pulmonary function test (PFT) parameters recorded in the hospital system, including FEV1, FVC, FEV1/FVC ratio, PEF, and FEF25-75. According to the GOLD guidelines, patients were classified into four stages based on post-bronchodilator FEV1 (% predicted): Stage 1 (FEV1 ≥ 80%), Stage 2 (50% ≤ FEV1 < 80%), Stage 3 (30% ≤ FEV1 < 50%), and Stage 4 (FEV1 < 30%). In addition, arterial blood gas parameters, including PaO₂, PaCO₂, pH, and SaO₂, were recorded. Pulmonary artery pressure values were extracted from echocardiographic examinations conducted by experienced cardiologists. Information on disease duration, risk factors, use of long-term oxygen therapy, use of noninvasive positive pressure ventilation, bronchodilator therapy, and exposure history was retrospectively collected from patients' medical records, including anamnesis forms and discharge summaries. Patients with COPD who also had interstitial lung disease, obstructive sleep apnea (OSA), congestive heart failure, or acute pulmonary embolism were excluded from the study. Statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics version 25.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA). Continuous variables were expressed as mean ± standard deviation (SD) or median (minimum–maximum), as appropriate. Comparisons between groups were performed using the Student's t-test or Mann–Whitney U test, depending on the distribution of the data. Categorical variables were analyzed using the chi-square test. A p-value of less than 0.05 was considered statistically significant. Results: A total of 307 patients with COPD were enrolled in the study. The mean age was 68.09 ± 8.50 years, and the cohort consisted of 292 males (95.1%) and 15 females (4.9%). The median BMI was 24.90 kg/m² (range, 14.00–41.20 kg/m²). According to the GOLD classification, 4 patients (1.3%) were categorized as stage 1, 35 (11.4%) as stage 2, 137 (44.6%) as stage 3, and 131 (42.7%) as stage 4. Furthermore, emphysema was identified in the vast majority of the study population (91.2%). The median echocardiographically estimated systolic pulmonary artery pressure (sPAP) was 35.00 mmHg. Evaluation of radiological measurements obtained from thoracic computed tomography (CT) revealed a median aortic diameter of 35.11 mm and a median main pulmonary artery diameter of 30.89 mm. The mean diameters of the right and left main pulmonary arteries were 23.67 ± 3.90 mm and 22.31 ± 3.45 mm, respectively. The median pulmonary artery-to-aorta (PA/A) ratio was 0.87. The median anteroposterior thoracic diameter was 180.34 mm, whereas the mean transverse thoracic diameter was 243.21 ± 17.03 mm. The median thoracic index was 0.75. With increasing COPD severity, a significant decrease in BMI and oxygen saturation levels and a significant increase in PaCO2 levels were observed. No statistically significant differences were observed across COPD stages with respect to arterial blood gas parameters, including pH, SaO2, and PaO2; echocardiographic parameters, including systolic pulmonary artery pressure (sPAP) and ejection fraction (EF); or thoracic CT measurements, including aortic diameter, main pulmonary artery diameter, right and left main pulmonary artery diameters, PA/A ratio, anteroposterior thoracic diameter, transverse thoracic diameter, and thoracic index. Higher systolic pulmonary artery pressure (sPAP) values were associated with lower peripheral oxygen saturation measured by pulse oximetry both on room air and during oxygen supplementation, as well as increased use of long-term oxygen therapy (LTOT) and bilevel positive airway pressure (BPAP) (p < 0.05). Conversely, sPAP was not significantly associated with age, sex, body mass index, pulmonary function test parameters (FEV1, FVC, FEV1/FVC ratio, PEF, and FEF25-75), arterial blood gas measurements (pH, SaO2, PaO2, and PaCO2), COPD stage, echocardiographic ejection fraction, smoking status, COPD duration, presence of emphysema, exacerbation frequency, or duration of hospitalization. An increase in main pulmonary artery diameter was significantly associated with lower FVC (% predicted), pH, and peripheral oxygen saturation (SpO2), and with higher BMI and PaCO2 levels (p < 0.05). Conclusion: Our findings suggest that pulmonary artery diameters and echocardiographically estimated pulmonary artery pressure may serve as indicators of worsening respiratory function, impaired oxygenation, hypercapnia, and increased long-term oxygen therapy requirements in patients with COPD. Pulmonary artery diameters and the pulmonary artery-to-aorta (PA/A) ratio derived from thoracic CT appear to be practical and noninvasive indicators of pulmonary vascular involvement in patients with COPD. However, these parameters were not found to independently reflect COPD severity, highlighting the need for larger prospective studies to further clarify their clinical value and potential role in routine practice.

Geri Dön