Bipolar bozuklukta içselleştirilmiş damgalanma, ilaç uyumu ve hastaneye yatış arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship among internalized stigma, medication adherence, and hospitalization in bipolar disorder
- Tez No: 1018028
- Danışmanlar: PROF. DR. OĞUZ TAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psikiyatri, Psychology, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Bipolar bozukluk, Kendini damgalama, İçselleştirilmiş damgalanma, Bipolar disorder, Self stigmatization, İnternalized stigma
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada bipolar bozukluk tanısı almış bireylerde içselleştirilmiş damgalanma düzeyi, ilaç tedavisine uyum davranışları ve son 24 ay içindeki hastaneye yatış sayısı arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, ilişkisel tarama modeline dayalı kesitsel ve nicel bir tasarımla yürütülmüş ve örneklemini 18 yaşını doldurmuş 66 birey oluşturmuştur. Veriler Katılımcı Bilgi Formu ile gerekli izinleri alınan Ruhsal Hastalıkların İçselleştirilmiş Damgalanması Ölçeği (RHİDÖ) ve İlaç Uyumu Bildirim Ölçeği (İUBÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Hastaneye yatış sayısı değişkeninin sayım verisi niteliğinde olması nedeniyle Poisson ve negatif binom regresyon modelleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş, aşırı yayılım saptanmadığından Poisson modeli ana raporlama çerçevesi olarak benimsenmiştir. İkili ilişkiler Spearman sıra korelasyon katsayısı (rho) ile cinsiyet ve eğitim düzeyine göre yapılan karşılaştırmalar ise Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleriyle çözümlenmiştir. Ayrıca yaş ile içselleştirilmiş damgalanma düzeyi arasındaki ilişki Spearman korelasyon analiziyle incelenmiştir. Bulgular, içselleştirilmiş damgalanma ile ilaç uyumu arasında orta düzeyde, negatif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. İlaç uyumu son 24 ay içindeki hastaneye yatış sayısı ile negatif, içselleştirilmiş damgalanma ise pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Çok değişkenli Poisson modelinde ilaç uyumu, beklenen hastaneye yatış sayısının anlamlı yordayıcısı olmuş; içselleştirilmiş damgalanmanın bağımsız katkısı ise anlamlılığını yitirmiştir. Yaş ile RHİDÖ toplam puanı arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Cinsiyet ve eğitim düzeyine göre yürütülen karşılaştırmalarda anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. Bu bulgular, bipolar bozuklukta içselleştirilmiş damgalanma ve ilaç uyumunun hastaneye yatışlarla ilişkili klinik süreçler açısından birlikte ele alınmasının, klinik izlem ve psikososyal müdahale tasarımı bakımından önemli olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the relationships among internalized stigma, medication adherence, and the number of hospitalizations within the last 24 months in individuals diagnosed with bipolar disorder. A cross-sectional, quantitative design based on the relational survey model was used, with a sample of 66 individuals aged 18 years and older. Data were collected using the Participant Information Form, the Internalized Stigma of Mental Illness Scale (ISMI), and the Medication Adherence Report Scale (MARS). Since the number of hospitalizations was a count variable, Poisson and negative binomial regression models were compared; as no overdispersion was detected, the Poisson model was adopted as the main reporting framework. Bivariate relationships were analyzed with Spearman's rank correlation coefficient, and gender and educationallevel comparisons with the Mann–Whitney U and Kruskal–Wallis H tests. The relationship between age and internalized stigma was also examined. The findings showed that internalized stigma was moderately, negatively, and significantly associated with medication adherence. Medication adherence was negatively associated with the number of hospitalizations, whereas internalized stigma was positively associated with the number of hospitalizations. In the multivariate Poisson model, medication adherence significantly predicted the expected number of hospitalizations, while the independent contribution of internalized stigma was not significant. Age was negatively and significantly associated with the ISMI total score. No significant differences were found according to gender or educational level. These findings suggest that internalized stigma and medication adherence should be considered together in relation to hospitalizationrelated clinical processes in bipolar disorder, with implications for clinical follow-up and psychosocial intervention planning.
Benzer Tezler
- Şizofreni ve bipolar bozukluğu olan hastalarda içgörü, ,içselleştirilmiş damgalanmanın ilaç uyumu üzerine etkisi
Effect of insight-oriented internalized stigmatization on drug compliance in patients with schizophrenia and bipolar disorder
GİZEM GÖKALP
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
HemşirelikYıldırım Beyazıt ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BİRGÜL ÖZKAN
- Şizofreni ve bipolar bozukluk tanılı hastaların, hasta yakınlarının ve psikiyatri alanında hizmet veren doktorların uzun etkili enjektabl antipsikotik kullanımına karşı tutumları ve tutumlarını etkileyen faktörler
Attitudes and influencing factors toward long-acting injectable antipsychotics among patients with schizophrenia and bipolar disorder, patient relatives and psychiatrists
ZOZAN PARSANOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM DEVRİM BALABAN
- Emet kolemanitinin ferroelektrik özellikleri
Ferroelectric properties of emet colemanite
AHMET ALİ AKŞİT
- İki kutuplu dolgulu bir elektrokimyasal kolon reaktöründe kobalt (II) asetat'ın yükseltgenmesi
Başlık çevirisi yok
ALTAN GÜVENÇ
- Kobalt (III) asetatin iki kutuplu damlamalı reaktörde elektrokimyasal olarak elde edilmesi ve prosesin optimizasyonu
Başlık çevirisi yok
SALİM ÖZTABAK