Domates, kavun ve tatlı mısır tohumlarında stres altında tohum çimlenmesinin ultra-sonik ses dalgaları kullanılarak iyileştirilmesi
Enhancement of seed germination under stressfull conditions through ultra-sonic wave treatment in tomato, melon and sweet corn seeds
- Tez No: 1017960
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM DEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada ultrasonik priming yapılan domates, kavun ve tatlı mısır tohumlarının çimlenme performansı ile farklı abiyotik stres koşulları altındaki çimlenme davranışı, fide çıkışı ve domates/kavunda enzim aktivasyonu üzerine etkileri araştırılmıştır. Tohumlar ultrasonik su banyosunda 50 kHz frekansta, 22±2°C sıcaklıkta, 1 L saf su içerisinde fileler kullanılarak 10, 20, 40 ve 60 dakika süreyle muamele edilmiştir. Kontrol grubu olarak herhangi bir uygulama yapılmamış kuru tohumlar kullanılmıştır. Ultrason uygulamasının ardından tohumlara soğuk, tuzluluk, kuraklık, soğuk+tuzluluk ve soğuk+kuraklık stres testleri uygulanmıştır. Çimlenme performansı normal çimlenme oranı (NÇO), toplam çimlenme (TÇ) ve ortalama çimlenme zamanı (OÇZ) parametreleri üzerinden değerlendirilmiştir. Ayrıca yaşlandırılmış tohumlarda ultrasonik priming uygulamasının etkileri de incelenmiştir. Tür bazında değerlendirildiğinde, kavun tohumlarında soğuk stresinde 10 dk (%84), tuzluluk stresinde 20 dk (%79) ve kuraklık stresinde 20 dk (%69) ultrason uygulamaları en iyi NÇO değerlerini vermiştir. Tatlı mısırda ise soğuk stresinde 20 dk (%60), tuzluluk stresinde 10 dk (%60) ve kuraklık stresinde 10 dk (%64) uygulamaları öne çıkmıştır. Domateste ise soğuk stresinde 20 dk (%68), tuzluluk stresinde 40 dk (%66) uygulamaları daha etkin bulunmuştur. Kombine streslerde tatlı mısırda soğuk+tuzluluk koşullarında 20 dk uygulama NÇO %53 ve OÇZ 1.9 ile dikkat çekmiştir. Yaşlandırılmış tohumlarda ultrason uygulaması çimlenme performansını belirgin şekilde artırmıştır. Domateste 60 dk uygulama ile NÇO %58'e yükselirken kontrol grubunda bu değer %24 olarak belirlenmiştir. Yaşlandırılmış kavun tohumlarında 10 dk uygulama ile NÇO %88 elde edilmiş, kontrol grubunda ise %81 olarak saptanmıştır. Ultrasonik priming uygulamasında etkinin bitki türüne, stres tipine ve uygulama süresine bağlı olarak değiştiği belirlenmiştir. US uygulamasının fide çıkış kalitesine ve enzimatik aktivasyona da olumlu etkisi gözlenmiş, özellikle domateste normal fide çıkışını %78'den %83'e artırdığı, ve CAT, SOD ve POD enzimlerinin aktivasyonunu yükselttiği saptanmıştır. Sonuç olarak, ultrason teknolojisinin tohum çimlenmesi, stres koşulları altındaki çimlenme performansını ve fide kalitesini iyileştiren etkili bir ön uygulama potansiyeli olduğu saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
In this study, the effects of ultrasonic priming on the germination performance of tomato, melon and sweet corn seeds, as well as on germination behavior under different abiotic stress conditions, seedling emergence and enzyme activation in tomato and melon were investigated. Seeds were treated in an ultrasonic water bath at a frequency of 50 kHz, at a temperature of 25±2°C, in 1 L of distilled water using mesh bags for 10, 20, 40, and 60 minutes. Untreated dry seeds were used as the control group. Following ultrasonic treatment, seeds were subjected to cold, salinity, drought, cold+salinity, and cold+drought stress tests. Germination performance was evaluated based on normal germination percentage (NGP), total germination (TG), and mean germination time (MGT). In addition, the effects of ultrasonic priming on aged seeds were also examined. When evaluated by species, melon seeds showed the highest NGP values under cold stress with 10 min (%84), salinity stress with 20 min (%79), and drought stress with 20 min (%69) ultrasonic treatments. In sweet corn, ultrasonic applications of 20 min (%60) under cold stress, 10 min (%60) under salinity stress, and 10 min (%64) under drought stress were prominent. Similarly in tomato the best treatments were 20 min under cold stress (68%) and 40 min under salinity stress (66%). US time were determined. Under combined stress conditions, a 20 min ultrasonic treatment in sweet corn under cold+salinity stress attracted attention with an NGP of 53% and an MGT of 1.9. In aged seeds, ultrasonic priming significantly increased germination performance. In tomato, NGP increased to 58% with a 60 min ultrasonic treatment, while this value was determined as 24% in the control group. In aged melon seeds, an NGP of 88% was obtained with a 10 min ultrasonic treatment, whereas the control group showed a value of 81%. It was determined that the effectiveness of ultrasonic priming varied depending on plant species, stress type, and application duration. US treatment was also observed to have a positive effective on seedling emergence and enzymatic activation; in particular, it increased normal seedling emergence in tomato from 78% to 83% and enhanced the activation of CAT, SOD and POD enzymes. Overall, the results demonstrate that ultrasonic technology has strong potential as an effective pre-treatment to improve seed germination and germination performance under stress conditions.
Benzer Tezler
- Ceyhan ovası topraklarının potansiyel arazi kullanım planlaması
Potential land use planning of Ceyhan plain soils
EVREN ERKOCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ZiraatÇukurova ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUAT ŞENOL
- Van'da yetiştirilen domates, biber ve kavun bitkilerinden izole edilen Fusarium spp. ve Rhizoctonia spp.'nin teşhisi ve patojeniteleri
Identification and pathogenicity of Fusarium spp. and Rhizoctonia spp. isolated from tomato, pepper and melon plants in Van
NECMETTİN TENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
ZiraatVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE DEMİRER DURAK
- Hıyar mozaik virüsü (CMV)'nün kavun (CMV-K), domates (CMV-D), biber (CMV-B) izolatlarının biyolojik, serolojik, moleküler yöntemlerle karakterizasyonu ve satellit-RNA'lerin virüs üzerindeki etkisi
Characterization of melon (CMV-K), tomato (CMV-D), pepper (CMV-B) isolates of cucumber mosaic virus (CMV) by biological, serological, molecular methods and effect of satellite-RNAs on virus
BEHÇET KEMAL ÇAĞLAR
- Tokat'ta domates yetiştirilen alanlarda sorun olan canavar otu türlerinin (Orobanche spp.) ve alternatif konukçularının belirlenmesi
Determination of broomrape species (Orobanche spp.) and their alternative hosts in tomato plantations in Tokat province
AYŞEGÜL ŞENTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
ZiraatGaziosmanpaşa ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF.DR. İZZET KADIOĞLU
- Adıyaman ili önemli kültür bitkilerinde bitki paraziti nematod türleri ve dağılışlarının belirlenmesi
Determination of plant parasitic nematode species and their distribution in import and cultivated plant fields in Adiyaman province
ATİLLA ÖCAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
ZiraatÇukurova ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İ. HALİL ELEKCİOĞLU