Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin mesleki öz-yeterlik ve etkili öğretim stratejilerini kullanabilme durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between physical education and sports teachers' professional self-efficacy and their skills in using effective teaching strategies
- Tez No: 1017866
- Danışmanlar: PROF. DR. MELİH NURİ SALMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Spor, Education and Training, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aksaray Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin mesleki öz-yeterlik ve etkili öğretim stratejilerini kullanabilme durumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmaya Türkiye'nin çeşitli bölgelerinden seçilen illerdeki (Adana, Aksaray, Ankara, Erzurum, Hatay, İstanbul, Konya, Muğla, Niğde, Van) Milli Eğitim Bakanlığına bağlı devlet okulları ve özel okullarda görev yapan 388 Beden eğitimi ve spor öğretmeni katılmıştır. Katılımcılara, gerekli literatür taraması yapıldıktan sonra belirli demografik özelliklerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen“Kişisel Bilgi Formu”ile“Öğretmen Öz Yeterlik Ölçeği”ve“Etkili Öğretim Stratejileri Ölçeği”uygulanmıştır. Verilerin betimsel istatistikleri için; frekans, yüzde dağılımları, ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. İki grup içeren karşılaştırmalarda bağımsız örneklemler t testi, üç ve daha fazla grup içeren karşılaştırmalarda varyans analizi testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler pearson korelasyon analizi ile incelenmiştir. Analizler SPSS 21.0 programı yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda, öğretmen öz-yeterliği ile etkili öğretim stratejilerini kullanabilme düzeyleri arasında pozitif yönlü, güçlü ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet değişkenine göre öğretmen öz-yeterliği ve etkili öğretim stratejileri toplam puanlarında anlamlı bir farklılık saptanmazken, öz-yeterliğin sınıf yönetimi alt boyutunda erkek öğretmenlerin daha yüksek puanlara sahip olduğu görülmüştür. Yaş ve mesleki kıdem değişkenlerinin öğretmen öz-yeterliği üzerinde anlamlı farklılık oluşturduğu belirlenmiş; özellikle 45 yaş ve üzeri öğretmenler ile yüksek kıdem grubundaki öğretmenlerin puanlarının diğer gruplardan farklılaştığı tespit edilmiştir. Etkili öğretim stratejileri açısından ise yaş değişkeninin yalnızca bazı alt boyutlarda etkili olduğu, mesleki kıdemin ise ölçek toplam puanı ve çeşitli alt boyutlarda anlamlı farklılık oluşturduğu görülmüştür. Araştırmada okulun fiziksel ve yönetsel olanaklarının öğretmenlerin öz-yeterlikleri ve etkili öğretim stratejilerini kullanabilme düzeyleri üzerinde belirleyici olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Spor altyapısını, ders materyallerini ve idare desteğini yeterli olarak değerlendiren öğretmenlerin hem öz yeterlik hem de etkili öğretim stratejileri puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Buna karşılık, okulda spor salonunun bulunma durumunun öğretmen öz-yeterliği üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı, ancak etkili öğretim stratejilerinin bazı alt boyutlarında farklılık oluşturduğu saptanmıştır. Eğitim durumu ve sporcu geçmişi değişkenlerinin ise genel olarak öğretmen öz-yeterliği ve etkili öğretim stratejileri üzerinde sınırlı düzeyde etkili olduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the relationship between physical education and sports teachers' professional self-efficacy and their ability to use effective teaching strategies. The study included 388 physical education and sports teachers working in public and private schools affiliated with the Ministry of National Education in provinces selected from various regions of Turkey (Adana, Aksaray, Ankara, Erzurum, Hatay, Istanbul, Konya, Muğla, Niğde, Van). After conducting the necessary literature review, participants were administered the Personal Information Form—developed by the researcher to determine specific demographic characteristics—along with the“Teacher Self-Efficacy Scale”and the“Effective Teaching Strategies Scale.”Descriptive statistics for the data included frequency, percentage distributions, mean, and standard deviation. For comparisons involving two groups, the independent samples t-test was used, while for comparisons involving three or more groups, the analysis of variance (ANOVA) test was employed. Relationships between variables were examined using Pearson correlation analysis. The analyses were conducted using the SPSS 21.0 software. The results of the study revealed a positive, strong, and significant relationship between teacher self-efficacy and the ability to use effective teaching strategies. While no significant difference was found in the total scores for teacher self-efficacy and effective teaching strategies based on gender, male teachers were found to have higher scores in the classroom management sub-dimension of self-efficacy. It was determined that the variables of age and professional seniority created significant differences in teacher self-efficacy; in particular, it was found that the scores of teachers aged 45 and older and those in the high seniority group differed from those of other groups. Regarding effective teaching strategies, it was observed that the age variable was effective only in certain subdimensions, while professional seniority created significant differences in the scale's total score and various subdimensions. The study concluded that the school's physical and administrative resources play a decisive role in teachers' self-efficacy and their ability to utilize effective teaching strategies. It was determined that teachers who rated the sports infrastructure, teaching materials, and administrative support as adequate had higher scores in both self-efficacy and effective teaching strategies. In contrast, it was found that the presence of a gymnasium at the school had no significant effect on teacher self-efficacy, but it did create differences in some subdimensions of effective teaching strategies. It was observed that the variables of educational background and athletic history generally had only a limited effect on teachers' self-efficacy and effective teaching strategies.
Benzer Tezler
- Beden eğitimi öğretmenlerinin mesleki eğitimlerinin özel alan yeterliliklerine etkisi
The effect of the physical education teachers' vocational trainings to private sphere competencies
ZİYA KARABULUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ATİLLA PULUR
- Beden eğitimi öğretmenlerinin duygusal zeka düzeylerinin mesleki öz yeterlik ve problem çözme becerilerini belirlemedeki rolünün incelenmesi
The role of emotional i̇ntelligence in occupational self-efficacy and problem solving skills of physical education teachers
MÜGE KARAMEHMETOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. F. HÜLYA AŞÇI
- Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin özel gereksinimli bireylere yönelik öz yeterlikleriyle tutumlarının araştırılması
Investigation of physical education and sports teachers' self-efficacy and attitudes towards individuals with special needs
NİSANUR BİNGÖLBALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUNUS EMRE KARAKAYA
- Beden eğitimi ve oyun dersine yönelik sınıf öğretmenlerinin yeterlik düzeyleri ve öğretmen etkililiği
Competency levels and teacher effectiveness of classroom teachers regarding physical education and games lessons
HANDE NUR AKKÖSE
Doktora
Türkçe
2026
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ FATMA ÇOLAKOĞLU
- Analysis of academic learning time in physical education classes of prospective and inservice teachers
Hizmet-içi ve hizmet-öncesi beden eğitimi öğretmenlerinin derslerindeki akademik öğrenme sürelerinin analizi
AHMET YILDIRIM
Yüksek Lisans
İngilizce
2003
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEDATTİN KİRAZCİ