Bir kamu hastanesi'nde çocuk acil servisine başvuran, hastaların ebeveynlerinin akılcı ilaç kullanım tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of rational drug use attitudes and behaviors among parents of children admitted to the pediatric emergency department of a public hospital
- Tez No: 1017667
- Danışmanlar: PROF. DR. TUĞBA ALTINTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Akılcı İlaç Kullanımı, Ebeveyn Tutumu, Çocuk Acil Servis, Sağlık Okuryazarlığı, Rational Drug Use, Parental Attitudes, Pediatric Emergency Department, Health Literacy
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, bir kamu hastanesinin çocuk acil servisine başvuran 0–12 yaş grubu çocukların ebeveynlerinin akılcı ilaç kullanımı (AİK)'na yönelik tutumlarını belirlemek ve bu tutumları etkileyen faktörleri incelemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel tipte gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini 360 ebeveyn oluşturmuş, araştırma 11–18 Mayıs 2026 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırma verileri, Kişisel Bilgi Formu ve Akılcı İlaç Kullanımına Yönelik Ebeveyn Tutum Ölçeği (AİKYETÖ) kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Kullanılan AİKYETÖ'nün Cronbach alfa katsayısı 0,953 olarak bulunmuş olup ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğu belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre ebeveynlerin AİK'e yönelik tutumlarının genel olarak olumlu olduğu saptanmıştır. Annelerin AİKYETÖ puan ortalamalarının babalara göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca ebeveynlerin eğitim düzeyi ve sosyoekonomik durumları yükseldikçe AİKYETÖ puan ortalamalarının arttığı gözlemlenmiştir (p<0,001). AİK konusunda eğitim alan ebeveynlerin tutum puan ortalamalarının eğitim almayan ebeveynlere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,001). Ancak yaş, medeni durum, aile tipi, çocuk sayısı, sürekli ilaç kullanımı, kronik hastalık varlığı, çocuğun tanı almış hastalığı, reçetesiz ilaç kullanımı ve tedavi amacıyla başvurulan sağlık kuruluşu gibi değişkenler ile AİKYETÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak, ebeveynlerin AİK'e yönelik tutumlarının genel olarak olumlu olduğu; eğitim düzeyi, sosyoekonomik durum ve AİK konusunda eğitim alma durumunun bu tutumları etkileyen önemli faktörler olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda ebeveynlere yönelik eğitim ve farkındalık programlarının planlanması önerilmektedir. Ayrıca gelecekte yapılacak uzunlamasına çalışmalarla ebeveynlerin AİK'e yönelik bilgi, tutum ve davranışlarındaki değişimlerin değerlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This descriptive cross-sectional study aimed to determine the attitudes of parents of children aged 0–12 years admitted to the pediatric emergency department of a public hospital toward rational drug use (RDU) and to identify factors associated with these attitudes. The study sample comprised 360 parents, and data were collected between May 11-18 2026, using a Personal Information Form and the Attitude Scale Toward Rational Drug Use for Parents (ASTRDU-P). Data were analyzed using descriptive statistics, independent-samples t-tests, one-way analysis of variance (ANOVA), and Pearson correlation analysis. The Cronbach's alpha coefficient of the ASTRDU-P was 0.953, indicating excellent internal consistency and reliability. The findings indicated that parents generally exhibited positive attitudes toward RDU. Furthermore, mothers had significantly higher ASTRDU-P mean scores than fathers (p<0.05). In addition, ASTRDU-P mean scores increased significantly with increasing levels of education and socioeconomic status (p<0.001). Additionally, parents who had received education on RDU demonstrated significantly higher attitude scores than those who had not received such education (p<0.001). However, ASTRDU-P scores did not differ significantly according to age, marital status, family type, number of children, continuous medication use, chronic disease status, the child's diagnosed illness, non-prescription drug use, or the healthcare institution preferred for treatment (p>0.05). In conclusion, parents generally exhibited positive attitudes toward RDU, while educational level, socioeconomic status, and prior education on RDU were identified as important factors influencing these attitudes. Based on the findings, educational and awareness-raising programs should be developed, particularly for parents with lower educational and socioeconomic levels. Furthermore, future longitudinal studies are needed to evaluate changes in parents' knowledge, attitudes, and behaviors regarding RDU over time.
Benzer Tezler
- Acil servise başvuran obstetri hastalarının triyaj sınıflandırılmasına göre dağılımları ve yapılan uygulamaların değerledirilmesi
Admitted to the emergency department of obstetrics triage patients according to the classification of distributions and the evaluation of applications
CEMİLE UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Kadın Hastalıkları ve DoğumEge ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RABİA GENÇ
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Bir ilaç fabrikasında personel gereksinmesinin belirmesi seçilmesi ve elde tutulmasına yönelik bir uygulama çalışması
Başlık çevirisi yok
EMİNE BOZBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRAY KAYNAK
- Ulaş Sağlık Ocağı merkezinde nüfusun bazı niteliklerine ve konutların durumuna ilişkin bir çalışma
An Investigation carried out at the Ulaş Public Health Centre concerning some characteristics of the population and housing conditions in the district of Ulaş
EROL ŞANLI
Doktora
Türkçe
1985
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET ÖZGÜR
- 1981 Türkiye tarımsal yapısının önemli bileşenleri ve tarımsal bölgelerin elde edilmesi
Principle components of Turkey's agricultural structure and to determine agricultural rigions in 1981
İHSAN KARABULUT