Modern dönemde göç ve göçebelik bağlamında insan mekân hareketliliğinin irdelenmesi
The examination of human-space mobility in the context of migration and nomadism in the modern period
- Tez No: 1017504
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZLEM ARITAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bina Bilgisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mimarlık ve göç literatüründe uzun yıllardır hâkim olan köken odaklı yaklaşımlar bilgi toplumunun teknolojik olanakları, küresel ağları ve dayatmalarıyla şekillenen güncel insan hareketliliğini açıklamakta yetersiz kalmaktadır. Günümüzün akışkan modernitesinde hareketlilik yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmişken; köken odaklı okumaların hareketliliği 'köklerden kopuş' ve 'yerleşikliği bozan geçici bir anomali' olarak kodlaması, özellikle harekete dayalı modern göç türlerini anlamada yeni kavramlar ve kavramsal modeller üzerine düşünmeyi gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda tez, hareketliliğin izlem alanı olarak modern dönemde görülen göç ve göçebelik biçimlerine odaklanmakta, köken odaklı okumaların ötesinde insan-mekân ilişkisini 'kökler''den çok 'rotalar' üzerinden çözümleyen yeni bir perspektif sunmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma modeli benimsenmiş olup; öncelikle literatür taraması ve kavramlaştırma yöntemleri kullanılarak göç hareketlerini rotalarına göre kategorize eden“Hareket Odaklı Göç Sınıflandırma Modeli”geliştirilmiştir. Geliştirilen model alan araştırması kapsamında okuma aracı olarak kullanılmış; modelde yer alan tüm göç rotalarını örnekleyecek biçimde, beyin göçü kapsamında değerlendirilen 11 modern göçebe (günümüzün isteğe bağlı profesyonel göçebelik türü) ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, betimleyici ve yorumlamacı fenomenolojik analiz yöntemleriyle deşifre edilmiştir. Araştırma bulguları, modern göçebe öznelerin fiziksel mekânla kurdukları diyalektik ilişkinin ve sosyal mekânda geliştirdikleri yer duygusunun, göç pratiğine içkin olan hareket rotalarına göre kimi benzerliklerin yanında çeşitli farklılıklar da ortaya koyduğunu göstermektedir. Sonuç olarak tez; göç ve mekân çalışmalarında günümüzün yeni gerçekliklerinin daha iyi kavranabilmesi için yerleşiklik üzerinden kurulan mevcut göç ve göçebelik kabulünün ötesinde, ona yeni bir boyut ekleyen ama hareketlilik üzerinden kurulan ve göç rotalarına odaklanan dinamik bir yaklaşımın geliştirilmesinin gerekliliğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Origin-focused approaches long dominating architecture and migration literature remain inadequate in explaining contemporary human mobility shaped by the information society's technological possibilities, global networks and impositions. While mobility is integral to today's liquid modernity, origin-focused readings coding it as a 'detachment from roots' and a 'temporary anomaly disrupting sedentarism' necessitate new concepts and conceptual models for understanding modern mobility-based migration. In this context, focusing on modern migration and nomadism as mobility's observation field, this thesis aims to offer a new perspective analyzing the human-space relationship through 'routes' rather than strictly 'roots', going beyond origin-focused readings. In this aim; adopting a qualitative research model, a“Mobility-Focused Migration Classification Model”categorizing migration by routes was developed utilizing literature review and conceptualization methods. Utilized as a field research tool, this model guided in-depth interviews with 11 modern nomads (contemporary voluntary professional nomadism) evaluated within a brain drain context, exemplifying all migration routes included in model. The obtained data were analyzed via descriptive and interpretative phenomenological analysis methods. Research findings reveal that the dialectical relationship modern nomadic subjects establish with physical space and their sense of place in social space exhibit various differences alongside certain similarities according to inherent migration routes. Consequently, to better comprehend today's new realities in migration and spatial studies, the thesis emphasizes the necessity of a dynamic approach built upon mobility and focusing on migration routes—adding a new dimension to existing sedentary-based assumptions of migration and nomadism by transcending them.
Benzer Tezler
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- La Naminalisation en Français moderne (These de maitrise)
Başlık çevirisi yok
HÜSEYİN PAKSOY
Yüksek Lisans
Fransızca
1986
Fransız Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiFransız Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEL KIRAN
- Yenileme yatırımları
Başlık çevirisi yok
OSMAN NURİ FİLİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İşletmeGazi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN OKKA