Hititlerde kurban, büyü ve cenaze ritüellerinin toplumsal yaşantıya etkileri
The effects of sacrifice, magic, and funerary rituals on sociallife in Hittite society
- Tez No: 1017374
- Danışmanlar: PROF. EKREM MEMİŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sinop Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsan toplulukları, tarih boyunca doğaüstü güçlerle iletişim kurmak, belirsizlikleri anlamlandırmak ve toplumsal düzeni korumak amacıyla çeşitli ritüeller geliştirmiştir. Bu ritüeller yalnızca dini inançların bir yansıması olmayıp aynı zamanda toplumun sosyal yapısını, kültürel değerlerini ve siyasal düzenini şekillendiren önemli uygulamalar olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda, M.Ö. II. binyılda Anadolu'da güçlü bir devlet kuran Hititler, çok tanrılı dini yapıları ve gelişmiş ritüel gelenekleriyle Eski Yakın Doğu'nun dikkat çeken uygarlıklarından biridir. Bu tezde, Hititlerde kurban, büyü ve cenaze ritüelleri dini yönlerinin yanı sıra toplumsal işlevleri bakımından incelenmiştir. Araştırmada söz konusu ritüellerin yalnızca tanrılarla ilişki kurmayı amaçlayan ibadet biçimleri olmadığı; aynı zamanda toplumsal düzenin korunmasına, sosyal hiyerarşinin sürdürülmesine ve kraliyet otoritesinin meşrulaştırılmasına katkı sağlayan uygulamalar olduğu değerlendirilmiştir. Kurban ritüellerinin tanrılarla insanlar arasındaki ilişkiyi düzenleyen yönü, büyü uygulamalarının hastalık, kıtlık ve benzeri kriz dönemlerinde toplumsal dengeyi yeniden tesis etmedeki rolü, cenaze törenlerinin ise ölüm sonrası inançlarla birlikte bireyin toplumsal statüsünü yansıtan işlevi ele alınmıştır. Çalışma, Hitit çivi yazılı metinleri başta olmak üzere arkeolojik bulgular ve konuya ilişkin bilimsel araştırmaların değerlendirilmesine dayanmaktadır. Betimleyici ve yorumlayıcı yöntem doğrultusunda yürütülen inceleme sonucunda, ritüellerin Hitit toplumunda dini hayatın ötesine geçen çok yönlü işlevlere sahip olduğu ve toplumsal yaşamın düzenlenmesinde belirleyici bir unsur olarak önemli bir rol üstlendiği ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
Throughout history, human societies have developed various rituals to communicate with supernatural powers, make sense of uncertainties, and preserve social order. These rituals have served not only as manifestations of religious beliefs but also as significant practices shaping social structures, cultural values, and political organization. In this context, the Hittites, who established a powerful state in Anatolia during the second millennium BCE, occupied a distinctive position among the civilizations of the Ancient Near East with their polytheistic religious system and highly developed ritual traditions. This thesis examines Hittite sacrifice, magic, and funerary rituals in terms of both their religious significance and their social functions. It argues that these rituals were not merely forms of worship intended to establish communication with the gods but also practices that contributed to the preservation of social order, the maintenance of social hierarchy, and the legitimization of royal authority. Accordingly, sacrificial rituals are evaluated as a means of regulating the relationship between humans and the gods; magical practices are discussed in relation to their role in restoring social balance during periods of crisis, such as disease and famine; and funerary rituals are analyzed with regard to their reflection of beliefs concerning the afterlife as well as the social status of the deceased. The study is based primarily on Hittite cuneiform texts, together with archaeological evidence and relevant scholarly literature. Employing descriptive and interpretative methods, the research demonstrates that rituals in Hittite society fulfilled multidimensional functions extending beyond the sphere of religion and constituted a fundamental element in the organization and continuity of social life.
Benzer Tezler
- Beyaz yumurtacı yerli otoseks hibritlerin elde edilmesinde ikili ve dörtlü melezleme yöntemlerinin karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
MUSA SARICA
- Türkler'de taç geleneği
Başlık çevirisi yok
ZÜHRE İNDİRKAŞ
Doktora
Türkçe
1990
Sanat Tarihiİstanbul ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURHAN ATASOY
- Doğu-batı ilişkileri ve nükleer güç
Başlık çevirisi yok
KADRİ KEMAL GÜNEŞ
Doktora
Türkçe
1987
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ORAL SANDER