Hüseyin Görbil'in atalar sözü ve tabirleri külliyatı - 1-10. dosyalar - (Metin-inceleme-dizin)
Hüseyin Görbil's collection of proverbs and expressions - files 1-10 - (Text-analysis-index)
- Tez No: 1017317
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULMECİT İSLAMOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk İslam Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Atasözleri, yalnızca halk edebiyatının değil, aynı zamanda Türk kültür ve edebiyatının en önemli sözlü ürünlerinden biridir. Bu özlü ifadeler, milletimizin duygu ve düşünce dünyasını yansıtmasının yanı sıra dinî hassasiyetlerini ve din karşısındaki tutumunu da ortaya koymaktadır. Bu alanda çalışma yapan araştırmacılardan birisi de Hüseyin Görbil'dir. Hüseyin Görbil'in doğum ve ölüm tarihleri kesin olarak tespit edilememiştir. Bununla birlikte 1960'lı yıllara kadar yaşadığı bilinmektedir. İstanbul'un Bakırköy ilçesinde yaşamış olan Görbil, Bakırköy Halkevi Başkanlığı ve Bakırköy Ziraat Odası Başkanlığı görevlerinde bulunmuştur. Başta Bakırköy Halkevi tarafından yayımlanan Halk Dergisi olmak üzere çeşitli süreli yayınlarda halk bilimi ve ziraat konularında yazılar kaleme almıştır. Görbil'in hazırladığı Atalar Sözü ve Tabirleri Külliyatı adlı eser, onun iyi bir eğitim aldığını ve titiz bir araştırmacı olduğunu göstermektedir. Söz konusu çalışma, Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi'nde Y/0693-1-20 numarasıyla kayıtlı olup yirmi dosya ve yaklaşık beş bin sayfadan oluşmaktadır. Rika hattıyla kaleme alınmış olan bu eser, hacminin genişliği nedeniyle tezimizde ilk on dosyasıyla sınırlandırılarak incelenmiştir. Atasözü çalışmalarına büyük önem veren Görbil, Kur'an-ı Kerim'den Hadis-i Şeriflere, Dîvânu Lügati't-Türk'ten ¢Atebetü'l-Hakayık'a, divan edebiyatından yeni Türk edebiyatına, şiirden romana tarih kitaplarına kadar uzanan geniş bir kaynak yelpazesinden yararlanmıştır. Ayrıca Arap ve Fars kültürüne ait eserler ile Hz. Süleyman'a atfedilen mesellerden de faydalanarak ele aldığı atasözlerini çeşitli tanık metinlerle desteklemiştir. Araştırmada, ilgili madde başlarından hareketle atasözlerinde yer alan İslami unsurlar ve diğer dinî motifler tespit edilmiştir. Bu unsurların ve motiflerin atasözlerinde daha çok manevi ve zımni biçimlerde yer aldığı gözlemlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, İslamiyet'in Türk toplumunun sosyal ve kültürel hayatının her alanına nüfuz ettiği gibi atasözleri üzerinde de önemli etkiler bıraktığı ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
Proverbs constitute one of the most significant products not only of Turkish folk literature but also of Turkish culture and literature as a whole. These concise and formulaic expressions reflect the emotions and thoughts of the Turkish people while also revealing their religious sensitivities and attitudes toward religion. One of the researchers who has worked extensively in this field is Hüseyin Görbil. Although the exact dates of his birth and death have not been determined, it is known that he lived at least until the 1960s. Residing in the Bakırköy district of Istanbul, Görbil served as the president of both the Bakırköy Community Center and the Bakırköy Chamber of Agriculture. He authored numerous articles on folklore and agriculture, particularly in Halk Dergisi, the journal published by the Bakırköy Community Center, as well as in various other periodicals. Görbil's work entitled Collection of Proverbs and Expressions demonstrates that he was well educated and a meticulous researcher. The manuscript is preserved in the Library of the Turkish Historical Society under the catalogue number Y/0693-1-20 and consists of twenty volumes comprising approximately 5,000 pages. Written in the Ottoman Turkish rika script, the work is of considerable size; therefore, only the first ten volumes were examined within the scope of this study. Attaching great importance to proverb studies, Görbil drew upon a remarkably broad range of sources, including the Qur'an, Hadith literature, Dīvān Lughāt al-Turk, ¢Atebetü'l-Hakayık, works of Classical Ottoman literature and modern Turkish literature, poetry, novels, and historical texts. In addition, he benefited from works belonging to Arabic and Persian cultural traditions as well as the parables attributed to Prophet Solomon, using these materials as supporting references for the proverbs he examined. In this study, Islamic elements and other religious motifs embedded in proverbs were identified on the basis of the relevant entries in Görbil's work. These elements and motifs were observed to appear in literal, semantic, and implicit forms. The findings demonstrate that, just as Islam has permeated every aspect of Turkish social and cultural life, it has also exerted a significant influence on Turkish proverbs.
Benzer Tezler
- Bazı yer ve sırık fasulye çeşitlerinde optimal melezleme şartlarının tespiti üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
TÜRKAN KOÇLU
- La Naminalisation en Français moderne (These de maitrise)
Başlık çevirisi yok
HÜSEYİN PAKSOY
Yüksek Lisans
Fransızca
1986
Fransız Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiFransız Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEL KIRAN
