Seboreik dermatit tanılı hastalarda çinko seviyesi ile hastalık şiddeti arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum zinc levels in patients with seborrheic dermatitis compared to healthy individuals and its relationship with disease severity
- Tez No: 1017116
- Danışmanlar: PROF. DR. BURÇE CAN KURU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Dermatoloji, Dermatology
- Anahtar Kelimeler: Çinko, Hastalık şiddeti, Seboreik dermatit, SDASI, Vücut kitle indeksi, Body mass index, Disease severity, SDASI, Seborrheic dermatitis, Zinc
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Sultan Abdülhamid Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Seboreik dermatit (SD); seboreik bölgelerde eritem ve sarımsı yağlı skuamlarla seyreden, kronik tekrarlayıcı inflamatuar bir deri hastalığıdır. Çinko; immün yanıt, antioksidan savunma, keratinosit diferansiyasyonu ve epidermal bariyer bütünlüğünün korunmasında görev alan esansiyel bir eser elementtir. Bu çalışmada SD hastalarında serum çinko düzeyinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması; ayrıca serum çinko düzeyinin hastalık şiddeti ve hastalık süresi ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel, analitik vaka-kontrol çalışmasına 15.10.2025– 15.04.2026 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Sultan 2. Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıklar Polikliniği'ne başvuran, klinik olarak SD tanısı alan 150 hasta ile demografik olarak benzer 142 sağlıklı kontrol dahil edildi. Yalnızca normal kilolu (VKİ 18,5–25,0 kg/m²) ve 18 yaş ve üstü bireyler çalışmaya alındı. Hastalık şiddeti SDASI, yüz odaklı SEDASI ve saçlı deri odaklı CSSC skorlama sistemleri ile değerlendirildi. Tüm katılımcılardan açlık durumunda venöz kan örneği alınarak serum çinko düzeyi laboratuvarın yaş ve cinsiyete göre belirlenen referans aralıkları (70–114 ve 72,6–127 μg/dL) dikkate alınarak yorumlandı. Veriler R 4.5.2 yazılımı ile analiz edildi; istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Hasta ve kontrol grupları arasında yaş ve cinsiyet açısından anlamlı fark saptanmadı (sırasıyla p=0,176; p=0,076). VKİ medyanı SD grubunda 23,70 (18,6–25,0) kg/m², kontrol grubunda 23,15 (18,6–24,9) kg/m² olarak hesaplandı ve gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,008). Serum çinko düzeyi medyanı SD grubunda 94,5 (64–201) μg/dL, kontrol grubunda 98 (63–167) μg/dL idi; gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (p=0,105). Serum çinko düzeyi kategorik olarak değerlendirildiğinde de gruplar arasında anlamlı ilişki bulunmadı (p=0,894). x Serum çinko düzeyi ile SDASI (r=0,042; p=0,609), SEDASI (r=0,066; p=0,420) ve CSSC (r=−0,029; p=0,726) skorları arasında anlamlı korelasyon gösterilemedi. Lojistik regresyon analizinde serum çinko düzeyi SD varlığı için bağımsız belirleyici olarak saptanmadı (çok değişkenli OR=0,990; p=0,166). Tutulum bölge sayısı, SEDASI ile çok güçlü pozitif korelasyon gösterdi (r=0,879; p<0,001) ve lineer regresyonda anatomik tutulum bölgeleri SDASI'nin başlıca bağımsız belirleyicileri olarak öne çıktı (R²=0,585). Hastalık süresi ile SDASI ve SEDASI arasında zayıf ancak anlamlı pozitif korelasyon bulundu (sırasıyla r=0,227; p=0,006 ve r=0,222; p=0,008). Erkek hastalarda SDASI, SEDASI ve serum çinko düzeyi kadın hastalara göre anlamlı düzeyde yüksek saptandı. Sonuç: Normal kilolu SD hastalarından oluşan bu örneklemde serum çinko düzeyi hastalık gelişimi veya hastalık şiddeti için bağımsız bir belirteç olarak saptanmamıştır. Bu bulgu, sistemik çinko durumunun SD patogenezindeki rolünün en azından normal kilolu bireylerde sınırlı olabileceğini düşündürmektedir. Hastalık şiddetinin en güçlü belirleyicisi anatomik tutulum yaygınlığı olmuştur. Bulgularımız, rutin serum çinko ölçümünün normal kilolu SD hastalarında tanısal ve prognostik açıdan sınırlı klinik değer taşıdığını; gelecekteki çalışmaların farklı VKİ gruplarını, metabolik karıştırıcıları ve doku düzeyindeki çinko homeostazını birlikte değerlendirmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: Seborrheic dermatitis (SD) is a chronic relapsing inflammatory skin disease characterized by erythematous, yellowish, greasy scaling in sebaceous areas. Zinc is an essential trace element involved in immune regulation, antioxidant defense, keratinocyte differentiation and epidermal barrier homeostasis. This study aimed to compare serum zinc levels in SD patients with those of healthy controls and to evaluate the relationship between serum zinc levels and disease severity and duration. Materials and Methods: This cross-sectional, analytical case-control study included 150 patients with clinically diagnosed SD and 142 demographically matched healthy controls, recruited at the Department of Dermatology and Venereology, University of Health Sciences Istanbul Sultan 2. Abdulhamid Han Training and Research Hospital, between 15.10.2025 and 15.04.2026. Only normal-weight (BMI 18.5-25.0 kg/m²) adults (>=18 years) were included. Disease severity was assessed using the SDASI, the facial SEDASI and the scalp CSSC scoring systems. Fasting venous serum zinc was measured and interpreted according to age- and sex-specific laboratory reference ranges (70-114 and 72.6-127 μg/dL). Analyses were performed with R 4.5.2; p<0.05 was considered statistically significant. Results: Patient and control groups were comparable in age and sex (p=0.176 and p=0.076, respectively). Median BMI was significantly higher in the SD group (23.70 kg/m²) than in controls (23.15 kg/m²; p=0.008). Median serum zinc was 94.5 (64-201) μg/dL in the SD group and 98 (63-167) μg/dL in controls, with no significant difference (p=0.105). Categorical zinc status did not differ between groups (p=0.894). Serum zinc did not correlate significantly with SDASI (r=0.042; p=0.609), SEDASI (r=0.066; p=0.420) or CSSC (r=-0.029; p=0.726). Serum zinc was not an independent predictor of SD presence in logistic regression (multivariate OR=0.990; p=0.166). The xii number of involved anatomical sites showed a very strong positive correlation with SEDASI (r=0.879; p<0.001), and anatomical involvement was the principal independent determinant of SDASI in linear regression (R²=0.585). Disease duration showed weak but significant positive correlations with SDASI (r=0.227; p=0.006) and SEDASI (r=0.222; p=0.008). Male patients had significantly higher SDASI, SEDASI and serum zinc levels than female patients. Conclusion: In this sample of normal-weight SD patients, serum zinc was not identified as an independent marker of disease presence or severity. These findings suggest that the role of systemic zinc status in SD pathogenesis may be limited, at least in normal-weight individuals, and that the extent of anatomical involvement is the strongest determinant of clinical severity. Routine serum zinc measurement appears to have limited diagnostic or prognostic value in normal-weight SD; future studies should incorporate different BMI strata, metabolic confounders and cutaneous zinc homeostasis.
Benzer Tezler
- Seboreik dermatitli hastalarda benlik saygısı, algılanan stres düzeyi, kaygı, sosyal fobi, depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of self respect, perceped stress level, anxiety, social fobi, depression, anxiety and quality of life in patients with seboreic dermatitis
NURSEL ALTIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
DermatolojiDokuz Eylül ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TURNA İLKNUR
- Seboreik dermatitli hastalarda demodex yoğunluğu ile hastalık şiddeti arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between demodex density and disease severity in patients with seborrheic dermatitis
MOHAMMED MOIN ABDELRAHMAN ZIDAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
DermatolojiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KAMİL MÜLAYİM
- Kronik fasiyal dermatozların (akne vulgaris, rozase ve seboreik dermatit) psikososyal sonuçlarının karşılaştırılması
Comparison of psychosocial outcomes of chronic facial dermatoses (acne vulgaris, rosacea and seborrheic dermatitis)
YUNUS ÖZCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
DermatolojiDüzce ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİN ÖZLÜ
- Saçlı deri hastalıklarında dermatoskopik inceleme
Dermatoscopic examination in scalp diseases
KORTAN KUZUCU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
DermatolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Bölümü
PROF. DR. FATMA AYDIN
- Fırat Tıp Merkezi Dermatoloji Polikliniği'ne başvuran hastalarda demodex folliculorum insidansı
Incidance of demodex folliculorum in patients who applied to Fırat Medical Center Dermatology outpatients clinic
BEDRİYE ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
ParazitolojiYüzüncü Yıl ÜniversitesiParazitoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN YILMAZ