Sosyal Medyada Dezenformasyon ve Bilgi Güvenirliği: Dijital Medya Okuryazarlığının Aracılık Rolü Üzerine Bir Araştırma
Disinformation and Information Credibility on Social Media: A Study on the Mediating Role of Digital Media Literacy
- Tez No: 1017079
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVİNÇ KOÇAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gazetecilik, Halkla İlişkiler, İletişim Bilimleri, Journalism, Public Relations, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Dijital okuryazarlık, Eleştirel okuryazarlık, Kitle haberleşme araçları, Sahte haber, Yalan haberler, Çevrimiçi iletişim, Digital literacy, Critical literacy, Fake news, False News, Online communication
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Nişantaşı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Reklamcılık ve Marka İletişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez kapsamında, sosyal medya mecralarında yayılan dezenformasyonun bilgi güvenirliği üzerindeki etkileri ve dijital medya okuryazarlığının bu ilişkideki aracılık rolü incelenmektedir. Dijital dünyadaki gelişmelerin hız kazanmasıyla birlikte sosyal medya platformları bilgiye erişim açısından önemli bir araç haline gelmiş, ancak bu durum aynı zamanda yanlış bilginin yayılımını da kolaylaştırmıştır. Bilgi kirliliği, özellikle kriz dönemlerinde bireylerin doğru bilgiye ulaşmasını zorlaştırmakta ve toplumsal güveni sarsmaktadır. Bu bağlamda araştırmanın amacı, sosyal medyada dezenformasyonun bilgi güvenirliği algısı üzerindeki etkisini analiz etmek ve bireylerin dijital medya okuryazarlığı düzeylerinin bu etkide nasıl bir aracılık rolü oynadığını ortaya koymaktır. Çalışmada, literatür taraması yapılarak dezenformasyon, bilgi güvenirliği ve dijital medya okuryazarlığı kavramları detaylı bir şekilde incelenmiş, ardından nicel araştırma yöntemi kullanılarak anket aracılığıyla veri toplanmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda gerçekleştirilen istatistiksel analizler, dijital medya okuryazarlığının eleştirel tüketim boyutunun sosyal medyada dezenformasyonla karşılaşma potansiyeli ile bilgi güvenirliği alt boyutları arasındaki ilişkide anlamlı bir rol üstlendiğini göstermektedir. Bulgular, bireylerin eleştirel değerlendirme ve doğrulama becerileri arttıkça teyit davranışlarının güçlendiğini, kurumsal ve bireysel sosyal medya paylaşımlarına yönelik güven değerlendirmelerini ise daha bilinçli biçimde şekillendirdiklerini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda çalışma, dijital medya okuryazarlığını geliştirmeye yönelik eğitim politikaları ve farkındalık odaklı uygulamaların dezenformasyonla mücadelede stratejik bir öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Within the scope of this thesis, the effects of disinformation disseminated through social media platforms on information credibility and the mediating role of digital media literacy in this relationship are examined. With the acceleration of developments in the digital world, social media platforms have become important tools for accessing information; however, this situation has also facilitated the spread of misinformation. Information pollution, particularly during times of crisis, makes it more difficult for individuals to access accurate information and undermines social trust. In this context, the aim of the research is to analyze the effect of disinformation on social media on the perception of information credibility and to reveal how individuals' levels of digital media literacy play a mediating role in this effect. In the study, the concepts of disinformation, information credibility, and digital media literacy were examined in detail through a literature review, and data were subsequently collected through a survey using the quantitative research method. The statistical analyses conducted indicate that the critical consumption dimension of digital media literacy plays a significant role in the relationship between the potential exposure to disinformation on social media and the sub-dimensions of information credibility. The findings reveal that as individuals' critical evaluation and verification skills increase, their fact-checking behaviors are strengthened, while their trust assessments regarding institutional and individual social media posts are shaped in a more conscious manner. Accordingly, the study demonstrates that educational policies and awareness-oriented practices aimed at improving digital media literacy have strategic importance in combating disinformation.
Benzer Tezler
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Bir ilaç fabrikasında personel gereksinmesinin belirmesi seçilmesi ve elde tutulmasına yönelik bir uygulama çalışması
Başlık çevirisi yok
EMİNE BOZBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRAY KAYNAK
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Halvetiyyenin Şa'baniyye kolu ve Şa'ban-ı Veli
Başlık çevirisi yok
L. NİHAL YAZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. ABDÜLKERİM ABDÜLKADİROĞLU