10-12/05/2024 tarihli süper jeomanyetik fırtınanın TEC üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the impact of the 10–12 may 2024 supergeomagnetic storm on TEC
- Tez No: 1017010
- Danışmanlar: PROF. DR. SELÇUK SAĞIR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizik ve Fizik Mühendisliği, Physics and Physics Engineering
- Anahtar Kelimeler: İyonküre, Ionosphere
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muş Alparslan Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, 10–12 Mayıs 2024 süper jeomanyetik fırtınasının iyonosferik toplam elektron içeriği üzerindeki etkisi, seçilmiş 16 IGS istasyonuna ait IONOLAB-TEC tabanlı VTEC verileri ve OMNI jeomanyetik/güneş rüzgârı parametreleri kullanılarak incelenmiştir. 06–15 Mayıs 2024 dönemine ait verilerde fırtına öncesi dönem referans alınarak ΔTEC anomalileri hesaplanmış; sonuçlar fırtına fazı, enlem grubu, yarımküre, yerel zaman ve jeomanyetik sürücülerle gecikmeli ilişkiler açısından değerlendirilmiştir. Bulgular, Mayıs 2024 fırtınasının incelenen istasyonlarda tek tip bir TEC cevabı üretmediğini, ana fırtına döneminde özellikle kuzey yarımkürede ve bazı orta/kutupsal enlem istasyonlarında negatif ΔTEC sapmalarının belirginleştiğini, bazı düşük/ekvatoral ve güney yüksek enlem istasyonlarında ise pozitif anomalilerin gözlendiğini göstermiştir. SCOR istasyonunda Kp indeksi ile ΔTEC arasında yaklaşık 11 saat gecikmeli güçlü negatif ilişki elde edilmiştir. Sonuç olarak, incelenen olayın iyonosferik etkisinin, tek yönlü bir TEC artışı ya da azalışı olarak değil, enlem, yarımküre, yerel zaman ve jeomanyetik koşullara bağlı çok bileşenli ve mekânsal olarak heterojen bir yanıt olarak değerlendirilmesi gerektiği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis investigates the impact of the 10–12 May 2024 super geomagnetic storm on ionospheric total electron content using IONOLAB-TEC-based VTEC data from 16 selected IGS stations together with geomagnetic and solar wind parameters obtained from the OMNI database. Using data from 06–15 May 2024, ΔTEC anomalies were calculated relative to the pre-storm reference period and evaluated in terms of storm phase, latitude group, hemisphere, local time, and delayed relationships with geomagnetic drivers. The results show that the May 2024 storm did not produce a uniform TEC response across the examined stations; during the main storm phase, negative ΔTEC deviations became prominent especially in the Northern Hemisphere and at several mid-latitude and polar stations, whereas positive anomalies were observed at some low/equatorial and southern high-latitude stations. A strong negative relationship with an approximately 11-hour delay was identified between the Kp index and ΔTEC at the SCOR station. Overall, the ionospheric impact of the event should be interpreted not as a simple increase or decrease in TEC, but as a multi-component and spatially heterogeneous response controlled by latitude, hemisphere, local time, and geomagnetic forcing.
Benzer Tezler
- Obeziteli ve ileri evre obeziteli bireylerde prediyabet ve diyabet tanısında oral glukoz tolerans testi (OGTT) ve HbA1c arasındaki uyumun değerlendirilmesi
Evaluation of the concordance between oral glucose tolerance test (OGTT) and HbA1c in the diagnosis of prediabetes and diabetes in individuals with obesity and advanced obesity
ABDULLAH BUDAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İHSAN SOLMAZ
- İstanbul'da ulaştırma sektörünün iklim değişikliğine etkisinin belirlenmesi
Determining the impact of the transportation sector on climate change in Istanbul
TUĞBA DOĞAN GÜZEL
Doktora
Türkçe
2021
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADİR ALP
- Politik seçimlerle referandumların hisse senedi getirileri üzerindeki etkisi: İMKB örneği
The effect of political elections and referendums on stock returns: The case of the ISE
SELVER SEDA ADA