EX-ACT aracı ile tarımsal üretimden kaynaklı karbon emisyonları ve azaltım stratejilerinin belirlenmesi
Determination of carbon emissions and reduction strategies originating from agricultural production with the EX-ACT tool
- Tez No: 1016937
- Danışmanlar: PROF. DR. ASLI SEYHAN ÇIĞGIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İklim Değişikliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İklim değişikliğinin etkilerinin artmasıyla birlikte, tarım sektöründen kaynaklanan sera gazı emisyonlarının belirlenmesi ve azaltılması giderek önem kazanmaktadır. Özellikle örtü altı üretim sistemlerinde yoğun girdi kullanımı ve yüksek enerji tüketimi, karbon ayak izinin artmasına neden olmaktadır. Uluslararası çalışmalarda tarımsal emisyonlar; gübre kullanımı, enerji tüketimi ve diğer girdiler kapsamında değerlendirilmekte, ancak Türkiye'de örtü altı domates üretimine yönelik üretici bazlı çalışmalar sınırlı kalmaktadır. Bu tez çalışmasının amacı, Antalya ilinde örtü altı domates (Solanum lycopersicum) üretiminden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının belirlenmesi ve azaltım stratejilerinin ortaya koyulmasıdır. Bu kapsamda sekiz üreticiden anket yöntemi ile tarım arazisi, girdi (Gübre, tarım ilacı) ve enerji kullanımına yönelik veriler toplanmıştır. Elde edilen verilerden Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından geliştirilen EX-ACT v9 karbon hesaplama aracı metodolojisine göre, sera gazı emisyonları hesaplanmıştır. Hesaplamalar sonucunda örtü altı domates üretiminde kaynaklanan sera gazı emisyonları 92,25±23,13 tCO2e/ha.yıl ve 1,022±0,154 tCO2e/tonürün.yıl olarak hesaplanmıştır. Bu doğrultuda emisyonların üretim ölçeğine bağlı olarak değişkenlik gösterdiği ve alan bazlı etkilerin daha az temsil edici olduğu ortaya koyulmuştur. Örtü altı domates üretiminden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının başlıca kaynaklarının odun ve kömür tüketimi ile tarım ilaçları üretimi olduğu belirlenmiştir. Bu bileşenlerden ve dolayısıyla örtü altı domates üretiminden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının azaltılması için sera iklimlendirmesinde daha çevre dostu yakıtların kullanımı ve tarım ilaçlarının üretimi sırasında daha az sera gazı salınımına sebep olacak hammadde ve üretim teknolojileri uygulanmasının önemli iyileştirme stratejileri olduğu ortaya koyulmuştur. Sonuç olarak, sürdürülebilir tarım için girdi kullanımının optimize edilmesi ve enerji verimliliğinin artırılmasının kritik önem taşıdığını belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
With the increasing impact of climate change, identifying and reducing greenhouse gas emissions from the agricultural sector is becoming increasingly important. In particular, the intensive input use and high energy consumption in greenhouse production systems lead to an increase in carbon footprint. International studies evaluate agricultural emissions in terms of fertilizer use, energy consumption, and other inputs; however, producer-based studies on greenhouse tomato production in Turkey remain limited. The aim of this thesis is to determine greenhouse gas emissions from greenhouse tomato (Solanum lycopersicum) production in Antalya province and to develop reduction strategies. In this context, data on agricultural land, input (fertilizer, pesticide), and energy use were collected from eight producers using a survey method. Greenhouse gas emissions were calculated from the obtained data according to the EX-ACT v9 carbon calculator methodology developed by the Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). As a result of the calculations, greenhouse gas emissions from greenhouse tomato production were determined to be 92.25±23.13 tCO2e/ha.year and 1.022±0.154 tCO2e/tonproduct.year. Accordingly, it was revealed that emissions vary depending on the scale of production and that area-based effects are less representative. The main sources of greenhouse gas emissions from greenhouse tomato production were identified as wood and coal consumption and pesticide production. To reduce greenhouse gas emissions from these components, and consequently from greenhouse tomato production, it was determined that using more environmentally friendly fuels in greenhouse climate control and applying raw materials and production technologies that cause less greenhouse gas emissions during pesticide production are important improvement strategies. In conclusion, optimizing input use and increasing energy efficiency are critically important for sustainable agriculture.
Benzer Tezler
- Kuru incirlerde küf florası ve aflatoksigenik küflerin saptanması
Başlık çevirisi yok
SİBEL BÜYÜKŞİRİN
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Şanlıurfa ilinde tarımda çalışan Suriyeli mültecilerin iş memnuniyetlerini üzerine bir araştırma
A research on job satisfaction of Syrian refugees working in agriculture in Sanliurfa province
MİZGİN HALİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
ZiraatHarran ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. MUSTAFA HAKKI AYDOĞDU
- Toprak üstü sıcaklığının yapay sinir ağları yöntemi ile modellenmesi
Modelling of soil temperature by ann
ALAA SALEMDAWOD
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Aydın ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAFER ASLAN
- Monitoring soil salinity via remote sensing technology under data scarce conditions: A case study from Turkey
Kısıtlı veri şartlarında uzaktan algılama teknolojisi ile toprak tuzluluğunun izlenmesi: Türkiye'den bir vaka çalışması
TAHA GORJI
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE GÜL TANIK