İlköğretim öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumlarının yaşam doyumları ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between primary school students' attitudes towards physical education and sports lessons and their life satisfaction and psychological well-being levels
- Tez No: 1016896
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜGE SARPER, DOÇ. DR. HAKAN AKDENİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Spor, Education and Training, Psychology, Sports
- Anahtar Kelimeler: Beden Eğitimi ve Spor, Tutum, Yaşam Doyumu, Psikolojik İyi Oluş, İlköğretim Öğrencileri, Physical Education and Sports, Attitude, Life Satisfaction, Psychological Well-being, Primary School Students
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Spor Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Amaç: Beden eğitimi ve spor dersleri, formal eğitim süreçlerinde bireyin yalnızca motorik ve fiziksel gelişimini desteklemekle kalmayıp; bilişsel, sosyal ve duyuşsal alanlarda bütüncül bir olgunlaşma sağlamasında kritik bir role sahiptir. Bireyin erken yaşlarda bu derse yönelik geliştirdiği zihinsel ve duygusal hazır bulunuşluk düzeyi (tutum), yaşamın ilerleyen dönemlerindeki fiziksel aktivite alışkanlıklarını ve genel motivasyon yapısını doğrudan şekillendirmektedir. Pozitif psikoloji literatüründe sıklıkla tartışılan“yaşam doyumu”(bireyin beklentileri ile mevcut kazanımları arasındaki bilişsel karşılaştırma derecesi) ve Aristotelesçi“eudaimonia”kavramına dayanan“psikolojik iyi oluş”(bireyin potansiyelini gerçekleştirme ve optimal işlevsellik düzeyi), çocukluk döneminde okul içi sosyalleşme mekanizmalarından yüksek oranda etkilenmektedir. Bu doğrultuda çalışma, ilköğretim öğrencilerinin hareket odaklı bu derslere yükledikleri anlamların, onların öznel iyi oluş süreçleriyle nasıl ilişkilendiğini temellendirmeyi amaçlamıştır. Yöntem: İlişkisel tarama modelinde tasarlanan bu nicel araştırmanın örneklem grubunu, Kocaeli ili Kandıra ilçesindeki devlet okullarında öğrenim gören 834 ilköğretim öğrencisi oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında katılımcıların demografik özelliklerini belirleyen bir“Kişisel Bilgi Formu”nun yanı sıra, geçerlik ve güvenirlikleri kanıtlanmış“Beden Eğitimi Dersi Tutum Ölçeği (BEDTÖ)”,“Çocuklar İçin Yaşam Doyumu Ölçeği (ÇİYDÖ)”ve“Stirling Çocuklar için Duygusal ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (SCDPİÖ)”kullanılmıştır. Elde edilen veriler, parametrik testlerden Bağımsız Gruplar t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Tukey anlamlılık testi ve Pearson Korelasyon Analizi tekniğiyle analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırma sonucunda elde edilen istatistiksel veriler, çalışmanın hipotezlerini destekler niteliktedir: Korelasyon Analizi: Yapılan analizler neticesinde, öğrencilerin beden eğitimi dersine yönelik tutumları (BEDTÖ) ile yaşam doyumları (ÇİYDÖ) (r=,213; p<0,01) ve psikolojik iyi oluş düzeyleri (SCDPİÖ) (r=,256; p<0,01) arasında pozitif yönlü, anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Ayrıca, yaşam doyumu ile psikolojik iyi oluş arasında orta düzeyde pozitif bir korelasyon (r=,641; p<0,01) bulunmuştur. Cinsiyet Değişkeni: Bağımsız t-testi sonuçlarına göre, öğrencilerin beden eğitimi dersine yönelik tutum puanları, yaşam doyumları ve psikolojik iyi oluş düzeyleri cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermemiştir (p>0,05). Yaş Değişkeni: Yaş grupları arasında yapılan ANOVA analizi, yaşın ilerlemesiyle (11 yaşından 14 yaşına doğru) incelenen tüm parametrelerde (tutum, yaşam doyumu, psikolojik iyi oluş) doğrusal ve anlamlı bir düşüş olduğunu ortaya koymuştur. Anne Eğitim Durumu: Sosyo-kültürel çevre etkisinde anlamlı farklılık yaratan önemli faktörlerden biri olarak“Anne Eğitim Durumu”öne çıkmıştır. Annesi okuryazar olmayan öğrencilerin tutum ve iyi oluş puanları, annesi lise ve üniversite mezunu olan akranlarına kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Araştırma, ilköğretim öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersine yönelik genel olarak yüksek ve olumlu bir tutuma sahip olduklarını (x=133,82) göstermektedir. Öğrencilerin hareket temelli etkinliklere katılımı desteklendikçe ruhsal sağlıkları ve hayattan aldıkları doyum da eş zamanlı olarak arttığı düşünülmektedir. Tez kapsamında, özellikle 7. ve 8. sınıflarda yoğunlaşan sınav odaklı eğitim sisteminin çocukları hareketsizliğe ittiği vurgulanarak; okul yönetimleri ve ailelerin akademik süreçler ile fiziksel aktiviteler arasında sağlıklı bir denge kurması gerektiği önerilmektedir. Ayrıca, düşük sosyo-ekonomik ve kültürel seviyedeki ailelerin (özellikle annelerin) sporun pedagojik faydaları hakkında bilinçlendirilmesi, çocukların optimal psikolojik gelişimi için elzem görülmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Objective: Physical education and sports courses play a critical role in formal education processes, not only by supporting the motor and physical development of individuals but also by ensuring holistic maturation in cognitive, social, and affective domains. The level of mental and emotional readiness (attitude) developed by an individual toward this course at an early age directly shapes their physical activity habits and general motivational structure in later stages of life.“Life satisfaction”(the degree of cognitive comparison between an individual's expectations and current achievements), which is frequently discussed in positive psychology literature, and“psychological well-being”(the individual's realization of potential and level of optimal functioning), based on the Aristotelian concept of“eudaimonia,”are highly influenced by in-school socialization mechanisms during childhood. Accordingly, this study aims to ground how the meanings primary school students attribute to these movement-oriented courses relate to their subjective well-being processes. Method: Designed in the correlational survey model, the sample group of this quantitative study consists of 834 primary school students studying in public schools in the Kandıra district of Kocaeli province. In data collection, along with a“Personal Information Form”determining the demographic characteristics of the participants, the“Physical Education Course Attitude Scale (PECAS)”, the“Life Satisfaction Scale for Children (LSSC)”, and the“Stirling Children's Well-being Scale (SCWBS)”, whose validity and reliability have been proven, were used. The obtained data were analyzed using parametric tests, including the Independent Samples t-Test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Tukey's post-hoc test, and the Pearson Correlation Analysis technique. Findings: The statistical data obtained as a result of the research support the hypotheses of the study: Correlation Analysis: As a result of the analyses performed, a positive and significant relationship was found between students' attitudes toward physical education courses (PECAS) and their life satisfaction (LSSC) (r= .213; p < 0.01) and psychological well-being levels (SCWBS) (r= .256; p < 0.01). In addition, a moderate positive correlation (r= .641; p< 0.01) was found between life satisfaction and psychological well-being. Gender Variable: According to the results of the independent t-test, students' attitude scores toward physical education courses, life satisfaction, and psychological well-being levels did not show a statistically significant difference according to gender (p>0.05). Age Variable: ANOVA analysis conducted between age groups revealed a linear and significant decrease in all examined parameters (attitude, life satisfaction, psychological well-being) with advancing age (from age 11 toward age 14). Maternal Education Status:“Maternal Education Status”emerged as one of the strongest factors under the influence of the socio-cultural environment. The attitude and well-being scores of students whose mothers were illiterate were found to be statistically significantly lower than those of their peers whose mothers were high school and university graduates (p<0.05). Conclusion: The study indicates that primary school students generally have a high and positive attitude toward physical education and sports courses (x = 133.82). As students' participation in movement-based activities is supported, their mental health and satisfaction with life increase simultaneously. Within the scope of the thesis, emphasizing that the exam-oriented education system, which intensifies especially in the 7th and 8th grades, drives children into inactivity; it is suggested that school administrations and families should establish a healthy balance between academic processes and physical activities. In addition, raising awareness among families with low socio-economic and cultural levels (especially mothers) regarding the pedagogical benefits of sports is considered essential for the optimal psychological development of children.
Benzer Tezler
- Kavramsal beden eğitimine yönelik bir öğretim tasarımının ortaokul öğrencilerinde sağlıkla ilgili fiziksel uygunluk bilgisi ve fiziksel aktivite davranışları üzerine etkisi
The effect of an instructional desing for conceptual physical education on health-related physical fitness knowledge and physical activity behaviors in secondary school students
MURAT ÇİMEN
Doktora
Türkçe
2025
SporSüleyman Demirel ÜniversitesiEgzersiz ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT ALP
PROF. DR. VEYSEL DEMİRER
- Kalkınmada öncelikli yörelerde görev yapan vali-kaymakam il ve ilçe Milli Eğitim Gençlik ve Spor Müdürlerinin ilköğretim yönetiminde karşılaştıkları güçlükler
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA YALÇINKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL ATAMAN
- Bağımsız resmi ortaokullarda ilköğretim okullarında ve ilköğretim yatılı bölge okullarında rehberlik faaliyetleri
Başlık çevirisi yok
CİHAN ASAN