Ergenlerin algıladıkları helikopter ebeveynlik tutumları ile risk alma davranışları ve algılanan sosyal yetkinlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between adolescents' perceived helicopter parenting attitudes, risk-taking behaviors, and perceived social competence
- Tez No: 1016891
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR DEMİR ASMA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Helikopter ebeveynlik, Risk alma davranışı, Sosyal yetkinlik, Ergenlik, Ebeveyn tutumu, Helicopter parenting, Risk-taking behavior, Social competence, Adolescence, Parenting attitudes
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET ERGENLERİN ALGILADIKLARI HELİKOPTER EBEVEYNLİK TUTUMLARI İLE RİSK ALMA DAVRANIŞLARI VE ALGILANAN SOSYAL YETKİNLİKLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ Bu araştırmanın amacı, lise dönemindeki ergenlerin algıladıkları helikopter ebeveynlik tutumları ile risk alma davranışları ve algılanan sosyal yetkinlik düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemektir. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli ile tasarlanan araştırma, Düzce ili Akçakoca ilçesinde bulunan bir devlet lisesinde öğrenim gören 200 lise öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri Demografik Bilgi Formu, Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutum Ölçeği, Ergenlerde Risk Alma Ölçeği ve Algılanan Sosyal Yetkinlik Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, ergenlerin anne helikopter ebeveynlik algılarının baba algılarına kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Hem annelerin hem de babaların en fazla müdahaleci oldukları alanın etik ve ahlaki konular, en az müdahaleci oldukları alanın ise temel güven ve yaşam becerileri olduğu görülmüştür. Risk alma eğilimleri incelendiğinde, erkek öğrencilerin genel risk alma düzeylerinin kız öğrencilere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu, ayrıca 12. sınıf öğrencilerinin madde kullanımı riski puanlarının alt sınıflara kıyasla daha yüksek olduğu bulunmuştur. Korelasyon analizi sonuçlarına göre, anne ve baba helikopter ebeveynlik tutumlarının bazı alt boyutları ile ergenlerin trafik riski ve madde kullanımı riski eğilimleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Regresyon analizi sonuçları ise babaların temel güven ve yaşam becerileri alanındaki helikopter ebeveynlik tutumlarının, ergenlerin algılanan sosyal yetkinlik düzeylerindeki varyansın %8,2'sini açıkladığını ve sosyal yetkinliği negatif yönde anlamlı olarak yordadığını göstermiştir. Ayrıca ailesinden bağımsız karar alamayan öğrencilerin annelerini daha müdahaleci algıladıkları, duygusal partneri olan ergenlerin daha yüksek risk alma eğilimi gösterdikleri ve daha fazla yakın arkadaşa sahip olan ergenlerin sosyal yetkinlik düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, helikopter ebeveynlik tutumlarının bazı risk alma davranışları ile pozitif yönde, algılanan sosyal yetkinlik ile ise negatif yönde ilişkili olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular, ergenlerin sağlıklı gelişim süreçlerinde ebeveynlerin özerklik destekleyici tutumlarının önemine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT EXAMINATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN ADOLESCENTS' PERCEIVED HELICOPTER PARENTING ATTITUDES, RISK-TAKING BEHAVIORS, AND PERCEIVED SOCIAL COMPETENCE The aim of this study was to examine the relationships between adolescents' perceived helicopter parenting attitudes, risk-taking behaviors, and perceived social competence levels during high school years. Designed using the relational survey model, one of the quantitative research methods, the study was conducted with 200 high school students attending a public high school in the Akçakoca district of Düzce, Türkiye. Data were collected through the Demographic Information Form, the Perceived Helicopter Parenting Attitude Scale, the Adolescent Risk-Taking Scale, and the Perceived Social Competence Scale. Independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis, and multiple linear regression analysis were used to analyze the data. The findings revealed that adolescents' perceptions of helicopter parenting were higher for mothers than for fathers. Both mothers and fathers were perceived as being most involved in ethical and moral issues and least involved in basic trust and life skills. Regarding risk-taking tendencies, male students exhibited significantly higher overall risk-taking levels than female students, and twelfth-grade students scored higher on substance use risk compared to students in lower grades. Correlation analysis indicated significant positive relationships between certain dimensions of maternal and paternal helicopter parenting attitudes and adolescents' tendencies toward traffic-related risk and substance use risk. Regression analysis showed that fathers' helicopter parenting attitudes in the domain of basic trust and life skills explained 8.2% of the variance in adolescents' perceived social competence and significantly predicted social competence in a negative direction. Furthermore, adolescents who reported being unable to make independent decisions from their families perceived their mothers as more intrusive, adolescents who had a romantic partner demonstrated higher levels of risk-taking behavior, and adolescents with a greater number of close friends reported higher levels of social competence. In conclusion, helicopter parenting attitudes were found to be positively associated with certain risk-taking behaviors and negatively associated with perceived social competence. The findings highlight the importance of autonomy-supportive parenting practices for adolescents' healthy developmental processes.
Benzer Tezler
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY
- Samsun ve çevresinde tarla sarmaşığı (conuolvulus arvensis L.)'na karşı biyolojik savaşa esas olacak fauna tespiti
Investigations on the insect fauna of the field binweed (Conuolvulus arvensis L.) related to its biological control in Samsun Province
YASEMİN UFUK GERMAN
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Fabella görülme oranının radyolojik olarak araştırılması
The Incidence of the fabella in radiological evaluation
AYMELEK YALIN
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
MorfolojiCumhuriyet ÜniversitesiMorfoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ORHAN CEYHAN