Borsa İstanbul'da Fama–French beş faktör varlık fiyatlama modelinde zamanla değişen faktör duyarlılıklarının incelenmesi
An analysis of time-varying factor sensitivities in the Fama-French five-factor model in Borsa Istanbul
- Tez No: 1016570
- Danışmanlar: PROF. DR. ÜMİT GÜMRAH
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Ekonomi, Business Administration, Economics
- Anahtar Kelimeler: Fama French faktörleri, Varlık fiyatlandırma, Fama French factors, Asset pricing
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Finans Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışmada, Eylül 2005-Aralık 2022 dönemine ait Borsa İstanbul (BIST) aylık verileri kullanılarak Fama-French beş faktörlü (FF5F) varlık fiyatlama modelinin zamanla değişen duyarlılıkları incelenmiştir. Değişim ve gelişimin yoğun olarak yaşandığı finansal piyasalarda, varlık fiyatlarının da duyarlılığı zamanla değişmektedir. Bu bakımdan sabit katsayılı varlık fiyatlama modelleri, dinamik piyasa koşullarını yansıtmakta yetersiz kalabilmektedir. FF5F modeli, zamanla değişen doğrusal model (TVLM) yaklaşımı ile incelenerek modelin beşe faktörüne ait duyarlılıklarının portföy bazında gözlemlenmesi amaçlanmıştır. Bulgular, faktör duyarlılıklarının portföyler arasında heterojen ve zamanla değişen bir yapı sergilediğini göstermektedir. Dinamik R² bulguları, modelin açıklama gücünün ekonomik gelişmelere duyarlılığını göstermektedir. TVLM grafik bulguları; piyasa faktörünün belirgin olduğunu, hisselerin endeks hareketlerine olan duyarlılığında faktörün baskınlığını göstermektedir. Büyüklük (SMB) faktörü, çoğunlukla küçük portföylerde teorik beklentilerle uyumlu görülmektedir. Portföy bazında faktörlere olan duyarlılıklar özellikle küçük portföylerde piyasanın dinamik işleyişi hakkında bilgiler sağlamaktadır. Araştırmada BIST gibi yüksek oynaklığa sahip gelişmekte olan piyasalarda varlık fiyatlamada zamanla değişimin dikkate alınması gerekliliği gösterilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study investigates the time-varying sensitivities of the Fama-French five-factor asset pricing model using monthly Borsa Istanbul (BIST) data for the period September 2005–December 2022. In financial markets characterized by intense change and development, the sensitivities of asset returns may also vary over time. Accordingly, asset pricing models based on constant coefficients may be insufficient to capture dynamic market conditions. Within this framework, the FF5F model is examined through the time-varying linear model (TVLM) approach, with the aim of observing the sensitivities of the five factors included in the model on a portfolio basis. The findings indicate that factor sensitivities exhibit a heterogeneous and time-varying structure across portfolios. The dynamic R² results show that the explanatory power of the model is sensitive to economic developments. The graphical findings obtained from the TVLM estimations demonstrate that the market factor plays a dominant role in the sensitivity of stock returns to index movements. The size factor (SMB) is generally consistent with theoretical expectations, especially for small-cap portfolios. The findings suggest that portfolio-level sensitivities to the factors, especially in small-cap portfolios, provide valuable evidence regarding the dynamic functioning of the market. The study demonstrates the necessity of incorporating time-varying dynamics into asset pricing analyses in highly volatile emerging markets such as BIST.
Benzer Tezler
- Çok faktörlü finansal varlık fiyatlama modellerinin geçerliliğinin Borsa İstanbul'da test edilmesi
Testing the validity of multifactor capital asset pricing models on Borsa Istanbul
ABDULLAH FERİT EROL
- Factor models and market anomalies - evidence from Borsa Istanbul
Faktör modelleri ve market anomalileri - Borsa İstanbul'dan kanıtlar
ASIL AZIMLI
Doktora
İngilizce
2018
MaliyeDokuz Eylül Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PINAR EVRİM MANDACI
- Fama-French beş faktör varlık fiyatlama modeli Türkiye geçerliliğinin test edilmesi
Fama-French five factor asset pricing model validation test for Turkey
ALPER KARABAY
- Fama French Beş Faktörlü Varlık Fiyatlama Modelinin geçerliliği: Türkiye örneği
The validity of Fama French Five-Factor Asset Pricing Model: Turkey case
GİZEM ARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İşletmeİstanbul Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERRA EREN SARIOĞLU
- Incorporation of foreign exchange risk to Fama-French factor model: A study on Borsa İstanbul
Döviz kuru riskini içeren Fama-French faktör modeli: Borsa İstanbul üzerine bir çalışma
FURKAN HÖÇÜK
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
MaliyeOrta Doğu Teknik ÜniversitesiFinansal Matematik Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. ESMA GAYGISIZ LAJUNEN