Geri Dön

Lise öğrencilerinin gölge eğitim deneyimleri ve akademik engelleri yönetme becerisi üzerine bir çalışma

A study on high school students' shadow education experiences and academic buoyancy

  1. Tez No: 1016557
  2. Yazar: NURSER ERSOY
  3. Danışmanlar: PROF. DR. NİLAY BÜMEN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Akademik dirençlilik, Akademik engellerle mücadele gücü, Gölge eğitim, Özel ders, Academic resilience, Academic buoyancy, Shadow education, Private lesson
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ege Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, lise öğrencilerinin gölge eğitime katılımlarının ve akademik engelleri yönetme becerilerinin sınıf düzeyi, cinsiyet, okul türü, sosyoekonomik durum ve boş zaman etkinlikleri gibi demografik değişkenlere göre nasıl farklılaştığını ve bu iki değişkenin aralarında nasıl bir bağlantı olduğunu incelemektedir. Karma yöntemin sıralı açıklayıcı deseniyle, İzmir'in dokuz merkez ilçesindeki Anadolu ve Fen liselerinde (N=24) öğrenim gören 782 öğrenciye tabakalı rastgele örnekleme ile ulaşılarak nicel veriler toplanmış, nitel aşamada ise bu gruptan amaçlı örneklemeyle seçilen 28 öğrenciyle yüz yüze ve çevrimiçi görüşmeler yapılmıştır. Veriler, gölge eğitim deneyimleri anketi, akademik engelleri yönetme becerisi ölçeği ile gölge eğitime katılan ve katılmayan öğrencilere yönelik yarı yapılandırılmış görüşme formlarıyla toplanmıştır. Analiz sürecinde nicel veriler için bağımsız gruplarda t-testi, ANOVA ve Ki-Kare, nitel veriler için ise tematik analiz uygulanmıştır. Çalışmanın ilk bulguları, lise öğrencilerinin genel toplamda %51,2'sinin gölge eğitime katıldığını ve katılımın sınıf düzeyi yükseldikçe arttığını (12. sınıfta %68,3), daha varlıklı ve iyi eğitimli ailelerden gelen Fen Lisesi öğrencilerinin lehine anlamlı farklılıklar görüldüğünü, matematik dersine yüksek talep olduğunu ve grup temelli öğretimin daha çok tercih edildiğini göstermektedir. Öğrencilerin akademik engelleri yönetme becerisine yönelik bulgular sırasıyla özgüven, hedeflere bağlılık ve kontrol boyutlarında en yüksek puanlara sahiptir. Buna karşın, koordinasyon (planlama) ve soğukkanlılık (stres yönetimi) boyutları öğrencilerin en çok zorlandıkları alanlar olarak en düşük seviyede saptanmıştır. Akademik engelleri yönetme becerisinin ailenin eğitim ve gelir düzeyine, aileden alınan akademik desteğe veya öğrencilerin boş zaman etkinliklerine göre değişmediği ortaya konmuştur. Ancak sınıf düzeyi ilerledikçe öğrencilerin hedefe bağlılık ve soğukkanlılık puanlarında anlamlı bir düşüş, kontrol puanlarında ise artış görülmüştür. Ayrıca erkek öğrencilerin kızlara kıyasla stres altında daha soğukkanlı kalabildikleri, akademik seçiciliği yüksek olan Fen ve Tip A (sınavla öğrenci alan) Anadolu liselerindeki öğrencilerin ise hedeflere bağlılık ve soğukkanlılık boyutlarında Tip B Anadolu lisesine (sınavsız) göre daha yüksek puanlara sahip oldukları belirlenmiştir. Bununla birlikte, gölge eğitime katılmanın öğrencilerin akademik engelleri yönetme becerisinin alt boyutlarında (bağlılık, soğukkanlılık, özgüven, koordinasyon, kontrol) istatistiksel olarak anlamlı bir fark yaratmadığı saptanmıştır. Sadece spesifik branş ve ders saati yoğunluğunun rolü olmuştur: Fen Bilimlerinde (Fizik, Biyoloji vb.) düzenli gölge eğitime katılmak öğrencinin soğukkanlılığını artırırken, Matematik ve Tarih branşlarında haftada dört saat ve üzerindeki gölge eğitim programları, öğrencilerin hedeflere bağlılık düzeylerini anlamlı derecede düşürmüştür. Nicel ve nitel verilerin bütünleştirilmesi sonucunda ortaya çıkan“yakınsayan sonuçlar, ayrışan mekanizmalar”örüntüsü bulguların en çarpıcı noktasıdır: Gölge eğitime katılan öğrenciler planlama ve soğukkanlılıklarını dershane ya da özel ders gibi dışsal değişkenlerin yardımıyla yönetirken, gölge eğitime katılmayan öğrenciler aynı becerilere özdüzenleme kapasiteleri, metodolojik özerklikleri ve akran desteği (ilişkisel duygu düzenleme) gibi yollarla ulaşmaktadır. Sonuç olarak bulgular, gölge eğitimin öğrencilerin sınav ve akademik süreçlerindeki anlık kaygılarını bastıran geçici bir tampon işlevi gördüğünü, ancak akademik engelleri yönetme becerisine kalıcı bir şekilde katkı sunmadığını göstermektedir. Öğrenme sorumluluğunun tamamen dışsal desteklere devredildiği yoğun gölge eğitimin, öğrencilerin öğrenme sürecindeki kontrolünü ve özerkliğini zayıflatarak zihinsel bıkkınlığa zemin hazırlama potansiyeli taşıdığı anlaşılmaktadır. Bu çalışma, öğrencilerin akademik engelleri aşma gücünün ticari dış desteklerle (gölge eğitim) satın alınamayacağını, asıl ihtiyacın okullardaki pedagojik iklimin güçlendirilmesi, öğrencilere zaman yönetimi becerisi kazandırılması ve özdüzenleme becerilerinin desteklenmesi olduğunu ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

This study examines how high school students' participation in shadow education and their academic buoyancy differ according to demographic variables such as grade level, gender, age, school type, socioeconomic status, and leisure activities, and investigates the connections between these two variables. Utilizing an explanatory sequential mixed methods design, quantitative data were collected through stratified random sampling from 782 students studying at Anatolian and Science high schools (N=24) in nine central districts of İzmir. In the qualitative phase, face-to-face and online interviews were conducted with 28 students selected from this group via purposive sampling. Data were collected using a shadow education experiences questionnaire, an academic buoyancy scale, and semi-structured interview forms designed for students who participate and do not participate in shadow education. During the analysis process, independent samples t-test, ANOVA, and Chi-Square tests were conducted for quantitative data, while thematic analysis was employed for qualitative data. The initial findings of the study indicate that 51.2% of high school students in total participate in shadow education, and this participation increases as the grade level rises (68.3% in the 12th grade). Significant differences were observed in favor of Science High School students from wealthier and more educated families, with a high demand for mathematics courses and a greater preference for group-based tutoring. Findings regarding students' academic buoyancy reveal the highest scores in the dimensions of confidence, commitment to goals, and control, respectively. Conversely, coordination (planning) and composure (stress management) dimensions were determined at the lowest levels as the areas where students struggle the most. It was revealed that academic buoyancy does not vary according to the family's education and income level, the academic support received from the family, or the students' leisure activities. However, as the grade level progresses, a significant decrease in students' commitment and composure scores, and an increase in their control scores were observed. Additionally, it was determined that male students can remain more composed under stress compared to female students, and students in Science and Type A Anatolian high schools, which have high academic selectivity, have higher scores in commitment to goals and composure dimensions compared to Type B Anatolian high schools. Furthermore, it was found that participating in shadow education does not create a statistically significant difference in the sub-dimensions of students' academic buoyancy (commitment, composure, confidence, coordination, control). Only specific subject branches and the intensity of course hours played a role: While regular participation in shadow education in science subjects (Physics, Biology, etc.) increases the student's composure, shadow education programs of four hours or more per week in Mathematics and History significantly decreased the students' commitment to goals. The pattern of“converging results, diverging mechanisms”that emerged as a result of integrating quantitative and qualitative data is the most striking point of the findings: While students participating in shadow education manage their planning and composure with the help of private tutoring, non-participating students achieve the same skills through self-regulation capacities, methodological autonomy, and peer support (relational emotion regulation). In conclusion, the findings indicate that shadow education functions as a temporary buffer that suppresses students' momentary anxieties in exams and academic processes, but it does not make a permanent contribution to academic buoyancy. It is understood that intensive shadow education, where learning responsibility is entirely delegated to external support, carries the potential to pave the way for mental fatigue by weakening students' control and autonomy in the learning process. This study reveals that students' power to overcome academic setbacks cannot be purchased through commercial external supports (shadow education). The real need is to strengthen the pedagogical climate in schools, equip students with time management skills, and support self-regulation.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    956631

    Kız Öğrencilerin STEM Kariyer Tercihlerini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

    Başlık çevirisi yok

    SELİM ARSLANOĞLU

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimMarmara Üniversitesi

    Biyoloji Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. OSMAN SERHAT İREZ

  2. Tez No

    594026

    Işık ve gölge konusundaki öğrenci başarısının farklı ölçme teknikleri ile ölçülmesinin öğrenme stili, okul türü ve cinsiyet değişkenleri açısından incelenmesi

    An investigation of student' achievement in light and shadow with different measurement techniques in terms of learning style, school type and gender variables

    ÖMER ILICAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. UYGAR KANLI

  3. Tez No

    918087

    12. sınıf öğrencilerinin ders çalışma ve öğrenme stratejileri bağlamında özel ders eğilimlerinin tespit edilmesi

    To determine the private tutorial tendencies of 12th grade students in the context of their studying and learning strategies

    KEREM KUL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimSiirt Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AZMİ TÜRKAN

  4. Tez No

    524738

    Resimdeki ışık-gölge eğitiminin 12. sınıf öğrencilerinin görsel algılama başarılarına etkisi

    The effect of the light-shadow education in the fine arts to the visual perception achievements of the 12th grade students

    TIFAK ARSLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Güzel SanatlarMarmara Üniversitesi

    Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EROL BULUT

  5. Tez No

    529759

    Lise öğrencilerinin akademik erteleme davranışı ile benlik saygıları ve durumluluk sürekli kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Investigation of the relationship between the academic procrastination behaviours, self- esteem and state- trait anxiety levels of high school students

    HAVVANUR AKYOL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Psikolojiİstanbul Arel Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP BELMA GÖLGE

Geri Dön