Denetim kalitesi göstergeleri çerçevesinde bağımsız denetim kalitesinin ölçülmesine yönelik bir ölçek geliştirme çalışması
A scale development study for measuring independent audit quality within the framework of audit quality indicators
- Tez No: 1016525
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMED ARDIÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Artvin Çoruh Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Denetim kalitesi uygulamaları, finansal bilgilerin güvenilirliği ve şeffaflığının sağlanmasında temel bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Bu uygulamaların yüksek kalitede uygulanıp uygulanmadığının değerlendirilmesi, denetim sürecinin etkinliğini artırabilir ve paydaşlara sunulan finansal bilgilerin doğruluğu ile güvenilirliğini güçlendirebilir. Bu çalışmanın amacı, işletmelerde denetim kalite uygulamalarının farklı yönlerini ölçmek için geçerli ve güvenilir ölçekler geliştirmektir. Ayrıca bu ölçekler aracılığıyla denetim ekibi kapasitesi ve yeterliliği (Ölçek 1), denetim kalitesi risk ve uyum (Ölçek 2) ile denetim bulguları ve raporlama kalitesi (Ölçek 3) uygulamalarını değerlendirmektir. Literatürde mevcut ölçüm araçlarının sınırlılıkları dikkate alınarak kapsamlı bir ölçek geliştirme süreci yürütülmüştür. Çalışma nicel araştırma yöntemiyle yürütülmüş olup, veriler araştırmacı tarafından geliştirilen ve başlangıçta üç bölüm olarak tasarlanan taslak anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde ilgili literatür ve Halka Açık Şirketler Muhasebe Gözetim Kurulu (PCAOB) tarafından yayımlanan denetim kalite göstergeleri incelenmiş, bu göstergeler çerçevesinde madde havuzu oluşturulmuştur. Madde havuzu oluşturduktan sonra uzman görüşleri alınarak, taslak anket formu oluşturulmuştur. Taslak formun anlaşılırlığını ve uygulanabilirliğini test etmek amacıyla asıl araştırma grubuna benzer özelliklere sahip denetçiler üzerinde pilot uygulama gerçekleştirilmiştir. Pilot uygulama ve madde elemeleri sonucunda her bölüm ayrı bir ölçek hâline getirilerek analiz sürecine dahil edilmiştir. Veriler bir defada toplanmış ve rastgele yarıya bölünmüştür. Birinci alt örneklem üzerinde her bir ölçeğin ayrı ayrı yapı geçerliğini belirlemek ve faktör yapısını ortaya koymak amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. İkinci alt örneklem üzerinde, AFA sonucunda elde edilen ölçeklerin yapılarını doğrulamak için ayrı ayrı Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. DFA kapsamında model uyum indeksleri incelenmiştir. Uyum iyiliği indeksleri her bir ölçek modeli için kabul edilebilir düzeyde bulunmuştur. Ölçeklerin güvenirliği Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı, madde-toplam korelasyonları ve split-half yöntemi ile değerlendirilmiş, tüm faktörler için güvenirlik katsayıları 0,70'in üzerinde gerçekleşmiştir. Ayrıca verilerin normalliği test edilmiş, normal dağılan veriler için parametrik, normal dağılmayan veriler için parametrik olmayan testler uygulanmış ve ölçekler arası korelasyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda geliştirilen üç ölçeğin, birinin tek faktörlü (Ölçek 3), diğer ikisinin çok faktörlü (Ölçek 1 ve Ölçek 2) yapılar sergilediği, yapı geçerliklerinin ve güvenirliklerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu ve ilgili kavramları ölçmek için geçerli ve güvenilir araçlar olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar, çalışmanın literatüre hem metodolojik hem de ampirik katkı sağladığını göstermektedir. Çalışma, PCAOB göstergeleri temel alınarak geliştirilmiş olsa da, ölçekler Türkiye'deki denetim kalitesi uygulamalarına göre düzenlenmiştir; bu yönüyle, araştırma hem uluslararası göstergelere dayalı bir referans sunmakta hem de Türkiye bağlamına özgün bir katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Audit quality practices are considered a fundamental element in ensuring the reliability and transparency of financial information. Evaluating whether these practices are implemented with high quality can increase the effectiveness of the audit process and strengthen the accuracy and reliability of the financial information provided to stakeholders. The aim of this study is to develop valid and reliable scales to measure different aspects of audit quality practices in businesses. Additionally, through these scales, the aim is to evaluate the audit team's capacity and competence (Scale 1), audit quality, risk, and compliance (Scale 2), and audit findings and reporting quality (Scale 3). A comprehensive scale development process was conducted, regarding the limitations of existing measurement tools in the literature. The study was conducted using the quantitative research method, and data were collected through a draft survey form developed by the researcher, initially designed as three sections. During the scale development process, relevant literature and audit quality indicators published by the Public Company Accounting Oversight Board (PCAOB) were reviewed, and an item pool was created based on these indicators. After creating the item pool, a draft survey form was prepared based on expert opinions. In order to test the clarity and applicability of the draft form, a pilot study was conducted on auditors with characteristics similar to the main research group. As a result of the pilot testing and item elimination process, each section was transformed into a separate scale and incorporated into the analysis process. The data was collected in a single batch and randomly divided into two halves. Exploratory Factor Analysis (EFA) was applied to the first sub-sample to determine the construct validity of each scale individually and to reveal the factor structure. On the second sub-sample, separate Confirmatory Factor Analyses (CFA) were conducted to validate the structures of the scales obtained from the EFA. Within the scope of DFA, model fit indices were examined. The goodness-of-fit indices were found to be acceptable for each scale model. The reliability of the scales was assessed using the Cronbach's Alpha internal consistency coefficient, item-total correlations, and the split-half method; reliability coefficients for all factors exceeded 0,70. Additionally, the normality of the data was tested; parametric tests were applied for normally distributed data, while non-parametric tests were applied for non-normally distributed data; and correlation analyses across scales were conducted. As a result of the analyses, it was determined that the three scales developed exhibited one single-factor structure (Scale 3) and two multi-factor structures (Scale 1 and Scale 2); that their construct validity and reliability were at an acceptable level; and that they were valid and reliable instruments for measuring the relevant concepts. These results indicate that the study makes both methodological and empirical contributions to the literature. Although the study was developed based on PCAOB indicators, the scales have been adapted to audit quality practices in Turkey; in this respect, the research both provides a reference based on international indicators and makes a unique contribution to the Turkish context.
Benzer Tezler
- A stress testıng framework for the Turkısh bankıng sector: an augmented approach
Türk bankacılık sektörü için bir stres testi çerçevesi: Bir genişletilmiş yaklaşım
BAHADIR ÇAKMAK
- TFRS 9 standardı kapsamında karşılık uygulamalarının Türk bankacılık sektörüne etkisinin incelenmesi
Investigation of the impact of provision applications on the Turkish banking sector within the scope of TFRS 9 standards
TEVFİK AYDIN
- Ulaş Sağlık Ocağı merkezinde nüfusun bazı niteliklerine ve konutların durumuna ilişkin bir çalışma
An Investigation carried out at the Ulaş Public Health Centre concerning some characteristics of the population and housing conditions in the district of Ulaş
EROL ŞANLI
Doktora
Türkçe
1985
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET ÖZGÜR
- Akaryakıtla çalışan endüstriyel tav fırınlarında yanma, sıcaklık ve basıncın optimum kontrolu
Optimum control of combustion temperature and pressure in industrial tempering furnaces working with fuel-oil
MEHMET EROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL ERCAN
- Menkul kıymet yatırımları açısından sermaye piyasası kanununa göre yayınlanan finansal tablo ve raporların yeterliliği
Başlık çevirisi yok
HAMDİ AYDIN
