Serebral palsili bireyler ve bakımverenlerinde fiziksel aktiviteye katılımı kısıtlayan ve kolaylaştıran faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors restricting and facilitating participation in physical activity in individuals with cerebral palsy and their caregivers
- Tez No: 1016475
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SABİHA BEZGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Physiotherapy and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Serebral palsili (SP) bireylerde ve bakımverenlerinde fiziksel aktiviteye katılımı kısıtlayan ve kolaylaştıran faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmamıza yaş ortalaması 12.21 ± 3.1 yıl olan SP tanısı almış 8-18 yaş aralığında 33 çocuk ve yaş ortalaması 42.06 ± 5.68 yıl olan 32-53 yaş aralığında 33 bakımveren dahil edildi. Dahil edilme kriterlerine uygun olan bireylerin demografik bilgileri alındı ve SP'li çocukların Kaba Motor Fonsiyon Sınıflandırma Sistemi (KMFSS) değerleri fizyoterapist tarafından değerlendirilerek demografik bilgi formuna işlendi. Çalışmaya katılan bireylerin fiziksel aktivite yaptıkları mekanlara ait özellikleri belirlemek amacıyla Fiziksel Aktivite Mekânı Değerlendirme Ölçeği (FAMDÖ), çocukların ve bakımverenlerinin; çocukların aktivite tercihlerini belirlemek amacıyla Kanada Aktivite Performans Ölçümü (KAPÖ), çocukların iletişim performanslarını belirlemek amacıyla İletişim Fonksiyon Sınıflama Sistemi (İFSS), bakımverenlerin depresyon, anksiyete ve stres düzeylerini belirlemek amacıyla Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-42 (DASÖ-42), bakımverenlerin bakım verme yükünü ölçmek amacıyla Zarit Bakım Verme Yükü ölçeği (ZBYÖ), çalışmaya dahil edilen çocukların belirlediği fiziksel aktiviteden ne derece hoşlandığını belirlemek amacıyla Fiziksel Etkinlikten Hoşlanma Ölçeği – Kısa Form (FEHÖ-KF), çocukların ev, okul ve yaşadıkları çevrede toplumsal hayata ne kadar dahil olduklarını ölçmek amacıyla Çocuk ve Adölesan Katılım Anketi (ÇAKÖ), çocukların yaşam kalitesini aile aracılığı ile değerlendirmek amacıyla Çocuk Sağlığı Anketi- Anne/Baba Raporu 50 (ÇSA-ABR50) kullanıldı. Çalışmanın sonucunda, ÇAKÖ ile bakımverenlere ait FAMDÖ ve alt boyutları arasında orta düzeyde ve anlamlı korelasyonlar saptanmıştır (p<0,05). ÇAKÖ ile ÇSA-ABR50 fiziksel fonksiyon ve fiziksel sağlık nedeniyle rol–sosyal kısıtlanmalar alt boyutları arasında kuvvetli düzeyde; ÇSA-ABR50 emosyonel ya da davranış alt boyutu arasında ise zayıf düzeyde anlamlı korelasyonlar tespit edilmiştir (p<0,05). KMFSS ile ZBYÖ arasında anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır (p>0,05). Bu çalışmanın sonuçlarına göre; SP'li çocukların ve bakımverenlerinin fiziksel aktiviteye katılımı kısıtlayan ve kolaylaştıran birden fazla etmen olduğu belirlenmiştir. Buna göre; SP'li bireylerin ve bakımverenlerinin aktivite tercihlerinin en çok kendine bakım alanında yoğunlaştığı, KMFSS düzeyi düşük olan çocuklarda iletişim becerilerinin de zayıf olduğu ve her iki durumun fiziksel aktiviteye katılımı kısıtladığı bulundu. KMFSS düzeyinin bakımverenlerin stres algısı üzerinde etkili olduğu belirlendi. Ayrıca SP'li bireylerin katılımı arttıkça bakımverenlerinin; park ve rekreasyon alanlarına ilişkin faktörleri fiziksel aktiviteye katılımı engelleyici ya da kolaylaştırıcı bir faktör olarak algılamadığı bulundu. Multidisipliner ekipte yer alan sağlık profesyonellerinin, aile merkezli yaklaşımlarla fiziksel aktiviteye katılım artırmaya yönelik stratejiler geliştirmesi önerilmektedir. Ayrıca, bakımverenlerin fiziksel aktivite düzeylerinin çocukların katılımına etkisini inceleyen çalışmaların rehabilitasyon yaklaşımlarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the factors that restrict and facilitate participation in physical activity among individuals with Cerebral Palsy (CP) and their caregivers. A total of 33 children aged 8–18 years diagnosed with CP (mean age: 12.21 ± 3.1 years) and 33 caregivers aged 32–53 years (mean age: 42.06 ± 5.68 years) were included in the study. Demographic information of participants who met the inclusion criteria was recorded. The Gross Motor Function Classification System (GMFCS) levels of the children with CP were evaluated by a physiotherapist and documented in the demographic information form. The Physical Activity Environment Assessment Scale (FAMDÖ) was used to determine the characteristics of the environments in which participants engaged in physical activity. The Canadian Occupational Performance Measure (COPM) was administered to identify children's activity preferences. The Communication Function Classification System (CFCS) was used to evaluate children's communication performance. Caregivers levels of depression, anxiety, and stress were assessed using the Depression Anxiety Stress Scale-42 (DASS-42), and caregiver burden was measured with the Zarit Caregiver Burden Scale (ZBYÖ). The Physical Activity Enjoyment Scale – Short Form (PACES-SF) was used to determine the extent to which children enjoyed the physical activity they selected. The Child and Adolescent Scale of Participation (CASP) was administered to assess children's participation at home, school, and in the community. Children's quality of life was evaluated through parental reports using the Child Health Questionnaire – Parent Form 50 (CHQ-PF50). The results revealed moderate and significant correlations between CASP and caregivers FAMDÖ scores and its subscales (p < 0.05). Strong and significant correlations were found between CASP and the physical functioning and role/social limitations due to physical health subscales of CHQ-PF50, while a weak but significant correlation was identified with the emotional/behavioral subscale (p < 0.05). No significant correlation was found between GMFCS and ZBYÖ (p > 0.05). According to the findings of this study, multiple factors were identified that either restrict or facilitate participation in physical activity among children with CP and their caregivers. Activity preferences of both children with CP and their caregivers were predominantly concentrated in the domain of self-care. Children with lower GMFCS levels demonstrated weaker communication skills, and both factors were found to limit participation in physical activity. GMFCS level was also found to influence caregivers perceived stress levels. Furthermore, as participation levels of children with CP increased, caregivers were less likely to perceive park and recreational area-related factors as barriers or facilitators to physical activity participation. It is recommended that health professionals within multidisciplinary teams develop family-centered strategies to enhance participation in physical activity. Additionally, further studies examining the impact of caregivers physical activity levels on children's participation may contribute to the development of more effective rehabilitation approaches.
Benzer Tezler
- Türkiye'de serebral palsili çocukların bakım verenleri ile sağlıklı çocukların bakım verenlerinde depresyon ve anksiyete düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of anxiety and depression levels between primary caregivers of healthy children and children with cerebral palsy i̇n turkey
ELİF SUYABAKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
PsikolojiBeykent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SAMURAY ÖZDEMİR
- Türkiye'de serebral hareket bozukluklarının etiyolojisi epidemiyolojisi ve bazı klinik özellikleri
Başlık çevirisi yok
AŞER BENSUSAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1986
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Akut miyokard infarktüsünde intravenöz heparin tedavisi ile alınan sonuçlar (karşılaştırmalı bir çalışma)
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ ÇOBANOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kardiyolojiİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REMZİ ÖZCAN
- Diyabetiklerde transuretral uyarımla elde edilen serebral potansiyeller, bulbokavernöz refleks ve sistometri
Başlık çevirisi yok
MEHMET KARATAŞ