Düzenleyici regülasyonların kripto para piyasasına etkisi: Çoklu ülke analizi
The impact of regulatory regulations on the cryptocurrency market: Multi-country analysis
- Tez No: 1016446
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜRAY KÜÇÜKKOCAOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Bilim ve Teknoloji, Business Administration, Science and Technology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe Finans Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
2008 yılında global düzeyde yaşanan ekonomik kriz sonrasında bankalara ve hükümetlere duyulan güvensizlik nedeniyle, blok zinciri teknolojilerinin yaygın olarak kullanılmaya başladığı görülmüştür. Merkeziyetsiz yapıya duyulan güvenle birlikte bu teknolojinin popülerliği dünya genelinde her geçen gün artmıştır. Günümüzde, blok zinciri teknolojilerinin altyapısını kullanan kripto paralar, borsalarda işlem görmeye başlamış ve bağımsız bir ödeme aracı olarak finansal işlemlerde yaygın olarak kullanıma sürülmüşlerdir. Ancak, son yıllarda kripto paraların kullanım amacının hedeflenen amacından saptığı gözlenmiş ve buna bağlı olarak düzenleyici otoriteler tarafından regüle edilme ihtiyacı doğmuştur. Bu çalışmada blok zinciri teknolojisi ve kripto paralar için 2017-2025 yılları arasında dünya çapında yürürlüğe giren 130 regülasyonun finansal piyasalar arasındaki şok yayılımını ve etkileşimlerini analiz etmek için Zamanla Değişen Parametreli Vektör Otoregresif (TVP-VAR) modeline dayalı bir bağlantılılık yaklaşımı benimsenmiştir. Tezin bulgularını bütünleştiren dört kavramsal çıkarım öne çıkmaktadır. Birincisi, regülasyon etkisi tekdüze değildir. Genel regülasyon duyuruları TCI düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bir bağlantılılık değişimine yol açmazken landmark kararlar, bağlantılılık ağını yeniden şekillendiren güçlü bilgi şokları üretmektedir. Bu ayrım, politika etkinliği tartışmalarında yalnızca düzenleyici kararın varlığının değil; kapsamının, zamanlamasının ve kurumsal meşruiyetinin dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. İkincisi, bağlantılılık bir statik yapı değil; anlık rejim değişimlerine açık dinamik bir sistematik risk ölçütüdür. COVID-19 ve landmark regülasyonların bağlantılılık üzerindeki etkileri arasındaki keskin nitelik farkı biri geçici patlama, diğeri yavaş ama kalıcı yeniden yapılanma bu dinamik yapının kavranmasına katkı sunmaktadır. Üçüncüsü, Bitcoin'in net şok yayıcı konumu pekişmektedir; ancak 2024-2025 döneminde regülasyon sonrası oluşan yedi günlük getiri ve volatilite değişkenini temsil eden özel7gün kukla değişkeninin Bitcoin'in önüne geçmesi, regülasyonun artık piyasa bilgi akışında yeni bir merkez güce dönüştüğüne işaret etmektedir. Bu bulgu finans teorisinin 'regülasyon artıksal' çerçevelerini sorgulatmakta; regülasyonu fiyatlama sürecinin dışında değil içinde konumlandıran yeni bir kavramsal modelin oluşturulması gerekliliğini gündeme taşımaktadır. Dördüncüsü, TVP-VAR bağlantılılık çerçevesinin kripto piyasası araştırmalarında standart bir metodoloji olarak benimsenmesi artık bir tercih değil zorunluluk haline gelmektedir. Sonuç olarak bu tez, kripto para piyasalarında düzenleyici kararların sistematik bir bilgi şoku olarak işlev gördüğünü ve bu şokların etkilerinin doğrusal fiyat modelleriyle yakalanamayan dinamik bir bağlantılılık kanalı üzerinden yayıldığını ampirik olarak ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Following the global economic crisis of 2008, the erosion of trust in banks and governments contributed to the widespread adoption of blockchain technologies. As confidence in decentralized structures increased, the popularity of this technology expanded steadily across the world. Today, cryptocurrencies built on blockchain infrastructure are traded on exchanges and are increasingly used in financial transactions as independent means of payment. However, in recent years, it has been observed that the use of cryptocurrencies has deviated from their originally intended purpose, thereby creating a need for regulatory intervention by competent authorities. This study adopts a connectedness approach based on the Time-Varying Parameter Vector Autoregressive (TVP-VAR) model to analyze shock spillovers and interactions across financial markets in response to 130 regulations concerning blockchain technologies and cryptocurrencies enacted worldwide between 2017 and 2025. Four conceptual implications emerge from the integrated findings of the thesis. First, the regulatory effect is not uniform. While general regulatory announcements do not lead to a statistically significant change in the Total Connectedness Index (TCI), landmark decisions generate strong information shocks that reshape the connectedness network. This distinction demonstrates that, in discussions of policy effectiveness, attention should be paid not only to the existence of a regulatory decision, but also to its scope, timing, and institutional legitimacy. Second, connectedness is not a static structure; rather, it is a dynamic measure of systemic risk that is susceptible to instantaneous regime shifts. The sharp qualitative difference between the effects of COVID-19 and landmark regulations on connectedness—the former representing a temporary surge and the latter a gradual but persistent restructuring—contributes to a deeper understanding of this dynamic structure. Third, Bitcoin's position as a net shock transmitter is further reinforced. However, the fact that the special 7-day dummy variable, representing post-regulation seven-day return and volatility changes during the 2024–2025 period, surpasses Bitcoin suggests that regulation has itself become a new central force in the flow of market information. This finding challenges the“regulation as residual”perspective in financial theory and highlights the need to develop a new conceptual framework that positions regulation not outside, but within, the pricing process. Fourth, the adoption of the TVP-VAR connectedness framework as a standard methodology in cryptocurrency market research is no longer merely optional, but increasingly necessary. In conclusion, this thesis empirically demonstrates that regulatory decisions in cryptocurrency markets function as systematic information shocks and that the effects of these shocks propagate through a dynamic connectedness channel that cannot be adequately captured by linear pricing models.
Benzer Tezler
- Gelişmekte olan ülkelerde risk iştahı ve finansal stres endeksinin kripto para piyasalarına etkisi
The effect of risk appetite and financial stress index on cryptocurrency markets in developing countries
HALİME ÖNK
Doktora
Türkçe
2025
MaliyeNevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZ SAYGIN
- Dijital ekonomi ve kripto paraların ekonomik etkileri
Digital economy and the economic impacts of cryptocurrencies
MERT ULUÇINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EkonomiAydın Adnan Menderes Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMET ATEŞ
- Design and analysis of privacy-preserving and regulations-compliant central bank digital currency
Mahremiyet koruyucu ve regülasyonlara uyumlu merkez bankası dijital parası tasarımı ve analizi
ALİ DOĞAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Matematikİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Uygulamaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL BIÇAKCI
- Sermaye piyasalarında kripto varlıkların hukuki ve idari düzenlemeleri
Legal and administrative regulations of crypto assets in capital markets
ATAKAN ÖZTÜRK
- Bankacılık sektöründe regülasyonların piyasa yapısı, üretim ve kârlılığa etkisi: 2000'den günümüze Türkiye analizi
The effects of regulations on market structure, production and profitability in banking sector: An analysis of Turkey from 2000 until today
FEYZA ERŞİN META