Henri Lefebvre'in mekân üretimi kuramı temelinde göçmenlerin öğrenim gördükleri okullara dair mekânsal bir analiz
A spatial analysis regarding the schools attended by migrants based on Henri Lefebvre's theory of space production
- Tez No: 1016391
- Danışmanlar: PROF. DR. SEYFİ KENAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, göçmenlerin öğrenim gördükleri okulların mekânsal dinamiklerini anlamlandırılarak okulların sosyal bir mekân olarak nasıl kullanıldığının ve nasıl yeniden üretildiğinin ortaya konmasıdır. Bu amaç doğrultusunda, Henri Lefebvre'in mekân üretimi kuramı temelinde, algılanan mekân, tasarlanan mekân ve yaşanan mekân boyutlarında bütüncül bir analiz sunulmuştur. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden etnografik çoklu durum deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Samsun ili Atakum, İlkadım ve Canik ilçelerinde bulunan farklı sosyoekonomik yapıya sahip üç devlet ilkokulu oluşturmuştur. Araştırmada bu okulların her biri bir durum olarak ele alınmıştır. Analiz birimleri ise bu okullarda öğrenim gören göçmen öğrenciler, sınıf öğretmenleri, okul müdürleri ve öğrenim gördükleri sınıflardan oluşmuştur. Veriler dört hafta süren katılımcı gözlemler, göçmen öğrenci, öğretmen ve müdürlerle gerçekleştirilen yarı-yapılandırılmış görüşmeler ve doküman incelemesi aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde MAXQDA 2026 veri analizi programı kullanılarak karşılaştırmalı tematik analiz gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, okulların fiziksel yapıların ötesinde, millî aidiyet söylemleri, kurumsal normlar ve gündelik pratikler aracılığıyla farklı güç ilişkilerinin görünür hâle geldiği toplumsal mekânlar olduğunu ortaya koymuştur. Algılanan mekân boyutunda, lineer zaman düzenlemeleri ve disiplin pratiklerinin öğrencilerin mekân kullanım biçimlerini sınırlandırdığı ve öğrenci rollerini daha çok alıcı konumuna yaklaştırdığı, göçmenlerin ise bu mekân ritmine uyum sağlamak için ekstra çaba sarf ettiği görülmüştür. Algılanan mekân ölçülebilir, öngörülebilir ve düzeni besleyen bir görünüm sunmuştur. Tasarlanan mekân boyutunda, merkezi politikalar, kontrol ve denetimin yoğun olduğu öğrenme-öğretme süreci; millî aidiyet ve vatandaşlık bilincinin inşası; tip projeler ve resmî programların baskın olduğu; göçmen öğrencilerin ise çoğunlukla“misafir”veya“geçici”olarak görülerek ihtiyaçlarının mevcut mekânsal düzenlemelerde yeterince görünür olmadığı ve bu durumun öğrencilerin mekânsal deneyimlerini etkilediği görülmüştür. Yaşanan mekân boyutunda ise göçmen öğrencilerin oyun ve sosyal etkileşim yoluyla aidiyet geliştirme çabalarına rağmen, önyargılara maruz kalma, dışlanma, akran zorbalığı ve mekânsal görünmezlik gibi zorlayıcı deneyimler yaşadıkları ortaya konmuştur. Her okulun farklı bir algılanan, tasarlanan ve yaşanan mekân görünümüne sahip olduğu, dolayısıyla göçmen öğrenciler tarafından mekân kullanımının çeşitlendiği ve mekânların sürekli olarak farklı şekillerde yeniden üretildiği görülmüştür. Araştırmanın sonucunda, göçmen öğrencilerin pedagojik ve mekânsal deneyimlerinin okulun fiziksel donanımı, kurumsal söylem, normlar ve gündelik ilişkilerle şekillendiği ve sosyo-mekânsal çevrenin uyum sürecinde belirleyici bir rol oynadığı belirlenmiştir. Bu doğrultuda, okulların daha kapsayıcı ve çok kültürlü mekânlara dönüştürülmesine yönelik eğitim mekânlarının dönüşümünü destekleyen çok boyutlu öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is to examine the spatial dynamics of schools where immigrants study and to reveal how schools are utilized and reproduced as social spaces. In line with this aim, a holistic analysis was presented based on Henri Lefebvre's theory of space production, focusing on the dimensions of perceived space, conceived space, and lived space. The research employed an ethnographic multiple-case design, a qualitative research design. The study group consisted of three public primary schools with different socio-economic structures located in the Atakum, İlkadım, and Canik districts of Samsun. Each of these schools was treated as a single case. The units of analysis comprised immigrant students enrolled in these schools, their teachers, school principals, and the classrooms where they study. Data were collected through participant observation lasting 4 weeks, semi-structured interviews with immigrant students, teachers, and principals, and document analysis. For data analysis, a comparative thematic analysis was conducted using MAXQDA 2026. Research findings revealed that schools are not merely physical structures but social products in which national identity is imposed, and hierarchies and power relations are constantly reproduced. In the dimension of perceived space, it was observed that schools position students as passive recipients through linear timelines and disciplinary practices, while immigrants exert extra effort to adapt to this spatial rhythm. Perceived space presented a measurable, predictable, and orderly appearance. In the dimension of conceived space, it was found that centralized policies, control-and-supervision-oriented teaching-learning processes, the construction of national identity and consciousness, type projects, and official curricula were dominant; immigrant students, however, were mostly viewed as“guests”or“temporary,”and their unique needs were ignored through a form of spatial blindness. In the dimension of lived space, it was revealed that despite immigrant students' efforts to develop a sense of belonging through play and social interaction, they experienced moments of crisis such as exposure to prejudice, exclusion, peer bullying, and spatial invisibility. It was observed that each school possessed a different manifestation of perceived, conceived, and lived space; thus, the use of space by immigrant students diversified, and spaces were constantly reproduced in different ways. In conclusion, it was determined that the pedagogical and spatial experiences of immigrant students are shaped by the school's physical equipment, institutional discourse, norms, and daily relationships, and that the socio-spatial environment plays a decisive role in the integration process. Accordingly, multi-dimensional suggestions supporting the transformation of educational spaces were presented to turn schools into more inclusive and multicultural spaces.
Benzer Tezler
- İlkokul çağı erkek çocuklarında inmemiş testis anomalisi ve insidansı
The anomaly and incidence of cryptorchidism in primary school boys
SERDAR SEZGİN
- İnguinal hernili çocuklarda goldstein testi uygulanması
Başlık çevirisi yok
MEHMET PUL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıOndokuz Mayıs ÜniversitesiÇocuk Cerrahisi Ana Bilim Dalı
- Farklı gruplardan antibiyotiklerin klinikden izole edilen eschericia coli'lerin üs cinsinden üremelerine
Effects of different groups of antibiotics on logarithmic growth of escherichia coli strains isolated from clinical sources
SELİM UZUNOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
MikrobiyolojiDokuz Eylül ÜniversitesiTıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ORHAN TERZİOĞLU
- Doğal yapılaşma ilkelerine dayalı bir biçimlendirme yöntemi
A Formation method based on natural organization
HÜSEYİN YURTSEVER