Bazı tıbbi aromatik bitkilerin genetik kimliklendirilmesi ve zararlı afit türlerinin tespiti
Genetic identification of certain medicinal and aromatic plants and the detection of harmful aphid species
- Tez No: 1016387
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYAL AKYILDIRIM BEĞEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Botanik, Genetik, Biology, Botany, Genetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Artvin Çoruh Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tıbbi ve aromatik değere sahip bitkilerin, özellikle sedatif özellikleriyle bilinen Valeriana L. (Kediotu) cinsine ait taksonların doğru teşhis edilmesi, drog kalitesinin korunması ve ürün güvenirliğinin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Artvin ili ve çevresinde doğal yayılış gösteren Valeriana türlerinin morfolojik ve moleküler yöntemlerle teşhis edilmesi ile bu bitkiler üzerinde zarara yol açan afit (Aphididae) türlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Arazi çalışmaları sonucunda 7 farklı Valeriana türü ile bu bitkiler üzerinden beslenen 4 farklı afit türü (Aphis spiraecola, Dysaphis brancoi, A. fabae, A. gossypii) tespit edilmiştir. Türlerin genetik kimliklendirilmesinde bitkiler için kloroplast rbcL ve nükleer ITS gen bölgeleri, afitler için ise mitokondriyal COI gen bölgesi PCR ile çoğaltılarak dizi analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen moleküler veriler, Maksimum Olabilirlik (ML) ve Komşu Birleştirme (NJ) yöntemleri kullanılarak filogenetik ağaçlara dönüştürülmüş ve türler arası evrimsel ilişkiler ortaya konmuştur. Yapılan analizler sonucunda, morfolojik teşhisler moleküler verilerle yüksek oranda (%98-100) desteklenmiş olup, Valeriana yapraklarında tespit edilen Dysaphis brancoi türünün Türkiye afit faunası için yeni bir kayıt olduğu moleküler düzeyde doğrulanmıştır. Sonuç olarak, morfolojik olarak birbirine benzeyen taksonların kesin teşhisinde DNA barkodlama yönteminin etkinliği kanıtlanmış; elde edilen barkod dizileri ile tıbbi bitkilerin standardizasyonuna ve konak-zararlı ilişkilerinin evrimsel dinamiklerinin anlaşılmasına yönelik önemli bir referans veri tabanı oluşturulmuştur.
Özet (Çeviri)
The accurate identification of plants with medicinal and aromatic value, particularly taxa belonging to the genus Valeriana L. (valerian) known for its sedative properties, is of great importance for maintaining drug quality and ensuring product reliability. This study aimed to identify Valeriana species naturally occurring in and around Artvin Province using morphological and molecular methods, and to determine the aphid (Aphididae) species causing damage to these plants. Field studies identified seven different Valeriana species and four different aphid species (Aphis spiraecola, Dysaphis brancoi, A. fabae, A. gossypii) feeding on these plants. For the genetic identification of the species, the chloroplast rbcL and nuclear ITS gene regions were amplified by PCR for the plants, and the mitochondrial COI gene region was amplified for the aphids, followed by sequence analyses. The obtained molecular data were converted into phylogenetic trees using the Maximum Likelihood (ML) and Neighbour-Joining (NJ) methods, and the evolutionary relationships between species were established. The results of the analyses showed that morphological identifications were highly supported (98–100%) by the molecular data, and the presence of Dysaphis brancoi on Valeriana leaves was confirmed at the molecular level as a new record for the aphid fauna of Türkiye. Consequently, the effectiveness of DNA barcoding in the definitive identification of morphologically similar taxa has been demonstrated; the barcode sequences obtained have established a significant reference database for the standardisation of medicinal plants and the understanding of the evolutionary dynamics of host-pest relationships.
Benzer Tezler
- Ulaş Sağlık Ocağı merkezinde nüfusun bazı niteliklerine ve konutların durumuna ilişkin bir çalışma
An Investigation carried out at the Ulaş Public Health Centre concerning some characteristics of the population and housing conditions in the district of Ulaş
EROL ŞANLI
Doktora
Türkçe
1985
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET ÖZGÜR
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Pik demiri ve karbon çeliğinin sulu çözeltiler içindeki korozyon hızının tayini
Determination of the rate of corrosion of the cast iran and carbon steel in the aqueous solutions
EMİNE NAZAN ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Kimya MühendisliğiGazi ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAYRİ YALÇIN
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET