Geri Dön

BETA KALİBRASYONUNDA KULLANILMAK ÜZERE IŞINLAMA SİSTEMİ GELİŞTİRİLMESİ VE BETA DOZ HOMOJENLİĞİNİ ETKİLEYEN PARAMETRELERİN FARKLI KOŞULLARDA İNCELENMESİ

DEVELOPMENT OF AN IRRADIATION SYSTEM USED IN BETA CALIBRATION AND INVESTIGATION OF THE PARAMETERS AFFECTING BETA DOSE HOMOGENEITY IN DIFFERENT CONDITIONS

  1. Tez No: 1016368
  2. Yazar: İBRAHİM DEMİREL
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HALUK YÜCEL
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Nükleer Mühendislik, Radyoloji ve Nükleer Tıp, Nuclear Engineering, Radiology and Nuclear Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Doz-cevap ilişkisi-radyasyon, Nükleer radyasyon, Termoluminesan dozimetri, Dose-response relationship-radiation, Nuclear radiation, Thermoluminescent dosimetry
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Nükleer Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Medikal Fizik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Medikal Fizik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tezde, radyasyondan korunma seviyesi cihazların kalibrasyonu ve numune ışınlama amacıyla 90Sr/90Y kaynağı kullanılarak ISO 6980 standart serisinin gerekliliklerine göre,“referans beta radyasyon alanının”oluşturulması hedeflenmiştir. Radyasyon alanının büyüklüğünün belirlenmesi, farklı filtre etkisiyle doz homojenliğinin farklı kaynak dedektör mesafelerinde elde edilmesi ve ayrıca ISO çubuk ve sütun fantomları üzerindeki dedektörlerin doz tepkilerinin açısal bağımlılığı incelenmiştir. Tez kapsamında, kaynak ile dedektör arasındaki mesafe ve açı ayarlarını yapabilen, ayrıca kaynak kapatıcı zırhını, belirlenen ışınlama süresi boyunca açarak ve sonra otomatik kapatabilen bir elektromekanik ve bilgisayar kontrollü ışınlama ve kalibrasyon sistemi (BIKS) tasarlanmış, imal edilerek benç üstü kurulmuştur. BIKS sistemi, ortam sıcaklığı, basıncı ve bağıl nemi ölçebilen çoklu sensör kullanarak standart referans koşullarına düzeltmeleri de içerecek şekilde, Hp(0.07) cilt-ekstremite ve Hp(3) göz lensi için beta kişisel doz eşdeğerlerinin açıya bağlı ışınlanmasına ve ölçülmesine olanak sağlamaktadır. Radyasyon alanın doz homojenliğini belirlemek için radyokromik film dozimetresi kullanılarak iki boyutlu doz dağılımlı olarak ölçülmüştür. 11 cm kaynak-dedektör mesafesinde(SDD), yaklaşık 4,68 cm x 4,68 cm'lik bir seçili alanda, ortalama doz homojenliği, %94±2'in üzerinde elde edilmiştir. Beta alanı düzgünlüğünü artırmak amacıyla, ISO 6980-1:2023 standardında önerilen Hostaphan® PET ile özel tasarlanmış malzemeden yapılmış demet düzleştirici filtreler kullanılmıştır. Böylece, SDD=20 ve 30 cm'de, ISO dilim (slab) fantom üzerinde ve fantom merkezinden ±12 cm'lik bir alan boyutunda %90'ın üzerinde homojen bir alanda ışınlama sağlanmıştır. ISO çubuk ve sütun fantomları üzerinde SDD=11, 20 ve 30 cm mesafelerde 0° ile ±60° açı aralığında dedektör doz tepkilerinin açıya bağımlılıkları ölçülmüştür. Ayrıca BIKS sisteminin, MC tabanlı RayXpert® yazılımındaki bir modeli kullanılarak elde edilen sonuçlar, ölçülen dozlarla karşılaştırılmıştır. Bu tezde, beta doz homojenliğini etkileyen tüm parametreler ayrıntıda tartışılmıştır. Bu tez çalışması, Doz Hızı Ölçerlerin ve Pasif Dozimetrelerin Beta Dozu Kalibrasyonunda Kullanılmak Üzere Otomatik Kaynak-90Sr/90Y Kontrollü Bir Radyometrik Bir Işınlama Sisteminin Tasarımı, Geliştirilmesi ve Kurulması" başlıklı, 124F299 numaralı TÜBİTAK 1005 projesi kapsamında tam olarak desteklenmiştir.

Özet (Çeviri)

This thesis study aims to establish a“reference beta radiation field”according to the requirements of ISO 6980 standard series, using a 90Sr/90Y source for the purposes of calibration of radiation protection-level devices and sample irradiation. In the thesis, the radiation field size was determined to investigate dose homogeneity at different source-detector distances (SDD) with use of different filters, and the angular dependence of the dose responses of detectors on ISO rod and pillar phantoms. To this end, an electromechanical and computer-controlled irradiation and calibration system (BIKS) was designed, manufactured and installed on a bench, which can automatically adjust the distance(s) and the angle(s), as well as opening the source shutter for a given irradiation time and closing it automatically. The BIKS system enables irradiation and measurement of angular beta personal dose equivalents for Hp (0.07) skin-extremity and Hp (3) lens of the eye, including corrections to standard reference conditions by a multi-sensor that can measure temperature, pressure, and relative humidity. To determine the dose homogeneity in the radiation field, a two-dimensional dose distribution was measured by using a radiochromic film dosimetry (RFD). In the irradiation field, two-dimensional dose distributions were measured at a SDD=11 cm using RFD in which, in a selected area of approx. 4.68 cm x 4.68 cm, the dose homogeneity is obtained better than 94±2%, on the average. To improve the beta field uniformity, Hostaphan® PET beam flattening filter, as recommended in the ISO 6980-1:2023, and custom designed filters were used respectively. Thus, at SDD=20 and 30 cm, a better homogeneous irradiation exceeding the homogeneity of 90% was achieved on ISO slab phantom limited within the region of ±12 cm from the center of the phantom. The angle dependence of detector dose responses was also measured on ISO rod and pillar phantoms at SDD=11, 20, and 30 cm in the range of 0° to ±60°. In addition, the present BIKS unit was modeled using a Monte Carlo based-RayXpert® software, and the obtained results were compared with measured ones. In the thesis, all parameters influenced on beta dose homogeneity are discussed in detail. This thesis was fully supported by TÜBİTAK 1005 project titled“Design, Development, and Installation of an Automated Source-90Sr/90Y Controlled Radiometric Irradiation System for Use in Beta Dose Calibration of Dose Rate Meters and Passive Dosimeters”with project number 124F299.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    3

    Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri

    Risk factors in the coronary artery disease

    MURAT SUHER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    KardiyolojiGazi Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

  2. Tez No

    7

    Testosteron dihidrotestosteron ve östrojenin benign prostat hiperplazisindeki etyolojik rolleri

    The roles of testosterone, dihydrotestosterone and estradiole on the etiology of benign prostatic hyperplasia

    HALUK TOKUÇOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    ÜrolojiGazi Üniversitesi

    Üroloji Ana Bilim Dalı

  3. Tez No

    68

    Normal şüpheli ve epileptik bireylerden kaydedilen bilateral işitsel uyarılma potansiyellerinin zamansal dizi analizi ile karşılaştırılması

    Başlık çevirisi yok

    PİRAYE ATSAK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1984

    BiyofizikAkdeniz Üniversitesi

    Biyofizik Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. KORKUT YALTKAYA

  4. Tez No

    75

    Alloxan'ın sıçan pankreası üzerine etkilerinin ışık ve elektron mikroskobu seviyelerinde araştırılması

    Investigation about the effect of alloxan on the rat at light and electronmicroscopical levels

    SAİM ÖZDAMAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    BiyokimyaCumhuriyet Üniversitesi

    Morfoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜRSOY

  5. Tez No

    431

    Boğazdan izole edilen coliform bakterilerin B- laktamaz enzim aktivitelerinin tesbit edilmesi ve B-laktamaz pozitif coliformların penisilinetkisinin inaktivasyonunun in vitro deneylerle gösterilmesi

    The Detection of beta-lactamasa activity of coliform bacteria isolated from th roat cultures and slovving the inactivation of penicilin by this beta lactamase produced by this caliform organisms

    GÜVEN URAZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    MikrobiyolojiGazi Üniversitesi

    Genel Biyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ERDOĞAN BERKMAN

Geri Dön