Dürtüselliğin bağlanma stilleri ve çevrimiçi alışveriş bağımlılığı ilişkisindeki aracı rolü
Impulsivity as a mediator in the relationship between attachmentstyles and online shopping addiction
- Tez No: 1016319
- Danışmanlar: PROF. DR. NESRİN DİLBAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Çevrimiçi Alışveriş Bağımlılığı, Dürtüsellik, Bağlanma Stilleri, Davranışsal Bağımlılık, Aracılık, Online Shopping Addiction, Compulsive Buying, Impulsivity, Attachment Styles, Behavioral Addiction, Mediation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bağımlılık Danışmanlığı ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
DÜRTÜSELLİĞİN BAĞLANMA STİLLERİ VE ÇEVRİMİÇİ ALIŞVERİŞ BAĞIMLILIĞI İLİŞKİSİNDEKİ ARACI ROLÜ Bu araştırma, dürtüselliğin bağlanma stilleri ile kompulsif çevrimiçi satın alma davranışı arasındaki ilişkideki aracı rolünü incelemeyi amaçlamıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel ve yordayıcı korelasyonel araştırma modeli kullanılarak yürütülmüş; örneklemi kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 18 yaş ve üzeri 414 gönüllü katılımcı oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II (ECR-R), Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11 Kısa Formu (BIS-11-KF) ve Kompulsif Çevrimiçi Satın Alma Ölçeği (KÇSA) kullanılmıştır. Bulgular, kaygılı bağlanma ile kompulsif çevrimiçi satın alma davranışı arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğunu (r = .30, p < .001), dürtüsellik ile kompulsif çevrimiçi satın alma davranışı arasında da pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunduğunu göstermiştir (r = .26, p < .001). Hayes PROCESS makrosu kullanılarak 10.000 bootstrap örneklemesine dayalı aracılık analizleri gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları, dürtüselliğin kaygılı bağlanma ile kompulsif çevrimiçi satın alma davranışı arasındaki ilişkide kısmi aracı rol oynadığını ortaya koymuştur. Ayrıca kaçıngan bağlanma ile kompulsif çevrimiçi satın alma davranışı arasındaki ilişkide dürtüselliğin negatif yönlü dolaylı etkisinin de anlamlı olduğu belirlenmiştir. Buna karşılık, kaçıngan bağlanma ile kompulsif çevrimiçi satın alma davranışı arasında negatif yönde ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r = −.16, p < .05). Sonuç olarak, kompulsif çevrimiçi satın alma davranışının özellikle kaygılı bağlanma ve dürtüsellik ile ilişkili olduğu belirlenmiş; bağlanma örüntülerinin bu davranışın anlaşılmasında önemli bir rol oynadığı ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
IMPULSIVITY AS A MEDIATOR IN THE RELATIONSHIP BETWEEN ATTACHMENT STYLES AND ONLINE SHOPPING ADDICTION This study aimed to examine the mediating role of impulsivity in the relationship between attachment styles and compulsive online buying behavior. The research was conducted using a quantitative approach with a descriptive and predictive correlational research design. The sample consisted of 414 voluntary participants aged 18 and over, selected through convenience sampling. Data were collected using the Experiences in Close Relationships-Revised (ECR-R), Barratt Impulsiveness Scale-11 Short Form (BIS-11-SF), and Compulsive Online Buying Scale (COBS). The findings revealed a positive and significant relationship between attachment anxiety and compulsive online buying behavior (r = .30, p < .001), and a positive and significant relationship between impulsivity and compulsive online buying behavior (r = .26, p < .001). Mediation analyses were performed using Hayes' PROCESS macro with 10,000 bootstrap samples. Results indicated that impulsivity played a partial mediating role in the relationship between attachment anxiety and compulsive online buying behavior. Additionally, a significant negative indirect effect of impulsivity was found in the relationship between attachment avoidance and compulsive online buying behavior. In contrast, a negative and low-level significant relationship was observed between attachment avoidance and compulsive online buying behavior (r = −.16, p < .05). Overall, compulsive online buying behavior was found to be particularly associated with attachment anxiety and impulsivity. The findings highlight that attachment patterns play an important role in understanding this behavioral addiction.
Benzer Tezler
- Computer aided diagnosis in radiology
Radyolojide bilgisayar destekli tanı
METİN NAFİ GÜRCAN
Doktora
İngilizce
1999
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ENİS ÇETİN
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu alt tipleri ile cinsiyet ve davranışsal özellikler arasındaki ilişkinin klinik dışı bir grupta değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
BERİL TAŞKIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
PsikiyatriMarmara ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YANKI YAZGAN
- Depresyon hastalarında dürtü kontrol bozuklukları sıklığı
The prevalence of impulse control disorders among patients with major depression
BİLGE BURÇAK ANNAGÜR
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun alt tiplerine ait bilişsel örüntüler
Cognitive patterns relating to subtypes of attention deficit hyperactivity disorder
EMEL ERDOĞAN BAKAR
- Bipolar bozukluk tanılı ötimik hastalar ve birinci derece akrabalarında dürtüsellik: Sağlıklı kontrollerle karşılaştırmalı bir çalışma
Impulsivity in euthymic patients with bipolar disorder and their first-degree relatives: A comparative study with healthy controls
CEREN HIDIROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
PsikolojiDokuz Eylül ÜniversitesiSinir Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEGÜL ÖZERDEM