Huzurevinde kalan yaşlıların maneviyat algısı ve manevi destek taleplerinin tespiti üzerine nitel bir araştırma
A qualitative study on the spirituality perception and spiritual support needs of older adults living in nursing homes
- Tez No: 1016207
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ABDULHAKİM BEKİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Manevi destek, Maneviyat, Yaşlılık, Spiritual support, Spirituality, Old age
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, huzurevinde kalan yaşlı bireylerin maneviyat algılarını ve manevi destek taleplerini sosyal hizmet perspektifiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Yaşlılık dönemi; fiziksel değişimlerin yanı sıra kayıp, yalnızlık, ölüm düşüncesi, geçmiş yaşamı değerlendirme ve anlam arayışı gibi deneyimlerin daha görünür hâle geldiği bir süreçtir. Bu bağlamda maneviyat, yaşlı bireylerin yaşamı anlamlandırma, zorlayıcı deneyimlerle baş etme, umut duygusunu sürdürme ve kendilerini değerli hissetme süreçlerinde önemli bir kaynak olarak değerlendirilebilir. Araştırma, nitel araştırma yöntemi kapsamında fenomenolojik desenle yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul ilinde bulunan iki kamu huzurevinde kalan ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 15 yaşlı birey oluşturmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler MAXQDA nitel veri analiz programı aracılığıyla kodlanmış ve fenomenolojik yaklaşıma uygun biçimde tema ve alt temalar oluşturulmuştur. Araştırma sonucunda dört ana tema belirlenmiştir:“Maneviyat Algısı ve Anlam Dünyası”,“Başa Çıkma Mekanizmaları ve İşlevsellik”,“Sosyal Boyut ve İlişkisel Maneviyat”ile“Beklentiler ve Kurumsal Destek Modeli”. Bulgular, yaşlı bireylerin maneviyatı kimi zaman dinî inanç, dua ve ibadetler üzerinden; kimi zaman ise vicdan, insan sevgisi, yardımseverlik, içsel huzur ve anlam arayışı üzerinden tanımladıklarını göstermektedir. Katılımcıların hastalık, kayıp, yalnızlık ve kurumsal yaşama uyum gibi zorlayıcı deneyimlerle baş ederken dua, sabır, kabullenme, olumlu düşünme ve sosyal ilişkilerden destek aldıkları görülmüştür. Bununla birlikte manevi destek beklentilerinin yalnızca dinî içerikli hizmetlerle sınırlı kalmadığı; güven ilişkisi, saygılı iletişim, bireysel ilgi, mahremiyet, uygun mekân ve nitelikli personel yaklaşımını da kapsadığı anlaşılmıştır. Araştırma bulguları, huzurevinde manevi desteğin sosyal hizmet uygulamaları içinde bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the spirituality perceptions and spiritual support needs of older adults living in nursing homes from a social work perspective. Old age is a life stage in which not only physical changes but also experiences such as loss, loneliness, thoughts of death, life review, and the search for meaning become more visible. In this context, spirituality can be considered an important resource that helps older adults make sense of life, cope with challenging experiences, maintain hope, and feel valued. The study was conducted using a qualitative research method and a phenomenological design. The study group consisted of 15 older adults residing in two public nursing homes in Istanbul who voluntarily agreed to participate in the research. Data were collected through face-to-face interviews using a semi-structured interview form. The data obtained from the interviews were coded using the MAXQDA qualitative data analysis program, and themes and subthemes were developed in accordance with the phenomenological approach. As a result of the analysis, four main themes were identified:“Perception of Spirituality and World of Meaning,”“Coping Mechanisms and Functionality,”“Social Dimension and Relational Spirituality,”and“Expectations and Institutional Support Model.”The findings show that older adults define spirituality sometimes through religious belief, prayer, and worship, and sometimes through conscience, love for others, helpfulness, inner peace, and the search for meaning. It was found that participants drew support from prayer, patience, acceptance, positive thinking, and social relationships while coping with challenging experiences such as illness, loss, loneliness, and adaptation to institutional life. In addition, their expectations regarding spiritual support were not limited to religious services; they also included a relationship based on trust, respectful communication, individual attention, privacy, appropriate physical space, and a qualified staff approach. The findings indicate that spiritual support in nursing homes should be addressed within social work practices through a holistic perspective.
Benzer Tezler
- Huzurevi yaşlılarının psikososyal ve manevi ihtiyaçlarının tespitine yönelik bir sistematik derleme
A systematic review to determinate the psychosocial and spiritual needs of people in nursing home
ALİ EMRE ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMA YILMAZ
- Huzurevinde kalan yaşlıların beslenme-sıvı tüketim durumları ile bilişsel işlev durumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi üzerine bir araştırma
A study about the relation between nutrition, fluid intake and cognitive functions status of elderlies who live in rest homes
GANİME DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiDiyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVİL BAŞOĞLU
- Huzurevinde kalan yaşlıların huzurevindeki yaşamlarına ilişkin algıları
The Perceptions of the old who live in resting home about their life in resting home
DİLEK SÖKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
DemografiMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. LEVENT DENİZ
- Huzurevinde kalan yaşlıların algılanan duygusal istismar ve algılanan sosyal destek düzeylerinin incelenmesi: Çankırı örneği
Examination of perceived emotional abuse and perceived social support levels of the rest in nursing home: Çankırı sample
FERHAT TOPER
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sosyal HizmetHacettepe ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN ÖZKAN
- Huzurevinde kalan yaşlıların ölüm kaygısı ve ölüme ilişkin depresyon düzeylerinin incelenmesi
The examination of depression level related to death and anxiety about the elderly living in nursing home
TUĞBA KURT MAGREBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sosyal HizmetSelçuk ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNAN AKÇAY