Sosyal baskınlık yönelimi ve etnokültürel empati arasındaki ilişkide mültecilere yönelik önyargı ve yabancı düşmanlığının aracı rolü
The mediating role of prejudice toward refugees and xenophobia in the relationship between social dominance orientation and ethnocultural empathy
- Tez No: 1016173
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE KUCAM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kapadokya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, sosyal baskınlık yönelimi ile etnokültürel empati arasındaki ilişkide mültecilere yönelik önyargı ve yabancı düşmanlığının aracı rolünü incelemektir. Bunun yanı sıra sosyal baskınlık yönelimi ve etnokültürel empati düzeylerinin çeşitli demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma yaklaşımı çerçevesinde ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma grubunu uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen katılımcılar oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında Demografik Bilgi Formu, Yeni Sosyal Baskınlık Yönelimi Ölçeği, Etnokültürel Empati Ölçeği, Yabancı Düşmanlığı Ölçeği ve Mültecilere Yönelik Önyargı Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, korelasyon analizleri, basit ve çoklu doğrusal regresyon analizleri ile aracılık analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, sosyal baskınlık yönelimi ile etnokültürel empati arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Ayrıca sosyal baskınlık yönelimi ile yabancı düşmanlığı ve mültecilere yönelik önyargı arasında pozitif yönlü; etnokültürel empati ile yabancı düşmanlığı ve mültecilere yönelik önyargı arasında ise negatif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Yapılan aracılık analizleri sonucunda, yabancı düşmanlığının ve mültecilere yönelik önyargının sosyal baskınlık yönelimi ile etnokültürel empati arasındaki ilişkide kısmi aracı rol oynadığı belirlenmiştir. Demografik değişkenler açısından elde edilen bulgular, sosyal baskınlık yönelimi ve etnokültürel empati düzeylerinin bazı değişkenlere göre anlamlı biçimde farklılaştığını göstermiştir. Sonuç olarak çalışma, sosyal baskınlık yöneliminin etnokültürel empatiyi azaltıcı yönde etkilediğini ve bu ilişkide yabancı düşmanlığı ile mültecilere yönelik önyargının önemli psikososyal mekanizmalar olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular, mültecilere yönelik olumsuz tutumların azaltılmasına yönelik çalışmalarda empatiyi güçlendiren ve önyargıyı azaltan çok boyutlu müdahalelerin önemine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to examine the mediating roles of prejudice toward refugees and xenophobia in the relationship between social dominance orientation and ethnocultural empathy. In addition, it was aimed to determine whether levels of social dominance orientation and ethnocultural empathy differed according to various demographic variables. The study was conducted within the framework of a quantitative research approach using a relational survey model. The study group consisted of participants selected through convenience sampling. Data were collected using the Demographic Information Form, the New Social Dominance Orientation Scale, the Ethnocultural Empathy Scale, the Xenophobia Scale, and the Prejudice Toward Refugees Scale. Descriptive statistics, correlation analyses, simple and multiple linear regression analyses, and mediation analyses were used in the data analysis process. The findings revealed a significant negative relationship between social dominance orientation and ethnocultural empathy. In addition, positive significant relationships were found between social dominance orientation and xenophobia as well as prejudice toward refugees, whereas negative significant relationships were identified between ethnocultural empathy and both xenophobia and prejudice toward refugees. The mediation analyses demonstrated that xenophobia and prejudice toward refugees had partial mediating roles in the relationship between social dominance orientation and ethnocultural empathy. Findings related to demographic variables indicated that levels of social dominance orientation and ethnocultural empathy differed significantly according to some demographic characteristics. Overall, the study revealed that social dominance orientation negatively affects ethnocultural empathy and that xenophobia and prejudice toward refugees function as important psychosocial mechanisms within this relationship. The findings suggest the importance of multidimensional interventions aimed at strengthening empathy and reducing prejudice in efforts to decrease negative attitudes toward refugees.
Benzer Tezler
- Sosyal baskınlık yönelimi ve hayvansal protein tüketimi arasındaki ilişkide meşrulaştırıcı mitlerin ve motivasyonların etkisi: Vegan, vejetaryen ve hepçil örneklemlerde incelenmesi
The impact of legitimizing myths and motivations on the relationship between social dominance orientation and animal protein consumption in vegans, vegetarians, and carnivores
MUHLİS EROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiBursa Uludağ ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHARREM ERSİN KUŞDİL
- Sosyal baskınlık yönelimi, otoriteryanizm ve değerlerin savaşa yönelik tutumlarla ilişkisi
The relationship between social domination oriantation, authoritarianism, values and attitudes towards war
HÜSEYİN CAN GÜRBÜZ
- Sosyal baskınlık yönelimi, sistemi meşrulaştırma ve göreli yoksunluk arasındaki ilişkiler: Etiyopya ve Türkiye örnekleminde bir inceleme
The relationship between social dominance orientation, system justification, and relative deprivation: An investigation on Etopian and Turkish sample
YASİN MOHAMMED ALI
- Çevreci tutum ve davranışlar: Sosyal baskınlık yönelimi, yetkecilik ve ahlak açısından bir değerlendirme
Pro - environmental behavior: An investigation in terms of social dominance orientation, authoritarianism and morality
GÖKÇE KARAYEĞEN
- Üniversite öğrencilerinin sosyal baskınlık yönelimi ve başka bazı değişkenler açısından karşılaştırılması
A Comparison of university students in terms of social dominance orientation and some other variables
HATİCE KARAÇANTA