Bir şehir hastanesinde çalışan hemşirelerde kişilik özellikleri ile afet hazırlık ve müdahale yetkinlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between personality traits and disaster preparedness and response competencies of nurses working in a city hospital
- Tez No: 1016133
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İLKNUR ÖZKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Afet hemşireliği, afet hazırlığı, müdahale yetkinliği, Beş Faktör Kişilik Özellikleri, hemşire, Disaster nursing, disaster preparedness, response competency, Big Five personality traits, nurses
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kent Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, bir şehir hastanesinde görev yapan hemşirelerin Beş Faktör Kişilik Özellikleri ile afete hazırlık ve müdahale yetkinlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla nicel, kesitsel ve tanımlayıcı-ilişkisel desende gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, 01 Kasım 2025–01 Mart 2026 tarihleri arasında bir şehir hastanesinde görev yapan ve basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen 239 hemşire oluşturmuştur. Veriler“Tanıtıcı Bilgi Formu”,“Afet Hemşireliği Hazırlık ve Müdahale Yetkinliği Ölçeği ”ve“On Maddelik Kişilik Envanteri”kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra bağımsız t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon ve stepwise çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. Hemşirelerin Afetlere Hazırlık ve Müdahale Yetkinlik Ölçeği toplam puan ortalaması 133.32 ± 17.81 olarak saptanmış olup, yetkinliklerinin orta-yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların“müdahale etme”puan ortalaması (72.95 ± 9.76),“hazır olma”puan ortalamasından (60.37 ± 9.78) anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. Erkek hemşirelerin“hazır olma”puanlarının kadın hemşirelere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p <0.05). Ayrıca 28 yaş ve üzerindeki hemşireler ile mesleki deneyimi 7 yıl ve üzerinde olanların afet hazırlık puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Hemşirelerin %68.6'sı afet eğitimi almış olmasına rağmen yalnızca %29.7'si kendisini müdahaleye hazır hissettiğini belirtmiştir. Hem teorik hem uygulamalı eğitimi birlikte alan hemşirelerin toplam yetkinlik puanlarının, yalnızca teorik eğitim alanlara veya hiç eğitim almayanlara göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır. Kişilik boyutları arasında en yüksek puan özdenetimlilik (12.34 ± 1.99) boyutunda belirlenmiştir. Korelasyon analizi sonucunda özdenetimlilik ve deneyime açıklık kişilik özellikleri ile afete hazırlık ve müdahale yetkinliği arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p <0.05). Regresyon analizi sonuçlarına göre özdenetimlilik kişilik özelliği hem teorik hem uygulamalı eğitimin birlikte alınması, yaş ve öznel“hazır hissetme”algısı afet hazırlık ve yetkinliğinin en güçlü yordayıcıları olarak belirlenmiştir. Araştırma sonucunda hemşirelerin afet yetkinliklerinin yalnızca mesleki bilgiyle değil; özdenetimlilik ve deneyime açıklık gibi kişilik özelliklerinin yanı sıra eğitimin niteliği ve psikolojik hazır bulunuşlukla şekillendiği görülmüştür. Afet yönetiminde görev dağılımı yapılırken kişilik özelliklerinin dikkate alınması ve eğitimlerin senaryo temelli ve uygulamalı modellerle desteklenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted in a quantitative, cross-sectional, and descriptive-correlational design to determine the relationship between the Big Five Personality Traits of nurses working in a city hospital and their levels of disaster preparedness and response competency. The sample of the study consisted of 239 nurses who worked in a city hospital between November 1, 2025, and March 1, 2026, and were selected using the simple random sampling method. Data were collected through face-to-face interviews using the“Descriptive Information Form,”the“Disaster Nursing Preparedness and Response Competency Scale (DNPRCS),”and the“Ten-Item Personality Inventory (TIPI).”In addition to descriptive statistics, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation, and stepwise multiple linear regression analyses were used in data analysis. The nurses' mean total score on the Disaster Preparedness and Response Competency Scale was found to be 133.32 ± 17.81, indicating that their competency levels were moderate to high. The participants' mean“response”score (72.95 ± 9.76) was significantly higher than their mean“preparedness”score (60.37 ± 9.78). Male nurses were found to have significantly higher“preparedness”scores than female nurses (p < 0.05). In addition, nurses aged 28 years and older and those with 7 years or more of professional experience had higher disaster preparedness scores. Although 68.6% of the nurses had received disaster training, only 29.7% stated that they felt ready to respond. The total competency scores of nurses who had received both theoretical and practical training were significantly higher than those who had received only theoretical training or no training at all. Among the personality dimensions, the highest mean score was found in conscientiousness (12.34 ± 1.99). Correlation analysis revealed a significant positive relationship between the personality traits of conscientiousness and openness to experience and disaster preparedness and response competency (p < 0.05). According to the regression analysis results, conscientiousness, receiving both theoretical and practical training, age, and the subjective perception of“feeling ready”were identified as the strongest predictors of disaster preparedness and competency. The results of the study showed that nurses' disaster competencies are shaped not only by professional knowledge, but also by personality traits such as conscientiousness and openness to experience, as well as by the quality of training and psychological readiness. It is recommended that personality traits be taken into consideration when assigning roles in disaster management and that training programs be supported with scenario-based and practice-oriented models.
Benzer Tezler
- Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesinde çalışan hekim ve hemşirelerde deprem bilgi düzeyi ile deprem korkusu ilişkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the relationship between earthquake knowledge level and earthquake fear among physicians and nurses working at Başakşehir Çam and Sakura City Hospital
HAVVA ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Bir ilaç fabrikasında personel gereksinmesinin belirmesi seçilmesi ve elde tutulmasına yönelik bir uygulama çalışması
Başlık çevirisi yok
EMİNE BOZBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İşletmeİstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞRAY KAYNAK
- Ulaş Sağlık Ocağı merkezinde nüfusun bazı niteliklerine ve konutların durumuna ilişkin bir çalışma
An Investigation carried out at the Ulaş Public Health Centre concerning some characteristics of the population and housing conditions in the district of Ulaş
EROL ŞANLI
Doktora
Türkçe
1985
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET ÖZGÜR
- 1981 Türkiye tarımsal yapısının önemli bileşenleri ve tarımsal bölgelerin elde edilmesi
Principle components of Turkey's agricultural structure and to determine agricultural rigions in 1981
İHSAN KARABULUT