Yetişkinlerde beslenme okuryazarlığının yaşam kalitesi ve depresyon ile ilişkinin belirlenmesi
Examining the relationship between nutrition literacy, quality of life, and depression in adults
- Tez No: 1016118
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TUĞÇE AYTULU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Beslenme bilgisi, Beslenme okuryazarlığı, Depresyon, Yaşam kalitesi, Nutrition knowledge, Nutrition literacy, Depression, Quality of life
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, yetişkin bireylerde beslenme okuryazarlığı düzeyi ile yaşam kalitesi ve depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Kesitsel yapılan araştırmamıza Erzincan ilinde yaşayan 20-50 yaş arası 400 gönüllü birey dahil edilmiştir. Veri toplamada Katılımcı Bilgi Formu, Yetişkinlerde Beslenme Okuryazarlığı Değerlendirme Aracı (YBOYDA), Avrupa Sağlık Etki Ölçeği (ASEÖ) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 27.0 programı kullanılmıştır. Bu araştırmada Yetişkinlerde Beslenme Okuryazarlığı Değerlendirme Aracı (YBOYDA) toplam puan ortalaması 25,55±6,87 olarak bulunmuş olup, katılımcıların genel olarak yeterli beslenme okuryazarlığı düzeyinde olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların %74,3'ünün yeterli beslenme okuryazarlığı düzeyine sahip olduğu, YBOYDA alt faktörleri içerisinde en düşük puanın“Porsiyon Miktarları”alt faktöründe olduğu saptanmıştır. Kadınların YBOYDA toplam puanlarının erkeklere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Katılımcıların ASEÖ toplam puan ortalaması 3,45±0,82, BDE toplam puan ortalaması ise 13,00±10,26 olarak belirlenmiştir ve hafif depresyon düzeyine karşılık gelmektedir. Beslenme okuryazarlığı ile yaşam kalitesi arasında pozitif yönde, depresyon ile arasında ise negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,001). Ayrıca, YBOYDA'nın“Genel Beslenme Bilgisi”alt faktör puanı arttıkça BDÖ toplam puanında azalma olduğu bulunmuştur. Benzer şekilde, YBOYDA'nın“Sayısal Okuryazarlık ve Gıda Etiketi Okuma”alt faktöründeki artışın da BDÖ toplam puanlarını düşürdüğü bulunmuştur. Araştırma sonuçları, beslenme okuryazarlığı düzeyinin yükselmesinin yaşam kalitesinin artmasına ve depresif belirtilerin azalmasına katkı sağlayabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationship between nutrition literacy levels, quality of life, and depression among adult individuals. A total of 400 voluntary participants aged 20–50 years living in Erzincan Province were included in this cross-sectional study. Data were collected using the Participant Information Form, the Evaluation Instrument of Nutrition Literacy on Adults, EUROHIS (European Health Interview Survey – Quality of Life Index), and the Beck Depression Inventory (BDI). Statistical analyses were performed using SPSS 27.0. In this study, the mean total score of the Evaluation Instrument of Nutrition Literacy on Adults was found to be 25.55 ± 6.87, and the participants were determined to generally have an adequate level of nutrition literacy. It was determined that 74.3% of the participants had an adequate level of nutrition literacy, and among the subscales of The Evaluation Instrument of Nutrition Literacy on Adults, the lowest score was observed in the“Portion Sizes”subscale. The total scores of the Evaluation Instrument of Nutrition Literacy on Adults were significantly higher among female participants than among male participants (p < 0.05). The mean total score of European Health Interview Survey – Quality of Life Index (EUROHIS) was 3.45 ± 0.82, while the mean total BDI score was 13.00 ± 10.26. A significant positive relationship was found between nutrition literacy and quality of life, whereas a significant negative relationship was observed between nutrition literacy and depression (p < 0.001). Furthermore, an increase in the“General Nutrition Knowledge”subscale score of the Evaluation Instrument of Nutrition Literacy on Adults was associated with a decrease in the total BDI score. Similarly, higher scores on the“Numeracy Literacy and Food Label Reading”subscale of The Evaluation Instrument of Nutrition Literacy on Adults were also associated with lower total BDI scores. The findings of this study suggest that improving nutrition literacy may contribute to enhancing quality of life and reducing depressive symptoms.
Benzer Tezler
- İletim tipi işitme kaybı olan erişkin ve çocuklarda empedansmetrenin değeri (60 olgu üzerinde bir araştırma)
Başlık çevirisi yok
GÜNAY KIRKIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kulak Burun ve BoğazDokuz Eylül ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA PALANDÖKEN
- Kişilik özelliklerinden kendine güven, kararlılık ve başarı dürtüsünün sportif performansa ve geliştirilmesine etkileri
Başlık çevirisi yok
OSMAN SATİ COŞKUNTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ETHEM LEVENT