Mizaç ve karakter envanterinin Türkçe uyarlamasının geçerlik ve güvenilirliğinin incelenmesi
Examination of validity and reliability of Turkish adaptation of temperament and character inventory
- Tez No: 1015984
- Danışmanlar: PROF. DR. MÜGE ARTAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kapadokya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma lise düzeyindeki 14-18 yaş arasındaki kişilere Mizaç ve Karakter Envanteri Revize Edilmiş Formunun uygulanarak, geçerlik ve güvenilirliğinin incelenmesini amaçlamaktadır. Mizaç, bireyin doğuştan gelen eğilimleri ve tepki verme şekillerini ifade ederken, karakter ise kişinin yaşam boyu edindiği değerler, inançlar ve davranış kalıplarını yansıtmaktadır. Mizaç ve karakter kavramları, insanların kişilik yapılarını anlamak için kullanılan temel bileşenlerdir. Araştırmanın örneklemini Kırşehir ilinde Millî Eğitim Bakanlığı Araştırma Uygulama izinleri alınmış liselerdeki 504 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, kişisel bilgiler ve Mizaç ve Karakter Envanterini içeren form kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS ve AMOS Programları kullanılmıştır. Ölçeğe yönelik tanımlayıcı analizlerin yanı sıra açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Katılımcıların mizaç ve karakter özelliklerinin demografik özelliklerine göre farklılıkları varyansa analizi ile incelenmiştir. Ölçeğin geçerliliği, yapı geçerliliği, benzeşim ve ayrışım geçerlik analizleri ile değerlendirilmiştir. Ölçeğin güvenilirliği Cronbach Alfa katsayısı ile değerlendirilmiş olup, Mizaç alt ölçeğinde α:,674 ve Karakter alt ölçeğinde α:,837 olarak bulunmuştur. Mizaç alt ölçeği açımlayıcı faktör analizinde toplam varyansın %83'ünü açıklayan özdeğeri 1'den büyük 4 faktör elde edilmiştir. Karakter boyutunun açımlayıcı faktör analizinde ise toplam varyansın %69'unu açıklayan özdeğeri 1'den büyük 3 faktör elde edilmiş. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda, tüm uyum iyiliği değerlerinin ve benzeşim ve ayrışım geçerlik verilerinin referans aralığı içinde olduğunu belirlenmiştir. Mizaç ve Karakter Envanteri dört mizaç ve üç karakter boyutundan oluşmaktadır ve Kırşehir ortaöğretim öğrencileri örnekleminde geçerliliği ve güvenilirliği doğrulanmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the validity and reliability of the Revised Temperament and Character Inventory by administering it to individuals aged 14–18 at the secondary school level. Temperament refers to an individual's innate tendencies and ways of responding, while character reflects the values, beliefs, and behavioral patterns acquired throughout a person's life. The concepts of temperament and character are fundamental components for understanding individuals' personality structures. The study sample comprised 504 secondary school students from Kırşehir province, for whom research and application permits were obtained from the Ministry of National Education. The research data were collected using a form containing personal information and the Temperament and Character Inventory. SPSS and AMOS programs were used to analyse the data. Descriptive analyses of the scale were performed, along with exploratory and confirmatory factor analyses. Differences in participants' temperament and character traits according to demographic characteristics were examined using analysis of variance. The validity of the scale was assessed using construct validity, convergent and discriminant validity analyses. The reliability of the scale was assessed with Cronbach's alpha coefficient: α = 0.674 for the Temperament subscale and α = 0.837 for the Character subscale. In the exploratory factor analysis of the Temperament subscale, four factors with eigenvalues greater than 1 were obtained, explaining 83% of the total variance. In the exploratory factor analysis of the Character dimension, three factors with eigenvalues greater than 1 were extracted, explaining 69% of the total variance. Following confirmatory factor analysis, all goodness-of-fit indices and convergent and discriminant validity measures fell within the reference ranges. The Temperament and Character Inventory comprises four temperament dimensions and three-character dimensions; its validity and reliability have been confirmed in a sample of secondary school students in Kırşehir.
Benzer Tezler
- Antisosyal kişilik bozukluğunda yenilik arayışı ve dopamin reseptör D4 polimorfizmi ilişkisinin araştırılması
Novelty seeking and researching the relationship between dopamine receptor D4 polimorphisim in antisocial personality disorder
ZEYNEP ELYAS
- Aile değerlerinin ve mizaç-karakter özelliklerinin alkol kullanımına etkisi
The effect of the family value, temperament and character on alcohol usage
MELİS AYSUCAN ARDA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiIşık ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SAİME VİCDAN YÜCEL
- Genç yetişkin bireylerin kişilik ve mizaç özellikleri ile evlilik beklentisi arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between marriage expectations and temperament and character in young adult individuals
BEGÜM SELEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiAile Danışmanlığı Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA GÖKÇE TURAN
- Kişilikle ilgili inanç ve sayıltıların kültürel etkenlerle ilişkisi
The relationship between cultural factors and the personality beliefs and assumptions
MEHMET HAKAN TÜRKÇAPAR
- Migren tanısı olan hastalarda kişilik yapı ve özelliklerinin incelenmesi
Examination of personality dimensions and traits in migraine patients
SEMRA NUR TAŞDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMET KIRPINAR