Alikahya Fatih Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 40 ile 69 yaş aralığındaki kadınların sağlık algıları, meme kanseri taramalarına yönelik tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of health perceptions, attitudes and behaviors towards breast cancer screenings of women aged 40 to 69 registered at Alikahya Fatih Family Health Center
- Tez No: 1015957
- Danışmanlar: PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Bu çalışma, 40–69 yaş aralığındaki kadınların meme kanseri taramalarına yönelik davranışları, tutumları ve sağlık algılarının değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan bu araştırmanın evrenini, Alikahya Fatih Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 40–69 yaş aralığındaki kadınlar oluşturmuştur. Veriler, anket formu aracılığıyla yüz yüze ve çevrim içi olarak toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak sosyodemografik özellikleri içeren anket formu, Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçeği ve Sağlık Algısı Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya 330 kadın katılmış olup, katılımcıların yaş medyanı 48 (44–54) olarak bulunmuştur. Katılımcıların %78,5'i meme kanseri taramaları hakkında bilgi sahibi olmasına rağmen, düzenli olarak kendi kendine meme muayenesi yapanların oranı %18,2'dir. Yaşamında en az bir kez mamografi çektirenlerin oranı %51,2, klinik meme muayenesi yaptıranların oranı ise %41,8 olarak saptanmıştır. Tarama yaptırmama nedenleri arasında bilgi eksikliği ve şikâyet olmaması nedeniyle tarama gereksinimi duyulmaması ilk sıralarda yer almaktadır. Yapılan analizlerde, eğitim durumu, çalışma durumu ve meslek ile kendi kendine meme muayenesi yapma davranışı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır. Ancak bu değişkenlerin mamografi çektirme durumu üzerinde anlamlı etkisi bulunmamıştır. Katılımcıların %93,3'ünün düşük risk grubunda yer aldığı belirlenmiştir. Meme kanseri risk algısı arttıkça, mamografi ve klinik meme muayenesi yaptırma oranlarının anlamlı düzeyde arttığı saptanmıştır. Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçeği medyan puanı 95, Sağlık Algısı Ölçeği medyan puanı 49 olarak bulunmuştur. Meme kanseri tarama yöntemlerini bildiğini ifade eden ve tarama yaptıran kadınların tutum ve sağlık algısı puanları, yaptırmayanlara göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Katılımcıların yaşı arttıkça Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçeği puanının anlamlı şekilde azaldığı, Sağlık Algısı Ölçeği puanı ile yaş arasında ise anlamlı bir ilişki olmadığı görülmüştür. Ayrıca tutum puanı arttıkça sağlık algısı puanının da arttığı belirlenmiştir. 51 Sonuç: Kadınların meme kanseri taramaları hakkında bilgi sahibi olmalarına rağmen taramalara katılım oranlarının yeterli düzeyde olmadığı görülmüştür. Tarama yaptırmamanın en önemli nedenlerinden biri, semptom olmadan tarama yapılmayacağı yönündeki yanlış algıdır. Bu nedenle toplumda semptom olmadan da tarama yapılması gerektiğine yönelik farkındalık artırılmalıdır. Özellikle eğitim düzeyi düşük, ev hanımları ve ileri yaş grubundaki kadınların taramalara yönelik tutumlarının ve sağlık algılarının geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Sağlık algısı ile tarama tutumları arasındaki pozitif ilişki göz önünde bulundurularak, yalnızca teorik bilgi ile sınırlı kalmayan, davranış değişikliğini destekleyen, sade ve anlaşılır içeriklere sahip uygulamalı eğitim programlarının geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study was conducted to evaluate the behaviors, attitudes, and health perceptions of women aged 40–69 years regarding breast cancer screening. Materials and Methods: This descriptive and cross-sectional study was carried out among women aged 40–69 years registered at Alikahya Fatih Family Health Center. Data were collected both face-to-face and online using a structured questionnaire. The data collection tools included a sociodemographic information form, the Attitude Scale Toward Cancer Screening, and the Health Perception Scale. Results: A total of 330 women participated in the study, and the median age was 48 (44– 54) years. Although 78.5% of the participants reported having knowledge about breast cancer screening, only 18.2% performed regular breast self-examination. The rates of having at least one mammography and at least one clinical breast examination were 51.2% and 41.8%, respectively. The most common reasons for not participating in screening were lack of knowledge and the absence of symptoms. Statistical analysis showed a significant association between educational level, employment status, occupation, and breast self-examination behavior. However, these variables were not significantly associated with mammography uptake. It was found that 93.3% of the participants were in the low-risk group. As the perceived risk of breast cancer increased, the rates of mammography and clinical breast examination also increased significantly. The median score of the Attitude Scale Toward Cancer Screening was 95, and the median score of the Health Perception Scale was 49. Women who reported being knowledgeable about breast cancer screening methods and those who participated in screening had significantly higher attitude and health perception scores compared to those who did not. As age increased, the attitude scale score significantly decreased, whereas no significant relationship was found between age and health perception score. Additionally, a positive correlation was observed between attitude and health perception scores. Conclusion: Despite having knowledge about breast cancer screening, participation rates remain insufficient. One of the main reasons for not undergoing screening is the 53 misconception that screening is unnecessary in the absence of symptoms. Therefore, awareness should be increased regarding the importance of screening even in asymptomatic individuals. It is essential to improve attitudes toward screening and health perceptions, particularly among women with lower educational levels, housewives, and older age groups. Considering the positive relationship between health perception and screening attitudes, there is a need for practical, clear, and behavior-oriented educational programs that go beyond theoretical knowledge to increase breast cancer screening rates.
Benzer Tezler
- Meme karsinomlarında östrojen reseptör düzeylerinin prognostik önemi
Başlık çevirisi yok
HACI ALİ KAHYA
- Endüstriyel nitelikli arıtma çamurlarının bazı toprak özellikleri üzerine etkileri
Effect of industrial sludge applied to soil
BURCU TAŞATAR (PARLAK)
- Modern yönetim tekniklerine işçi ve işveren sendikalarının bakış açısı ve konu ile ilgili karşılaştırmalı bir araştırma
Employee and employer unions evaluation of modern management techniques and a comparative research related to this subject
HAYRETTİN PİŞKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUKADDES ÇELİK
- Amerikan ve Japon tarzı kalite sistemlerinin karşılaştırılması ve Türkiye uygulamaları
The Comparative study on Amarican and Japonese type quality systems and their applications in Turkey
MURAT EMİN AYTAÇOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
İşletmeKocaeli Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YILMAZ GÖBENEL
- Effect of polymers on the rheological properties of KCl/ polymer type drilling fluids
Polimerlerin KCl/ polimer tipi sondaj sıvılarının reolojik özellikleri üzerindeki etkileri
TOLGA ALİKAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2001
Petrol ve Doğal Gaz MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPetrol ve Doğal Gaz Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA V. KÖK