Acil servise akut dispne şikâyetiyle başvuran hastalarda el tipi kapnometre ile ölçülen nazal end-tidal karbondioksit (EtCO₂) düzeyinin ve kapnografik dalga formunun ayırıcı tanıdaki yeri: prospektif kesitsel çalışma

The diagnostic role of handheld capnometer-derived nasal end-tidal carbon dioxide (EtCO₂) levels and capnographic waveform morphology in patients presenting to the emergency department with acute dyspnea: A prospective cross-sectional study

PDF İndir

Tez No: 1015721
Yazar: TAHA YAŞAR KİRAZ
Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA KEŞAPLI
Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
Anahtar Kelimeler: Acil servis, Dispne, End-tidal karbondioksit-dalga formu, Kalp yetmezliği, KOAH, COPD, Dyspnea, Emergency department, End-tidal carbon dioxide-waveform, Heart failure
Yıl: 2026
Dil: Türkçe
Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
Enstitü: Antalya Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi
Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Acil servise akut dispne şikâyetiyle gelen hastalarda Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH)/astım alevlenmesi ile akut dekompanse kalp yetmezliği (ADKY) ayrımında nazal end-tidal karbondioksit (EtCO₂) ve kapnografik dalga formunun tanısal değerini araştırmayı hedefledik. Gereç ve Yöntem: Antalya Şehir Hastanesi Acil Tıp Kliniği'nde Ocak 2026 – Nisan 2026 tarihleri arasında yürütülen prospektif kesitsel çalışmaya 304 hasta dahil edildi (Etik Onay: 20/184). El tipi sidestream (yan akım) kapnometre ile nazal EtCO₂ ölçüldü ve kapnografik dalga formu analiz edildi; klinisyen gestalt değerlendirmesi ve serum NT-proBNP eş zamanlı ölçüldü. Hastalar KOAH/astım, ADKY, Miks tip ve Diğer olarak gruplandı. Bulgular: EtCO₂ ortalama değerleri KOAH/astım grubunda ADKY grubuna kıyasla anlamlı olarak yüksek bulundu (35,3 ± 6,6 mmHg vs 29,1 ± 6,1 mmHg; p<0,001). EtCO₂ için cut-off değeri ≥30,9 mmHg olarak belirlendi (sensitivite %75,5; spesifite %65,2; AUC=0,757). Ayırıcı tanıda en önemli ayırt edici değişken kapnografik dalga formu morfolojisi oldu: Tip A (normal) patern ADKY grubunda %99,3, Tip B (obstrüktif) patern KOAH/astım grubunda %98,1 oranında baskındı (p<0,001). EtCO₂ ≥30,9 mmHg ile Tip B dalga formunun birlikteliği KOAH/astım tanısında %100 spesifite sağladı. EtCO₂, dalga formu ve NT-proBNP birlikte değerlendirildiğinde KOAH/astım–ADKY ayrımında tanısal performans AUC=0,993'e ulaştı; bu değer tek başına EtCO₂'den (AUC=0,757) belirgin biçimde yüksekti. EtCO₂'nin cut-off değerine (≥30,9 mmHg) göre kategorik tanısal doğruluğu (%70,4) klinisyen gestaltından (%56,1) anlamlı biçimde üstündü (p=0,0006). Sonuç: Acil servise dispne şikâyeti ile gelen hastalarda KOAH/astım alevlenmesi ile ADKY ayrımı, klinik bulguların benzerliği ve eşlik eden hastalıklar nedeniyle güç olabilmekte, klinisyenin tek başına öngörüsü yetersiz kalabilmektedir. Hızlı ve non-invaziv biçimde ölçülen nazal EtCO₂ düzeyi ve sidestream kapnografik dalga formu morfolojisi, ayırıcı tanıya özellikle yüksek spesifite ile katkı sağlamaktadır.

Özet (Çeviri)

Aim: We aimed to investigate the diagnostic value of nasal end-tidal carbon dioxide (EtCO₂) and capnographic waveform in differentiating Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD)/asthma exacerbation from acute decompensated heart failure (ADHF) in patients presenting to the emergency department with acute dyspnea. Materials and Methods: A total of 304 patients were enrolled in this prospective cross-sectional study conducted at the Emergency Medicine Clinic of Antalya City Hospital between January 2026 and April 2026 (Ethics Approval: 20/184). Nasal EtCO₂ was measured and the capnographic waveform was analyzed using a handheld sidestream capnometer; clinician gestalt assessment and serum NT proBNP were obtained concurrently. Patients were grouped as COPD/asthma, ADHF, Mixed group, and Other. Results: Mean EtCO₂ values were significantly higher in the COPD/asthma group than in the ADHF group (35.3 ± 6.6 mmHg vs 29.1 ± 6.1 mmHg; p<0.001). The cutoff value for EtCO₂ was determined as ≥30.9 mmHg (sensitivity 75.5%; specificity 65.2%; AUC=0.757). The most discriminative variable was capnographic waveform morphology: the Type A (normal) pattern predominated in the ADHF group (99.3%), whereas the Type B (obstructive) pattern predominated in the COPD/asthma group (98.1%) (p<0.001). The combination of EtCO₂ ≥30.9 mmHg with a Type B waveform provided 100% specificity for the diagnosis of COPD/asthma. Combining EtCO₂, waveform morphology, and NT-proBNP, the diagnostic performance for COPD/asthma–ADHF differentiation reached AUC=0.993, markedly higher than EtCO₂ alone (AUC=0.757). The categorical diagnostic accuracy of EtCO₂ based on its cut-off value (≥30.9 mmHg) (70.4%) was significantly superior to clinician gestalt (56.1%) (p=0.0006). Conclusion: In dyspneic patients, differentiating COPD/asthma exacerbation from ADHF may be difficult owing to resemblance of clinical findings and comorbidities, and clinician prediction alone may be insufficient. Rapidly and non invasively measured nasal EtCO₂ level and sidestream capnographic waveform morphology contribute to the differential diagnosis, particularly with high specificity.

Benzer Tezler

Tez No
51
1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil Yardım Gazi Üniversitesi
Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
Tez No
52
Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Gazi Üniversitesi
Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
Tez No
57
Türkiye'de trafik kazalarının epidemiyolojisi
Başlık çevirisi yok
HARUN KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Ulaşım Gazi Üniversitesi
Kazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
Tez No
59
Türkiye'de trafik kazalarının nedenleri ve acil yardım organizasyonu
Başlık çevirisi yok
VEYSEL HAVUÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Ulaşım Gazi Üniversitesi
Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖVSEV DÖRTLEMEZ
Tez No
61
Hastanelerde acil servis hizmetleri
Başlık çevirisi yok
CİHAN SEVİM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Hastaneler Gazi Üniversitesi
Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. MEHMET ALİ BUMİN

Geri Dön